طلا تا پایان سال ۳۰میلیونی می شود؟

دو موتور اصلی قیمت طلا

برای بررسی آینده طلای داخلی، قبل از هر چیز باید سراغ دو متغیر اصلی رفت؛ قیمت اونس جهانی و نرخ دلار در بازار داخلی. قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران تا حد زیادی حاصل ضرب این دو متغیر است و به همین دلیل ممکن است حتی در دوره‌ای که اونس جهانی نزولی است، افزایش نرخ ارز اجازه کاهش جدی قیمت طلا در داخل را ندهد.

در نقطه مقابل، اگر دلار برای مدتی آرام بگیرد اما اونس جهانی به روند صعودی خود ادامه دهد، طلای داخلی همچنان ظرفیت افزایش قیمت خواهد داشت. این ویژگی باعث می‌شود برای پیش‌بینی قیمت طلا نتوان تنها به بازار ارز یا تنها به بازار جهانی نگاه کرد.

با فرض اونس ۴۴۵۰ دلاری و دلار ۲۰۴ هزار تومانی، ارزش تئوریک هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده ۲۱.۹ میلیون تومان قرار می‌گیرد. بنابراین برای رسیدن به سطح ۳۰ میلیون تومان، قیمت طلا باید از این محدوده حدود ۳۷ درصد دیگر افزایش پیدا کند.

اما این افزایش ۳۷ درصدی لزوماً به معنای رشد ۳۷ درصدی دلار یا اونس نیست؛ زیرا افزایش هم‌زمان این دو متغیر می‌تواند با حرکتی به‌مراتب کوچک‌تر در هر یک، طلا را به مرز ۳۰ میلیون تومان برساند.

طلای ۳۰ میلیونی از چه مسیری می‌گذرد؟

تحلیل حساسیت قیمت طلا به دلار و اونس تصویر روشن‌تری از این مسیر ارائه می‌دهد. اگر اونس جهانی تقریباً در محدوده فعلی باقی بماند و حوالی ۴۵۰۰ دلار معامله شود، برای عبور طلای ۱۸ عیار از مرز ۳۰ میلیون تومان، دلار باید تقریباً به ۲۸۰ هزار تومان برسد.

در این سناریو و با ترکیب اونس ۴۵۰۰ دلاری و دلار ۲۸۰ هزار تومانی، قیمت تئوریک هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۳۰.۳۸ میلیون تومانمی‌رسد.

خبر مرتبط پیش‌بینی بورس هفته آینده؛ صعود ادامه دارد یا وقت اصلاح بازار رسیده است؟

بورس تهران هفته منتهی به ۴ شهریور را با یکی از قدرتمندترین عملکردهای ماه‌های اخیر پشت سر گذاشت. شاخص کل در طول هفته بازدهی ۷.۲۹ درصدی را ثبت کرد و معاملات چهارشنبه نیز در شرایطی به پایان رسید که خریداران تقریباً کنترل کامل بازار را در اختیار داشتند؛ ۹۳ درصد نمادها در محدوده مثبت معامله شدند و تنها ۷ درصد بازار سرخ‌پوش بود.

اما هرچه قیمت اونس بالاتر برود، نرخ دلار مورد نیاز برای رسیدن به طلای ۳۰ میلیونی نیز کمتر می‌شود. برای مثال، با اونس ۵۰۰۰ دلاری و دلار ۲۶۰ هزار تومانی، قیمت طلا به حدود ۳۱.۳۵ میلیون تومان می‌رسد. در سناریوی اونس ۵۵۰۰ دلاری نیز حتی دلار ۲۴۰ هزار تومانیمی‌تواند طلای ۱۸ عیار را به محدوده ۳۱.۸ میلیون تومان برساند.

این محاسبات یک نکته مهم را نشان می‌دهد؛ برای دیدن طلای ۳۰ میلیونی الزاماً نیازی به دلار ۳۰۰ هزار تومانی نیست.

اگر اونس جهانی پایین بیاید چه؟

یکی از استدلال‌های مخالف سناریوی طلای ۳۰ میلیونی این است که قیمت اونس جهانی پس از رشدهای قابل توجه اخیر می‌تواند وارد یک اصلاح شود. این احتمال را نمی‌توان نادیده گرفت؛ اما حتی بازگشت اونس به سطوح پایین‌تر نیز لزوماً سناریوی طلای ۳۰ میلیونی را منتفی نمی‌کند.

برای مثال، اگر اونس جهانی از محدوده ۴۴۵۰ دلار به حوالی ۴۰۰۰ دلار عقب‌نشینی کند، در صورت رسیدن دلار به ۳۰۰ هزار تومان، قیمت تئوریک هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۲۸.۹ میلیون تومان خواهد رسید. بنابراین حتی در سناریوی اصلاح بیش از ۱۰ درصدی اونس، تنها مقداری افزایش بیشتر در نرخ ارز برای عبور از مرز ۳۰ میلیون تومان کافی خواهد بود.

به بیان دیگر، برای سرمایه‌گذار ایرانی تنها جهت حرکت اونس اهمیت ندارد؛ شدت افزایش نرخ ارز می‌تواند اثر افت بازار جهانی را خنثی کند.

سناریوی محتمل‌تر؛ رشد هم‌زمان دلار و اونس

البته محتمل‌ترین مسیر الزاماً این نیست که یکی از این دو متغیر ثابت بماند و دیگری تمام مسیر را طی کند. در عمل، سناریوی ترکیبی اهمیت بیشتری دارد.

برای مثال اگر اونس جهانی به محدوده ۵۰۰۰ دلار برسد، دلار تنها باید حوالی ۲۵۰ هزار تومان قرار بگیرد تا قیمت طلای ۱۸ عیار به حدود ۳۰ میلیون تومان نزدیک شود. این سناریو نسبت به قیمت‌های فعلی به معنای رشدی نزدیک به ۱۲ درصد در اونس و حدود ۲۲ درصد در نرخ دلار است.

در اقتصادی با تورم بالا، چنین افزایشی در نرخ ارز در یک افق یک‌ساله لزوماً سناریویی دور از ذهن نیست. به همین دلیل فاصله میان طلای حدود ۲۲ میلیونی امروز و طلای ۳۰ میلیونی، برخلاف ظاهر آن، الزاماً به یک شوک بسیار بزرگ در تنها یکی از بازارها احتیاج ندارد.

تورم؛ متغیری که نباید فراموش شود

در تحلیل قیمت طلا در ایران یک عامل دیگر نیز اهمیت بالایی دارد؛ تورم مزمن. در بلندمدت، اگر سطح عمومی قیمت‌ها با سرعت بالایی افزایش پیدا کند اما نرخ ارز برای مدتی ثابت بماند، فشار برای تعدیل نرخ ارز نیز افزایش خواهد یافت.

این بدان معنا نیست که دلار باید در هر مقطع دقیقاً به اندازه تورم رشد کند؛ سیاست‌های ارزی، درآمدهای ارزی، تحولات سیاسی و انتظارات بازار می‌توانند برای مدتی این رابطه را مختل کنند. اما در افق‌های طولانی‌تر، ادامه تورم بالا در داخل در کنار تورم بسیار پایین‌تر در اقتصادهای بزرگ، حفظ نرخ ارز در یک سطح ثابت را دشوارتر می‌کند.

از این منظر، حتی اگر اونس جهانی دیگر رشد بزرگی نداشته باشد، رشد اسمی نرخ دلار در نتیجه ادامه تورم می‌تواند به تنهایی بخش قابل توجهی از مسیر طلای ۳۰ میلیونی را طی کند.

آیا اونس دوباره سقوط می‌کند؟

در سمت بازار جهانی نیز هرچند اصلاح قیمت پس از رشدهای شدید طبیعی است، اما همچنان عواملی وجود دارند که از قیمت طلا حمایت می‌کنند. نگرانی نسبت به کاهش قدرت خرید ارزهای فیات، رشد بدهی دولت‌های بزرگ، تقاضا برای دارایی‌های امن و خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی طی سال‌های اخیر، مجموعه‌ای از عوامل بنیادی هستند که تقاضا برای این فلز را تقویت کرده‌اند.

به همین دلیل، سناریویی که در آن اونس طلا برای مدت طولانی و به شکل سنگین سقوط کند، نیازمند تغییر قابل توجهی در این متغیرهای بنیادی است. حتی اگر قیمت طلا از محدوده فعلی اصلاح شود و به حوالی ۴۰۰۰ دلار بازگردد، همچنان در مقایسه با سطوح تاریخی در محدوده بالایی قرار خواهد داشت.

بنابراین برای طلای داخلی، سناریوی خطرناک‌تر نه یک اصلاح محدود در اونس، بلکه هم‌زمانی افت شدید اونس با ثبات یا کاهش نرخ ارزاست؛ ترکیبی که در شرایط تورمی اقتصاد ایران دست‌کم در افق میان‌مدت احتمال کمتری دارد.

طلای ۳۰ میلیونی؛ مسئله «آیا» یا «چه زمانی»؟

مجموع این متغیرها نشان می‌دهد که طلای ۳۰ میلیون تومانی برای سال آینده در دسترس است و می‌توان آن را یکی از سناریوهای محتمل بازار دانست.

حتی اگر اونس جهانی به محدوده ۴۰۰۰ دلار بازگردد، ادامه تورم بالا و افزایش نرخ ارز متناسب با کاهش ارزش پول ملی می‌تواند دوباره طلای داخلی را به سمت سطوح بالاتر هدایت کند. از سوی دیگر، وجود عواملی مانند بی‌اعتمادی به پول‌های فیات، رشد بدهی‌ها و تداوم خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی باعث می‌شود فرض کاهش شدید و پایدار اونس نیز نیازمند احتیاط باشد.

در یک سناریوی آرام‌تر، ممکن است طلا طی سال آینده و با ترکیبی از افزایش تدریجی دلار و رشد یا ثبات اونس به مرز ۳۰ میلیون تومان برسد. اما اگر بازار ارز با یک جهش بزرگ‌تر مواجه شود و نرخ دلار به محدوده ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان نزدیک شود، حتی عبور طلای ۱۸ عیار از مرز ۳۰ میلیون تومان تا پایان سال ۱۴۰۵ نیز دور از انتظار نخواهد بود.