هشدار قطعی گاز برای این ۱۱استان/ گاز کدام شهرها قطع می شود؟
احتمال محدودیت گاز در ۱۱ استان کشور در زمستان ۱۴۰۵ مطرح شده است؛ مازندران، گلستان و خراسان شمالی بیش از سایر مناطق در معرض خطر قرار دارند.
به گزارش راهبرد فردا، در آستانه ورود موج‌های سرمای پاییزی و زمستانی، هشدارهای تازه‌ای درباره وضعیت تأمین گاز کشور منتشر شده است. کاهش ظرفیت تولید گاز، افزایش مصرف خانگی در روزهای سرد و محدودیت‌های شبکه انتقال، سه عاملی هستند که می‌توانند تأمین انرژی در برخی استان‌ها را با مشکل مواجه کنند. مسئولان شرکت ملی گاز از احتمال بروز محدودیت در ۱۱ استان سخن گفته‌اند، اما تأکید دارند که جلوگیری از قطع گاز مشترکان خانگی در اولویت قرار دارد.
قطعی گاز کدام استان‌ها را تهدید می‌کند؟
هوشنگ صیدالی، مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران، اعلام کرده احتمال بروز محدودیت در ۱۱ استان کشور وجود دارد. در میان این استان‌ها، مازندران، گلستان و خراسان شمالی شرایط حساس‌تری دارند؛ زیرا موقعیت جغرافیایی، فاصله از مراکز اصلی تولید و شرایط شبکه انتقال باعث می‌شود تأمین گاز آنها در دوره اوج مصرف دشوارتر شود.
به گفته این مقام مسئول، هشت استان دیگر نیز که عمدتاً در شمال‌غرب کشور قرار دارند، ممکن است در شرایط سرمای شدید با محدودیت مواجه شوند. با این حال، اسامی دقیق این هشت استان اعلام نشده و نمی‌توان فهرست قطعی ۱۱ استان را منتشر کرد.
|
استان یا منطقه |
وضعیت تأمین گاز در زمستان |
|---|---|
|
مازندران |
از مناطق دارای احتمال بالاتر محدودیت |
|
گلستان |
از مناطق دارای احتمال بالاتر محدودیت |
|
خراسان شمالی |
از مناطق دارای احتمال بالاتر محدودیت |
|
هشت استان عمدتاً شمال‌غربی |
احتمال محدودیت مطرح شده؛ اسامی اعلام نشده |
|
سایر مناطق کشور |
وابسته به شدت سرما و میزان مصرف |
این هشدار به معنای اعلام برنامه زمان‌بندی قطع گاز نیست. تصمیم درباره اعمال محدودیت به شرایط روزانه شبکه، وضعیت تولید و میزان مصرف بستگی دارد.
چرا وضعیت گاز کشور در زمستان ۱۴۰۵ حساس‌تر شده است؟
یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش نگرانی درباره تأمین گاز، کاهش ظرفیت تولید در پی آسیب‌دیدگی بخشی از تأسیسات گازی کشور است. صیدالی اعلام کرده در جریان آسیب‌دیدگی چهار پالایشگاه گازی در ۲۷ اسفند سال گذشته، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید روزانه گاز از دسترس خارج شد.
بر اساس توضیحات او، اقدامات فنی برای بازیابی ظرفیت تولید انجام شده و حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدست‌رفته به مدار بازگشته است. با این حال، همچنان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید روزانه در دسترس نیست؛ موضوعی که می‌تواند در فصل سرما فشار بیشتری بر شبکه گاز کشور وارد کند.
برای درک اهمیت این رقم باید توجه داشت که تولید روزانه گاز کشور در سال گذشته حدود ۸۲۰ تا ۸۳۰ میلیون مترمکعب اعلام شده بود. بنابراین خارج بودن ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید، در مقایسه با سطح تولید پیشین رقم قابل‌توجهی محسوب می‌شود. البته این مقایسه به معنای کاهش قطعی تولید واقعی به همان میزان نیست و ظرفیت اسمی با میزان تولید عملیاتی تفاوت دارد.
آیا گاز خانه‌ها در زمستان قطع می‌شود؟
یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌های خانوارها این است که احتمال محدودیت گاز در ۱۱ استان، به معنای قطع گاز منازل مسکونی باشد. شرکت ملی گاز تأکید کرده که تأمین گاز مشترکان خانگی در اولویت قرار دارد و تلاش می‌شود شبکه توزیع در دوره اوج مصرف پایدار باقی بماند.
با این حال، در شرایط سرمای شدید، افزایش ناگهانی مصرف می‌تواند فشار شبکه را کاهش دهد و تأمین گاز برخی مناطق را دشوار کند. به همین دلیل، مسئولان بر مدیریت مصرف و استفاده بهینه از تجهیزات گرمایشی تأکید دارند.
قطع گاز شهری با قطعی برق تفاوت مهمی دارد. پس از قطع گاز، بازگرداندن جریان به شبکه در بعضی شرایط نیازمند بررسی ایمنی و اطمینان از بسته بودن شیرهای مصرف‌کنندگان است. همین موضوع باعث می‌شود شرکت گاز برای جلوگیری از قطع کامل شبکه‌های شهری حساسیت بیشتری داشته باشد.
کدام صنایع در اولویت محدودیت گاز قرار می‌گیرند؟
در سال‌های گذشته، یکی از روش‌های مدیریت کمبود گاز در زمستان، اعمال محدودیت برای صنایع و نیروگاه‌ها بوده است. امسال نیز با توجه به کاهش ظرفیت تولید، احتمال استفاده از این روش وجود دارد.
به گفته صیدالی، قرارداد تأمین گاز بسیاری از واحدهای صنعتی بر مبنای دریافت گاز در هشت ماه از سال تنظیم شده و این واحدها باید برای چهار ماه دیگر امکان استفاده از سوخت جایگزین را داشته باشند. البته نوع قرارداد و شرایط تأمین انرژی همه صنایع یکسان نیست و محدودیت‌ها باید بر اساس وضعیت هر بخش تعیین شوند.
واحدهای صنعتی که امکان ذخیره‌سازی سوخت جایگزین ندارند، در صورت محدودیت گاز ممکن است با کاهش ظرفیت تولید یا توقف موقت فعالیت مواجه شوند. چنین وضعیتی می‌تواند بر هزینه تولید، برنامه تحویل سفارش‌ها و قیمت تمام‌شده محصولات اثر بگذارد.
تأثیر محدودیت گاز بر مرغداری‌ها و صنایع غذایی چیست؟
یکی از بخش‌هایی که نسبت به اختلال در تأمین انرژی حساسیت بالایی دارد، صنعت تولید مواد غذایی و به‌ویژه مرغداری‌هاست. در واحدهای پرورش مرغ گوشتی، تأمین گرمای مناسب سالن‌ها برای حفظ سلامت و عملکرد گله اهمیت اساسی دارد.
کاهش ناگهانی دمای سالن می‌تواند باعث افزایش مصرف خوراک برای حفظ دمای بدن، افت عملکرد تولید و در شرایط شدید، افزایش تلفات شود. این مسئله به‌ویژه برای جوجه‌های کم‌سن که توانایی تنظیم دمای بدن آنها محدودتر است، اهمیت بیشتری دارد.
به همین دلیل، تأمین سوخت جایگزین، آماده‌سازی تجهیزات گرمایشی و بررسی عملکرد سامانه‌های اضطراری باید پیش از ورود موج سرما انجام شود. با این حال، درباره قطع قطعی گاز مرغداری‌ها در استان‌های مشخص، هنوز برنامه رسمی و عمومی اعلام نشده است.
چرا استان‌های شمالی بیشتر در معرض مشکل هستند؟
مازندران، گلستان و خراسان شمالی علاوه بر قرار گرفتن در مناطق سردسیر یا پربارش، از نظر شبکه انتقال گاز نیز با محدودیت‌هایی مواجه‌اند. در روزهای سرد، افزایش مصرف در مسیر انتقال می‌تواند فشار گاز در بخش‌های انتهایی شبکه را کاهش دهد.
همچنین تراکم مصرف در بخش خانگی، تجاری و صنعتی ممکن است در بعضی ساعات فشار بیشتری به شبکه وارد کند. به همین دلیل، حتی اگر تولید گاز در سطح ملی ثابت بماند، محدودیت انتقال و توزیع می‌تواند در برخی مناطق مشکل ایجاد کند.
این مسئله نشان می‌دهد وضعیت تأمین گاز تنها به میزان تولید کشور وابسته نیست و ظرفیت خطوط انتقال، ذخیره‌سازی و الگوی مصرف نیز نقش تعیین‌کننده دارند.
آیا دمای ادارات به ۲۰ درجه کاهش پیدا می‌کند؟
یکی از برنامه‌های مطرح‌شده برای کنترل مصرف گاز، کاهش دمای مجاز ساختمان‌های دولتی و عمومی است. به گفته مسئول شرکت ملی گاز، احتمال دارد دمای تعیین‌شده برای ادارات از ۲۱ درجه در سال گذشته به ۲۰ درجه در زمستان امسال کاهش پیدا کند.
این اقدام با هدف کاهش مصرف در بخش عمومی و آزادسازی بخشی از ظرفیت شبکه برای مصارف ضروری مطرح شده است. با این حال، تا زمان ابلاغ رسمی، نمی‌توان دمای ۲۰ درجه را به‌عنوان یک الزام قطعی برای تمام ادارات کشور معرفی کرد.
آیا تعرفه گاز خانگی در زمستان افزایش می‌یابد؟
هم‌زمان با هشدار درباره ناترازی گاز، احتمال بازنگری در تعرفه‌های مصرف نیز مطرح شده است. مسئولان شرکت ملی گاز اعلام کرده‌اند تصمیم نهایی درباره تعرفه‌ها در اختیار هیئت وزیران است و ممکن است سیاست‌های جدیدی برای مدیریت مصرف اتخاذ شود.
در صورت تصویب تغییرات تعرفه‌ای، میزان مصرف هر خانوار و قرار گرفتن در پله‌های مختلف مصرف می‌تواند بر مبلغ قبض اثر بگذارد. با این حال، هنوز نرخ جدیدی در این اظهارات اعلام نشده و نمی‌توان از افزایش قطعی تعرفه گاز در زمستان سخن گفت.
زمستان ۱۴۰۵ چه اتفاقی برای شبکه گاز می‌افتد؟
وضعیت تأمین گاز در زمستان به سه عامل اصلی وابسته خواهد بود: میزان بازیابی ظرفیت تولید، شدت و مدت موج‌های سرما و موفقیت برنامه‌های مدیریت مصرف. اگر ظرفیت تولید بیشتری به مدار بازگردد و مصرف در محدوده قابل‌کنترل باقی بماند، احتمال اعمال محدودیت گسترده کاهش می‌یابد.
در مقابل، تداوم کاهش ظرفیت تولید هم‌زمان با سرمای شدید می‌تواند محدودیت صنایع و برخی مناطق حساس را افزایش دهد. بنابراین هشدار فعلی را باید جدی دانست، اما نباید آن را به معنای قطعی شدن قطع گاز ۱۱ استان تلقی کرد.
