بازنشسته با حقوقش چه ماشینی میتواند بخرد؟ / از پراید کارکرده تا دنا
افزایش قیمت خودرو در سالهای اخیر باعث شده خرید حتی یک خودروی کارکرده اقتصادی برای بسیاری از خانوارها به یک هدف بلندمدت تبدیل شود. اما اگر یک بازنشسته بخواهد تنها با اتکا به حقوق ماهانه خود خودرو بخرد، چند ماه یا چند سال باید پول کنار بگذارد؟
محاسبات نشان میدهد حتی خرید یک پراید کارکرده قدیمی برای یک بازنشسته حداقلبگیر، در صورتی که تمام حقوق خود را پسانداز کند، نزدیک به دو سال زمان میبرد؛ سناریویی که در زندگی واقعی تقریباً امکانپذیر نیست.
حقوق بازنشسته در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
بر اساس اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، مستمری حداقلبگیران در سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان در ماه رسیده است. البته دریافتی نهایی بازنشستگان بسته به سابقه، مزایا، متناسبسازی و وضعیت خانوادگی متفاوت است.
برای اینکه مقایسه قابل فهم باشد، در این گزارش همین رقم ۱۶.۶ میلیون تومان را مبنای محاسبه قرار دادهایم.
ارزانترین پراید؛ بیش از ۲۲ ماه حقوق کامل
بررسی آگهیهای تازه بازار خودرو در شهریور ۱۴۰۵ نشان میدهد یک پراید ۱۱۱ مدل ۱۳۹۰ با ۴۴۰ هزار کیلومتر کارکرد و بدنه دوررنگ حدود ۳۷۵ میلیون تومان قیمتگذاری شده است. مدلهای سالمتر و جدیدتر پراید نیز تا محدوده ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیون تومان قیمت دارند.
اگر یک بازنشسته حداقلبگیر بتواند تمام ۱۶.۶ میلیون تومان حقوق ماهانه خود را بدون خرج کردن حتی یک تومان کنار بگذارد، برای خرید همین پراید ۳۷۵ میلیونی حدود ۲۳ ماه زمان لازم دارد.
اما اگر فرض کنیم تنها ۳۰ درصد حقوق قابل پسانداز باشد، یعنی حدود ۵ میلیون تومان در ماه، مدت انتظار به حدود ۷۵ ماه یا بیش از ۶ سال افزایش پیدا میکند.
از پراید تا دنا؛ چند سال حقوق لازم است؟
| خودرو | قیمت تقریبی | با پسانداز کل حقوق | با پسانداز ۳۰٪ حقوق |
|---|---|---|---|
| پراید ۱۱۱ مدل ۱۳۹۰ | ۳۷۵ میلیون | ۲۳ ماه | ۷۵ ماه |
| تیبا صندوقدار مدل ۱۳۹۰ | ۵۶۰ میلیون | ۳۴ ماه | ۱۱۲ ماه |
| تیبا ۲ مدل ۱۳۹۵ | ۶۸۰ میلیون | ۴۱ ماه | ۱۳۶ ماه |
| پژو ۲۰۶ تیپ ۲ مدل ۱۳۸۶ | ۸۰۰ میلیون | ۴۸ ماه | ۱۶۰ ماه |
| کوییک دندهای مدل ۱۳۹۹ | ۹۶۵ میلیون | ۵۸ ماه | ۱۹۳ ماه |
| دنا معمولی مدل ۱۳۹۶ | ۱ میلیارد و ۳۲۰ میلیون | ۷۹ ماه | ۲۶۵ ماه |
قیمت تیبا صندوقدار مدل ۱۳۹۰ با کارکرد بالا در آگهیهای اخیر حدود ۵۶۰ میلیون تومان و تیبا ۲ مدل ۱۳۹۵ حدود ۶۸۰ میلیون تومان اعلام شده است.
در بازار سایر خودروهای کارکرده نیز نمونههایی از پژو ۲۰۶ تیپ ۲ قدیمی در محدوده ۸۰۰ میلیون تومان، کوییک دندهای مدل ۱۳۹۹ حدود ۹۶۵ میلیون تومان و دنا معمولی مدل ۱۳۹۶ حدود یک میلیارد و ۳۲۰ میلیون تومان دیده میشود.
یک بازنشسته واقعاً چقدر میتواند پسانداز کند؟
البته فرض پسانداز تمام حقوق صرفاً برای نشان دادن فاصله قیمت خودرو با مستمری است. بازنشسته باید از همین حقوق هزینه خوراک، مسکن، درمان، قبوض، حملونقل و سایر مخارج زندگی را نیز تأمین کند.
حتی اگر یک بازنشسته بتواند ماهانه ۳۰ درصد حقوق خود را برای خرید خودرو کنار بگذارد، خرید یک پراید قدیمی بیش از ۶ سال زمان میبرد. برای خرید یک تیبا این زمان میتواند به حدود ۹ تا ۱۱ سال برسد و برای خودروهایی مانند کوییک و دنا، محاسبه از مرز ۱۶ تا بیش از ۲۰ سال عبور میکند.
این محاسبات تازه در شرایطی انجام شده که فرض میکنیم قیمت خودرو طی تمام این مدت ثابت بماند؛ فرضی که در اقتصاد تورمی ایران بعید به نظر میرسد.
فاصله حقوق بازنشسته و قیمت خودرو چقدر شده است؟
ماجرای خودرو یک تصویر روشن از کاهش قدرت خرید درآمد ثابت ارائه میدهد. خودرویی مانند پراید که سالها بهعنوان یکی از ارزانترین گزینههای بازار شناخته میشد، اکنون حتی در نمونههای بسیار قدیمی و پرکارکرد نیز چند صد میلیون تومان قیمت دارد.
به این ترتیب، برای بخش قابلتوجهی از بازنشستگان، خرید خودرو دیگر یک خرید معمولی از محل پسانداز چندماهه نیست؛ بلکه به هدفی چندساله تبدیل شده است.
نکته مهم اینکه قیمتهای مورد استفاده در این گزارش بر اساس آگهیهای فروش خودرو است و قیمت نهایی معامله میتواند بسته به سلامت فنی، بدنه، کارکرد و شرایط بازار کمتر یا بیشتر باشد.
