شروع مهر برای یک خانواده چقدر آب میخورد؟ / مدرسه، اجاره و خوراک در یک جدول
شروع سال تحصیلی برای بسیاری از خانوادهها فقط به معنای خرید کیف و لوازمالتحریر نیست؛ همزمانی هزینه مدرسه، خوراک و اجاره میتواند مخارج یک خانواده چهارنفره مستأجر را در ماه شروع مدارس به بیش از ۶۰ میلیون تومان برساند.
با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، هزینههای خانوار تنها به خرید لوازم مدرسه محدود نمیشود. تهیه کیف، کفش، لباس فرم و لوازمالتحریر در کنار هزینه رفتوآمد دانشآموز، اجاره خانه و خرید ماهانه مواد غذایی، فشار قابل توجهی بر بودجه خانوار وارد میکند.
برای ملموستر شدن این هزینهها، در یک سناریوی نمونه، مخارج یک خانواده چهارنفره مستأجر با یک دانشآموز بررسی شده است. این ارقام میانگین رسمی همه خانوارها نیستند و بسته به شهر، محله، نوع مدرسه و سبک خرید میتوانند متفاوت باشند.
| آمادهکردن یک دانشآموز برای مدرسه | حدود ۱۳ تا ۱۵ میلیون تومان |
| خوراک و اقلام مصرفی خانواده چهارنفره | حدود ۴۲ تا ۴۵ میلیون تومان |
| اجاره ماهانه در سناریوی یک واحد معمولی در مناطق ارزانتر تهران | حدود ۷ میلیون تومان |
| جمع سه هزینه اصلی | حدود ۶۲ تا ۶۷ میلیون تومان |
این محاسبه البته هزینههایی مانند درمان و دارو، قبوض، اینترنت، حملونقل والدین، تعمیرات خانه، اقساط، تفریح و مخارج پیشبینینشده را شامل نمیشود.
هزینه آمادهکردن یک دانشآموز چقدر است؟
هزینه مدرسه به خرید چند دفتر و مداد محدود نمیشود. خانوادهای که بخواهد بیشتر اقلام مورد نیاز فرزندش را از ابتدا تهیه کند، باید برای کیف، کفش، لباس فرم و نوشتافزار چندین میلیون تومان کنار بگذارد.
یک سبد خرید متوسط میتواند چنین هزینهای داشته باشد:
| دفتر، خودکار، مداد و سایر نوشتافزار | ۲ تا ۳ میلیون تومان |
| کیف مدرسه | ۲ تا ۴ میلیون تومان |
| کفش | ۲ تا ۳ میلیون تومان |
| لباس فرم و پوشاک مورد نیاز | ۲ تا ۳ میلیون تومان |
| سایر ملزومات آموزشی | ۲ تا ۳ میلیون تومان |
| جمع تقریبی | حدود ۱۰ تا ۱۶ میلیون تومان |
خانوادههایی که بخشی از وسایل سال گذشته را استفاده کنند، طبیعتاً میتوانند این هزینه را کاهش دهند. با این حال، در صورتی که بیشتر اقلام از ابتدا خریداری شوند، هزینه آمادهسازی یک دانشآموز میتواند به محدوده ۱۳ تا ۱۵ میلیون تومان برسد.
سرویس مدرسه؛ هزینهای که هر ماه تکرار میشود
یکی از هزینههایی که در خرید اولیه مدرسه کمتر دیده میشود، سرویس رفتوبرگشت دانشآموز است. مبلغ سرویس به فاصله خانه تا مدرسه، شهر، نوع خودرو و تعداد دانشآموزان بستگی دارد.
تفاوت سرویس با کیف و لوازمالتحریر این است که این هزینه یکباره نیست و در طول سال تحصیلی تکرار میشود. بنابراین ممکن است خانوادهای در شهریور حدود ۱۳ میلیون تومان برای خرید وسایل مدرسه هزینه کند، اما از مهر به بعد با مجموعهای از پرداختهای ماهانه روبهرو شود.
هزینه خوراک؛ خرجی که هر ماه تکرار میشود
برخلاف خرید لوازم مدرسه که بیشتر در ابتدای سال تحصیلی انجام میشود، هزینه خوراک هر ماه به خانوار تحمیل میشود.
برنج، مرغ، گوشت، تخممرغ، لبنیات، روغن، حبوبات، میوه، سبزیجات، نان و دیگر اقلام مصرفی میتوانند برای یک خانواده چهارنفره هزینهای چند ده میلیون تومانی ایجاد کنند.
در این سناریو، هزینه یک سبد نسبتاً معمولی خوراک و برخی اقلام مصرفی حدود ۴۲ تا ۴۵ میلیون تومان در ماه برآورد شده است. البته کاهش مصرف گوشت، میوه یا انتخاب کالاهای ارزانتر میتواند رقم نهایی را پایین بیاورد؛ اما این کاهش در عمل به معنای کوچکتر شدن سبد مصرفی خانوار است.
اجاره خانه؛ هزینهای که قبل از مدرسه سررسید میشود
برای خانوادههای مستأجر، شروع سال تحصیلی با هزینه اجاره نیز همزمان است. حتی اگر اجاره ماهانه در یک سناریوی نسبتاً خوشبینانه حدود ۷ میلیون تومان در نظر گرفته شود، این رقم معمولاً در کنار ودیعه قابل توجه قرار دارد.
بنابراین نمیتوان هزینه مسکن را فقط بر اساس رقم اجاره ماهانه سنجید؛ زیرا ممکن است خانواده برای رسیدن به همین اجاره، صدها میلیون تومان ودیعه تأمین کرده باشد.
دو دانشآموز؛ فشار هزینهای بیشتر میشود
با افزایش تعداد فرزندان محصل، هزینه شروع سال تحصیلی نیز به شکل محسوسی بالا میرود. اگر هزینه آمادهکردن هر دانشآموز بین ۱۳ تا ۱۵ میلیون تومان باشد، خانوادهای با دو فرزند محصل ممکن است تنها برای آمادهسازی مدرسه به ۲۶ تا ۳۰ میلیون تومان نیاز داشته باشد.
در کنار هزینه خوراک و اجاره، تصویر تقریبی مخارج چنین خانواری به شکل زیر است:
| یک دانشآموز | ۶۲ تا ۶۷ میلیون تومان |
| دو دانشآموز | ۷۵ تا ۸۲ میلیون تومان |
| سه دانشآموز | میتواند از ۹۰ میلیون تومان عبور کند |
در این محاسبات نیز هزینههایی مانند سرویس مدرسه، کلاسهای فوقبرنامه و سایر مخارج جانبی لحاظ نشده است.
اگر درآمد خانواده ۳۰ میلیون تومان باشد چه؟
فشار واقعی هزینهها زمانی مشخصتر میشود که آن را با درآمد خانوار مقایسه کنیم. برای نمونه، اگر درآمد ماهانه یک خانواده ۳۰ میلیون تومان باشد و هزینههای ضروری ماه شروع مدارس حدود ۶۲ میلیون تومان برآورد شود، مخارج این ماه بیش از دو برابر درآمد خانوار خواهد بود.
حتی خانوادهای با درآمد ۵۰ میلیون تومان نیز در چنین سناریویی برای تأمین تمام هزینهها با کسری مواجه میشود. در نتیجه، برخی خانوارها ناچارند بخشی از خریدهای مدرسه را قسطی انجام دهند، از وسایل سال قبل استفاده کنند، مصرف برخی اقلام خوراکی را کاهش دهند یا پرداخت بعضی هزینهها را به ماههای بعد موکول کنند.
شروع مهر معادل چند ماه حقوق است؟
اگر هزینه ۶۵ میلیون تومانی را به عنوان نقطه میانی هزینههای یک خانواده با یک دانشآموز در نظر بگیریم، مقایسه آن با درآمد ماهانه نشان میدهد تأمین هزینههای شروع مدرسه برای بسیاری از خانوارها به آسانی از حقوق یک ماه ممکن نیست.
| ۲۰ میلیون تومان | ۳.۲۵ ماه |
| ۳۰ میلیون تومان | ۲.۱۷ ماه |
| ۴۰ میلیون تومان | ۱.۶۳ ماه |
| ۵۰ میلیون تومان | ۱.۳ ماه |
| ۶۵ میلیون تومان | یک ماه کامل |
به این ترتیب، برای بسیاری از خانوارهای حقوقبگیر، مخارج شهریور و مهر را نمیتوان صرفاً از درآمد همان ماه تأمین کرد.
مهر فقط هزینه چندروزه نیست
بخش قابل توجهی از مخارج شروع مدارس یکباره است؛ مانند خرید کیف، کفش و لباس. اما هزینههای دیگری تا پایان سال تحصیلی ادامه پیدا میکنند.
سرویس مدرسه، خوراک دانشآموز، کلاسهای کمکآموزشی، اینترنت، چاپ و تکثیر، اردو، پوشاک و حتی هزینههای کوچک مدرسه در طول ۹ ماه تحصیلی روی هم جمع میشوند و میتوانند رقم قابل توجهی ایجاد کنند.
بنابراین فشار مالی مدرسه را نباید فقط با هزینه خرید لوازم در شهریور سنجید. برای بسیاری از خانوادهها، مهر آغاز یک صورتحساب بلندمدت است؛ صورتحسابی که همزمان با اجاره، خوراک و سایر هزینههای زندگی پرداخت میشود.
