۵۱ هزار خانه ایرانی به انرژی خورشیدی مجهز شدند؛ برنامه تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر
آمارهای جدید از توسعه سامانههای خورشیدی خانگی نشان میدهد تاکنون ۵۱ هزار خانه در ایران به مولدهای خورشیدی مجهز شدهاند و کشور در فهرست کشورهای منتخب از نظر تعداد سامانههای خورشیدی مسکونی در جایگاه هفتم قرار گرفته است؛ وزارت نیرو نیز برنامه تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر به این سامانهها را دنبال میکند.
آمارهای جدید از توسعه سامانههای خورشیدی خانگی نشان میدهد تاکنون ۵۱ هزار خانه در ایران به مولدهای خورشیدی مجهز شدهاند و کشور در فهرست کشورهای منتخب از نظر تعداد سامانههای خورشیدی مسکونی در جایگاه هفتم قرار گرفته است؛ وزارت نیرو نیز برنامه تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر به این سامانهها را دنبال میکند.
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و استفاده از ظرفیت تولید برق در محل مصرف، به یکی از راهکارهای مورد توجه برای مقابله با ناترازی انرژی در ایران تبدیل شده است. در همین راستا، آمارهای منتشرشده از سوی سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) نشان میدهد تا آبان ۱۴۰۵ حدود ۵۱ هزار خانه در کشور به مولدهای خورشیدی پشتبامی مجهز شدهاند.
بر اساس گزارشی که خبرگزاری تسنیم به نقل از ساتبا منتشر کرده، ایران با ثبت این تعداد سامانه خورشیدی خانگی، در میان کشورهای منتخب مورد بررسی در رتبه هفتم قرار گرفته است. این آمار در شرایطی منتشر شده که کشورهای مختلف با استفاده از پنلهای پشتبامی و سامانههای کوچکمقیاس، به دنبال افزایش سهم انرژی خورشیدی در تأمین برق هستند.
ایران با ۵۱ هزار سامانه خورشیدی خانگی در رتبه هفتم قرار گرفت
بررسی آمارهای بینالمللی نشان میدهد چین و هند در زمینه توسعه سامانههای خورشیدی مسکونی پیشتاز هستند. چین با بیش از ۷.۳ میلیون سامانه خانگی و هند با نزدیک به ۵.۶ میلیون سامانه در جایگاههای نخست قرار دارند.
پس از این دو کشور، بنگلادش با حدود ۴.۱۳ میلیون سامانه خورشیدی خارج از شبکه و ژاپن با حدود ۳.۸ میلیون سامانه کوچک خورشیدی در شمار کشورهای دارای آمار قابل توجه قرار گرفتهاند.
در این فهرست، ازبکستان با ۸۸ هزار و اوکراین با ۸۶ هزار سامانه بالاتر از ایران قرار دارند. ایران نیز با ۵۱ هزار خانه مجهز به مولدهای خورشیدی در جایگاه هفتم این دستهبندی قرار گرفته است.
البته در مقایسه بینالمللی باید به تفاوت نوع سامانهها توجه داشت؛ زیرا برخی کشورها نیروگاههای متصل به شبکه، برخی سامانههای مستقل از شبکه و برخی نیز تجهیزات خورشیدی کوچک و بالکنی را در آمار خود لحاظ میکنند.
برنامه تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر به مولدهای خورشیدی
توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی به همین تعداد محدود نخواهد شد. عباس علیآبادی، وزیر نیرو، پیشتر از برنامه تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر به مولدهای تجدیدپذیر خبر داده بود.
در این طرح، خانوارها با نصب پنلهای خورشیدی و استفاده از تجهیزات ذخیرهساز میتوانند بخشی از برق مورد نیاز خود را تولید کنند. همچنین در صورت اتصال سامانه به شبکه و فراهم بودن سازوکارهای مربوط، امکان انتقال و فروش برق مازاد به شبکه سراسری وجود خواهد داشت.
بر اساس اظهارات معاون وزیر نیرو، ظرفیت نیروگاههای خورشیدی پشتبامی نیز از حدود ۱۷۰ مگاوات در ابتدای فعالیت دولت چهاردهم به حدود ۶۵۰ مگاوات رسیده است.
این روند نشان میدهد سیاست توسعه انرژی خورشیدی در کشور علاوه بر احداث نیروگاههای بزرگ، به سمت استفاده از ظرفیت ساختمانهای مسکونی و تولید برق در محل مصرف نیز حرکت کرده است.
آیا پنل خورشیدی میتواند هزینه برق خانوارها را کاهش دهد؟
یکی از مهمترین مزایای توسعه سامانههای خورشیدی خانگی، امکان کاهش وابستگی خانوارها به برق شبکه سراسری است.
در سامانههای متصل به شبکه، برق تولیدشده توسط پنلها میتواند بخشی از مصرف روزانه خانه را تأمین کند. در نتیجه، میزان برق خریداریشده از شبکه کاهش پیدا میکند. اگر سامانه به باتری ذخیرهساز نیز مجهز باشد، بخشی از انرژی تولیدشده در ساعات آفتابی برای زمانهای دیگر قابل استفاده خواهد بود.
با این حال، میزان صرفهجویی هر خانوار به ظرفیت پنلها، میزان تابش خورشید، الگوی مصرف برق، هزینه نصب تجهیزات و شرایط قرارداد خرید برق بستگی دارد. بنابراین نمیتوان برای تمام خانهها رقم مشخصی از کاهش قبض برق اعلام کرد.
از سوی دیگر، هزینه اولیه خرید و نصب پنل، اینورتر و باتری میتواند برای بخشی از خانوارها مانع ورود به این طرح باشد. دسترسی به تسهیلات مالی و مشخص بودن دوره بازگشت سرمایه از عواملی است که میتواند بر استقبال مردم تأثیر بگذارد.
توسعه انرژی خورشیدی چه کمکی به کاهش ناترازی برق میکند؟
تولید برق در محل مصرف میتواند فشار بر شبکه سراسری را کاهش دهد. زمانی که تعداد بیشتری از خانهها بخشی از برق مورد نیاز خود را از طریق پنلهای خورشیدی تأمین کنند، وابستگی آنها به نیروگاههای متمرکز کمتر میشود و بخشی از تقاضای شبکه در ساعات آفتابی پوشش داده خواهد شد.
این موضوع بهویژه در روزهای گرم سال اهمیت دارد؛ زمانی که افزایش استفاده از سیستمهای سرمایشی، مصرف برق را بالا میبرد و شبکه با فشار بیشتری مواجه میشود.
البته انرژی خورشیدی بهتنهایی راهحل کامل ناترازی برق نیست. تولید این سامانهها به تابش خورشید وابسته است و برای تأمین برق در شب یا ساعات کمتابش، به ذخیرهساز یا پشتیبانی شبکه نیاز خواهد بود.
به همین دلیل، توسعه نیروگاههای بزرگ خورشیدی، سامانههای خانگی، باتریهای ذخیرهساز و تقویت زیرساخت انتقال برق باید بهصورت همزمان دنبال شود.
آینده نیروگاههای خانگی در ایران به چه عواملی وابسته است؟
با وجود ظرفیت مناسب تابش خورشید در بسیاری از مناطق ایران، گسترش نیروگاههای خانگی به عوامل مختلفی وابسته است. هزینه اولیه تجهیزات، دسترسی به تسهیلات بانکی، شرایط اتصال به شبکه و جذابیت اقتصادی فروش برق مازاد از مهمترین مواردی هستند که میتوانند سرعت توسعه این سامانهها را تعیین کنند.
در کنار این موارد، شفافیت در تعرفههای خرید تضمینی و سازوکارهای خالصسنجی نیز اهمیت دارد؛ زیرا خانوارها برای سرمایهگذاری در این بخش باید بتوانند درآمد احتمالی و زمان بازگشت سرمایه خود را برآورد کنند.
در مجموع، تجهیز ۵۱ هزار خانه به مولدهای خورشیدی را میتوان گامی در مسیر توسعه تولید برق پراکنده در کشور دانست. با این حال، فاصله ایران با کشورهای پیشرو و همچنین برنامه تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر نشان میدهد که توسعه این بخش هنوز ظرفیت رشد قابل توجهی دارد. اگر موانع مالی و زیرساختی برطرف شود، پشتبام خانهها میتوانند به بخشی از ظرفیت تأمین برق کشور تبدیل شوند.
بیشتر بدانید
-
خاموشیها زمستان امسال شروع میشود؟ آخرین خبر از قطعی برق زمستانی
-
تولید ایران در شش ماه ۳۲۲ همت فرصت درآمدی از دست داد؛ سهم بحران برق و گاز چقدر بود؟