پدر و مادر رتبه‌های برتر کنکور چه‌کاره‌اند؟ / یک نکته عجیب درباره ۵ نفر از ۶ نفر
همزمان با اعلام اسامی رتبه‌های برتر کنکور ۱۴۰۵، انتشار اطلاعاتی درباره شغل پدر و مادر و مدرسه محل تحصیل برخی رتبه‌های تک‌رقمی توجه زیادی را جلب کرده است.
نگاهی به نمونه‌های منتشرشده نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از این دانش‌آموزان در خانواده‌هایی با سطح تحصیلات بالا بزرگ شده‌اند و نکته قابل توجه‌تر اینکه ۵ نفر از ۶ نفر این فهرست در مدارس تیزهوشان تحصیل کرده‌اند.
موضوعی که بار دیگر بحث قدیمی درباره نقش خانواده، مدرسه و امکانات آموزشی در موفقیت کنکور را مطرح کرده است.
شغل پدر و مادر رتبه‌های برتر کنکور ۱۴۰۵
اطلاعات منتشرشده درباره شش نفر از رتبه‌های برتر کنکور امسال به این شرح است:
| رتبه و رشته | شغل پدر | شغل مادر | مدرسه |
|---|---|---|---|
| اشکان کریمی؛ رتبه ۱ ریاضی | پزشک | پزشک | تیزهوشان |
| آرش محمدی؛ رتبه ۱ تجربی | دامپزشک | لیسانس روان‌شناسی | تیزهوشان |
| پوریا زارعی؛ رتبه ۳ انسانی | استاد دانشگاه | دبیر فیزیک | شاهد ولیعصر |
| سارینا واحدی؛ رتبه ۴ تجربی | متخصص پاتولوژی | دندان‌پزشک | تیزهوشان |
| امیرافراز دهقانی تفتی؛ رتبه ۷ ریاضی | پزشک عمومی | کارمند بانک | تیزهوشان |
| اوستا نوشیروان‌پور؛ رتبه ۱۰ ریاضی | پزشک | داروساز | تیزهوشان |
۵ نفر از ۶ رتبه برتر در تیزهوشان درس خوانده‌اند
شاید جالب‌ترین بخش این فهرست نه شغل والدین، بلکه نام مدارس باشد.
از میان شش دانش‌آموزی که اطلاعات آنها منتشر شده، پنج نفر دانش‌آموز مدارس تیزهوشان بوده‌اند و تنها یک نفر در مدرسه شاهد تحصیل کرده است.
به عبارت دیگر، در این نمونه کوچک بیش از ۸۰ درصد رتبه‌های معرفی‌شده از مدارس تیزهوشان آمده‌اند.
این آمار البته مربوط به همین شش نفر است و نمی‌توان آن را به تمام رتبه‌های برتر کنکور ۱۴۰۵ تعمیم داد.
چند نفر از والدین پزشک هستند؟
بررسی همین فهرست نشان می‌دهد مشاغل پزشکی حضور پررنگی دارند.
پدر و مادر رتبه یک ریاضی هر دو پزشک معرفی شده‌اند. پدر رتبه چهار تجربی متخصص پاتولوژی و مادر او دندان‌پزشک است.
پدر رتبه ۱۰ ریاضی پزشک و مادر او داروساز معرفی شده و پدر رتبه هفت ریاضی نیز پزشک عمومی است.
در کنار این موارد، استاد دانشگاه، دبیر، کارمند بانک و دامپزشک نیز در میان مشاغل والدین دیده می‌شود.
آیا پولدار بودن باعث رتبه برتر شدن در کنکور می‌شود؟
صرف دانستن شغل والدین برای چنین نتیجه‌گیری‌ای کافی نیست.
موفقیت در کنکور می‌تواند تحت تأثیر مجموعه بزرگی از عوامل از جمله توانایی فردی دانش‌آموز، میزان مطالعه، کیفیت مدرسه، محیط خانواده، دسترسی به منابع آموزشی، کلاس‌های کمک‌آموزشی و شرایط اقتصادی قرار داشته باشد.
از طرف دیگر، اطلاعات منتشرشده تنها درباره تعدادی از رتبه‌های برتر است و نمی‌توان بر اساس شش نفر درباره همه رتبه‌های برتر یا کل داوطلبان کنکور قضاوت کرد.
اما یک نکته را نمی‌توان نادیده گرفت؛ سهم بالای مدارس خاص در میان رتبه‌های برتر کنکور موضوع تازه‌ای نیست و در سال‌های گذشته نیز بارها مورد بحث قرار گرفته است.
خانواده مهم‌تر است یا مدرسه؟
اطلاعات امسال دوباره این سؤال را مطرح کرده که سهم استعداد و تلاش فردی در موفقیت کنکور چقدر است و امکانات آموزشی چه نقشی دارند؟
در همین فهرست کوتاه، هم حضور پررنگ خانواده‌های تحصیل‌کرده دیده می‌شود و هم تقریباً تمام دانش‌آموزان در مدارس تیزهوشان یا خاص تحصیل کرده‌اند.
با این حال، این داده‌ها به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کنند؛ یعنی نمی‌توان گفت یک دانش‌آموز صرفاً به دلیل شغل والدین یا مدرسه محل تحصیل خود رتبه برتر شده است.
آنچه مشخص است این است که انتشار شغل والدین رتبه‌های برتر کنکور ۱۴۰۵، بار دیگر بحث عدالت آموزشی و تفاوت دسترسی دانش‌آموزان به امکانات آموزشی را به یکی از موضوعات داغ پس از اعلام نتایج کنکور تبدیل کرده است.
