افزایش حقوق ۱.۸ میلیون بازنشسته به دی و بهمن گره خورد / ماجرای احکام جدید چیست؟
اجرای بخش مورد انتظار متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری به مرحله تازه‌ای رسیده است. رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور از صدور دستورالعمل جدید خبر داده، اما وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی می‌گوید منابع حاصل از فروش سهام شرکت‌های واگذارشده احتمالاً در دی یا بهمن ۱۴۰۵ در اختیار وزارت رفاه و صندوق بازنشستگی کشوری قرار می‌گیرد. بنابراین هنوز تاریخ قطعی برای پرداخت مبالغ جدید اعلام نشده است.
به گزارش راهبرد فردا، احمد میدری در توضیح علت تأخیر در اجرای احکام به پیچیدگی محاسبات حقوقی حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار عضو صندوق بازنشستگی کشوری اشاره کرده است. به گفته او، صدور احکام بدون بررسی دقیق تفاوت‌های موجود میان گروه‌های مختلف بازنشستگان می‌تواند نابرابری تازه‌ای ایجاد کند؛ به همین دلیل اجرای برنامه علاوه بر تأمین منابع مالی، به تأیید محاسبات و احکام نیز وابسته شده است.
خبر جدید از دو جهت اهمیت دارد. نخست اینکه مرحله تدوین دستورالعمل به پایان رسیده و مسیر اداری اجرای متناسب‌سازی روشن‌تر شده است. دوم اینکه وزارت رفاه زمان تقریبی دسترسی به بخشی از منابع مالی را اعلام کرده است. با این حال، هیچ‌یک از این دو اتفاق به‌تنهایی به معنای واریز افزایش حقوق در دی یا بهمن نیست.
احکام جدید بازنشستگان کشوری چه زمانی صادر می‌شود؟
علاءالدین رفیع‌زاده، رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور، دهم آبان از صدور دستورالعمل متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری خبر داد. براساس تقسیم کار اعلام‌شده، صندوق بازنشستگی کشوری مسئول تهیه و صدور احکام است و سازمان اداری و استخدامی نیز در فرآیند بررسی و تأیید آنها نقش دارد.
صدور دستورالعمل به معنی پایان کار نیست. برای اجرای احکام باید اطلاعات حقوقی و سوابق بازنشستگان بررسی و محاسبات مورد نیاز انجام شود. تفاوت در دستگاه محل خدمت، سوابق شغلی و وضعیت همترازی با کارکنان شاغل می‌تواند باعث شود مبلغ نهایی تغییر حقوق برای همه افراد یکسان نباشد.
در نتیجه، هنوز نمی‌توان یک روز مشترک را برای صدور یا اعمال تمام احکام اعلام کرد. ملاک نهایی برای هر بازنشسته، حکم رسمی صادرشده از سوی صندوق و اطلاعات درج‌شده در فیش حقوقی خواهد بود.
ماجرای دی و بهمن چیست؟
وزیر رفاه اعلام کرده منابع مالی مورد نیاز از محل سهام شرکت‌هایی تأمین می‌شود که سازمان برنامه و بودجه برای اجرای تعهدات مربوط اختصاص داده است. به گفته او، این سهام عرضه شده و انتظار می‌رود منابع حاصل از فروش آنها در دی یا بهمن به حساب وزارت رفاه و صندوق بازنشستگی کشوری منظور شود.
اما میان تأمین منابع و واریز به حساب بازنشسته فاصله وجود دارد. ابتدا باید منابع مورد نیاز آماده شود، سپس احکام تأییدشده مبنای محاسبه پرداخت قرار بگیرند و در نهایت برنامه اجرایی واریز اعلام شود.
بنابراین عنوان «واریز قطعی افزایش حقوق در دی یا بهمن» هنوز قابل تأیید نیست. آنچه فعلاً مشخص شده، زمان پیش‌بینی‌شده برای فراهم شدن منابع است و اجرای نهایی به تکمیل مراحل اداری و مالی بستگی دارد.
افزایش حقوق هر بازنشسته چقدر خواهد بود؟
تاکنون مبلغ جدید و یکسانی برای تمام اعضای صندوق بازنشستگی کشوری اعلام نشده است. متناسب‌سازی نیز ماهیتاً با افزایش عمومی و یکسان حقوق تفاوت دارد؛ زیرا هدف آن اصلاح فاصله میان حقوق بازنشستگان و شاغلان همتراز در چارچوب قوانین مربوط است.
به همین دلیل، وضعیت بازنشسته‌ای که سابقه مدیریتی داشته با فردی که در رده شغلی دیگری خدمت کرده الزاماً یکسان نیست. نتیجه محاسبات می‌تواند به سوابق، گروه شغلی و احکام قبلی هر فرد وابسته باشد و اعلام یک مبلغ عمومی پیش از صدور احکام نهایی، احتمال ایجاد انتظار اشتباه را افزایش می‌دهد.
نکته دیگر آن است که خبر جدید نباید با تمام افزایش‌ها و مراحل متناسب‌سازی اعمال‌شده در سال ۱۴۰۵ یکسان فرض شود. موضوع فعلی درباره دستورالعمل و فرآیند اجرایی مورد اشاره مسئولان است و جزئیات دقیق اثر آن بر حکم هر بازنشسته باید از اسناد نهایی مشخص شود.
پول متناسب‌سازی از کجا تأمین می‌شود؟
علاوه بر منابع حاصل از واگذاری سهام، بخشی از تأمین مالی متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در قوانین بودجه به درآمد حاصل از افزایش یک واحد درصدی مالیات بر ارزش افزوده مرتبط شده است. طبق گزارش منتشرشده از عملکرد هفت ماه نخست سال، حدود ۶۴.۲ هزار میلیارد تومان از این محل به خزانه‌داری کل کشور واریز شده است.
البته واریز درآمد به خزانه به معنی انتقال فوری همان مبلغ به حساب صندوق بازنشستگی نیست. تخصیص منابع و پرداخت نهایی تابع سازوکار بودجه‌ای و تصمیم‌های اجرایی مربوط است. همین تفاوت توضیح می‌دهد چرا با وجود تعیین منابع قانونی، اجرای برخی تعهدات همچنان زمان‌بر است.
برای بازنشستگان، مهم‌ترین موضوع این است که فرآیند تأمین اعتبار و صدور حکم به شکل هماهنگ انجام شود. صدور حکم بدون منابع کافی می‌تواند به ایجاد مطالبات تازه منجر شود و تأمین منابع بدون تعیین تکلیف احکام نیز الزاماً پرداخت را سرعت نمی‌دهد.
بازنشستگان چه زمانی منتظر واریزی جدید باشند؟
آخرین اظهارات مسئولان نشان می‌دهد فرآیند متناسب‌سازی وارد مرحله مهم‌تری شده، اما زمان واریز و مبلغ افزایش همچنان نامشخص است. برنامه فعلی به تأیید احکام از سوی مراجع مسئول و فراهم شدن منابع مالی در دی یا بهمن وابسته است.
در این میان، بازنشستگان می‌توانند وضعیت حکم و فیش خود را از مسیرهای رسمی صندوق بازنشستگی کشوری پیگیری کنند. با این حال، تا زمانی که حکم جدید صادر نشده یا برنامه پرداخت رسمی اعلام نشده است، نمی‌توان مبلغ مشخصی را به‌عنوان طلب قطعی هر فرد محاسبه کرد.
بنابراین افزایش حقوق مورد انتظار بازنشستگان کشوری یک مرحله اداری مهم را پشت سر گذاشته، اما هنوز به مرحله پرداخت نهایی نرسیده است. دی و بهمن فعلاً زمان پیش‌بینی‌شده تأمین منابع هستند و تبدیل این وعده به واریزی واقعی، به تأیید احکام و تخصیص اعتبار بستگی دارد.
