حقوق ۳۰ میلیونی سال آینده ۴۰ میلیون میشود؟ / جدول دریافتیها و واقعیت تلخ تورم
دولت در ضوابط مالی بودجه سال ۱۴۰۶ افزایش متوسط ۳۵ درصدی حقوق کارکنان را پیشبینی کرده است، اما محاسبات نشان میدهد اگر تورم در محدوده نرخ سالانه مهر ۱۴۰۵ باقی بماند، چنین افزایشی برای حفظ قدرت خرید کافی نخواهد بود.
به گزارش راهبرد فردا، تعیین حقوق سال ۱۴۰۶ در شرایطی به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی تبدیل شده که فاصله میان رشد دستمزد و تورم همچنان مورد توجه حقوقبگیران است. انتشار ضوابط مالی تهیه لایحه بودجه نشان میدهد دولت افزایش متوسط ۳۵ درصدی حقوق کارکنان دستگاههای اجرایی را برای سال آینده در نظر گرفته است؛ رقمی که بالاتر از افزایش متوسط ۲۰ درصدی سال ۱۴۰۵ است.
با این حال، بالا رفتن حقوق اسمی الزاماً به معنای بهبود قدرت خرید نیست. زمانی که قیمت کالاها و خدمات با سرعتی بیشتر از درآمد افزایش پیدا کند، ممکن است فرد با وجود دریافت حقوق بالاتر، توان خرید کمتری نسبت به گذشته داشته باشد.
جدول افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۶
برای بررسی اثر عددی افزایش پیشنهادی، میتوان سناریویی را در نظر گرفت که حقوق تمام افراد بهصورت یکسان ۳۵ درصد افزایش پیدا کند.
| حقوق فعلی | افزایش فرضی ۳۵ درصدی | حقوق محاسباتی جدید |
|---|---|---|
| ۱۵ میلیون تومان | ۵.۲۵ میلیون | ۲۰.۲۵ میلیون |
| ۲۰ میلیون تومان | ۷ میلیون | ۲۷ میلیون |
| ۲۵ میلیون تومان | ۸.۷۵ میلیون | ۳۳.۷۵ میلیون |
| ۳۰ میلیون تومان | ۱۰.۵ میلیون | ۴۰.۵ میلیون |
| ۴۰ میلیون تومان | ۱۴ میلیون | ۵۴ میلیون |
| ۵۰ میلیون تومان | ۱۷.۵ میلیون | ۶۷.۵ میلیون |
| ۶۰ میلیون تومان | ۲۱ میلیون | ۸۱ میلیون |
این جدول صرفاً برای نمایش اثر محاسباتی رشد ۳۵ درصدی تهیه شده و حقوق مصوب کارکنان در سال ۱۴۰۶ نیست. بر اساس ضوابط بودجه، افزایش حقوق قرار است پلکانی باشد و ممکن است درصد رشد حقوقهای پایینتر بیشتر از حقوقهای بالاتر تعیین شود.
افزایش ۳۵ درصدی حقوق چقدر از تورم عقب میماند؟
یکی از مهمترین معیارهای بررسی وضعیت معیشتی کارکنان، مقایسه رشد حقوق با تغییر سطح عمومی قیمتهاست. بر اساس آمار مهرماه ۱۴۰۵، تورم سالانه در دادههای مرکز آمار ایران به ۷۶.۸ درصد رسیده است.
اگر تنها برای شبیهسازی فرض کنیم قیمتها در یک دوره یکساله ۷۶.۸ درصد افزایش پیدا کنند و حقوق فرد در همان دوره ۳۵ درصد بالا برود، قدرت خرید واقعی او حدود ۲۳.۶ درصد کاهش خواهد یافت.
برای روشن شدن موضوع، میتوان یک سبد کالای فرضی را در نظر گرفت که امروز خرید آن ۲۰ میلیون تومان هزینه دارد. اگر قیمت همین سبد ۷۶.۸ درصد افزایش یابد، هزینه خرید آن به ۳۵ میلیون و ۳۶۰ هزار تومان خواهد رسید.
در همین دوره، حقوق ۲۰ میلیون تومانی با افزایش ۳۵ درصدی فقط به ۲۷ میلیون تومان میرسد. بنابراین فرد همچنان برای خرید همان سبد با کسری قابلتوجهی روبهرو خواهد بود.
جدول تأثیر تورم بر قدرت خرید حقوقبگیران
| سناریوی افزایش قیمتها | افزایش حقوق | تغییر تقریبی قدرت خرید واقعی |
|---|---|---|
| تورم ۲۰ درصدی | ۳۵ درصد | رشد ۱۲.۵ درصدی |
| تورم ۳۵ درصدی | ۳۵ درصد | بدون تغییر |
| تورم ۵۰ درصدی | ۳۵ درصد | کاهش ۱۰ درصدی |
| تورم ۷۶.۸ درصدی | ۳۵ درصد | کاهش ۲۳.۶ درصدی |
| تورم ۹۰ درصدی | ۳۵ درصد | کاهش ۲۸.۹ درصدی |
این جدول سناریویی است و پیشبینی قطعی تورم سال ۱۴۰۶ محسوب نمیشود. تغییر واقعی قدرت خرید کارکنان به نرخ تورم در دوره اجرای افزایش حقوق و همچنین میزان افزایش اختصاصی هر گروه وابسته خواهد بود.
چرا افزایش ۳۵ درصدی حقوق لزوماً کافی نیست؟
وقتی تورم از رشد حقوق بیشتر باشد، نسبت درآمد به هزینه زندگی کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی، بخشی از افزایش اسمی حقوق صرف جبران گرانی گذشته میشود و برای ارتقای سطح رفاه خانوار مبلغ کمتری باقی میماند.
از سوی دیگر، فشار تورم بر تمام خانوارها یکسان نیست. خانوادهای که بخش بزرگی از درآمد خود را صرف اجاره مسکن، خوراک و درمان میکند، ممکن است نسبت به متوسط شاخص قیمت مصرفکننده، افزایش هزینه متفاوتی را تجربه کند.
بنابراین بررسی وضعیت معیشتی تنها از طریق درصد افزایش حقوق امکانپذیر نیست و تغییر هزینه سبد مصرفی خانوار نیز باید در نظر گرفته شود.
حقوقهای پایینتر چقدر افزایش مییابند؟
در ضوابط تهیه لایحه بودجه ۱۴۰۶ تأکید شده است که افزایش حقوق بهصورت پلکانی اجرا شود. هدف از این روش، حمایت بیشتر از کارکنانی است که دریافتی کمتری دارند.
به این ترتیب، ممکن است درصد افزایش حقوق کارکنان کمدرآمد از میانگین ۳۵ درصد بیشتر و درصد رشد کارکنان با حقوق بالاتر از این عدد کمتر باشد. با این حال، فرمول دقیق و مرز گروههای درآمدی هنوز مشخص نشده است.
بنابراین نمیتوان اعلام کرد فردی با حقوق ۲۰ میلیون تومان حتماً ۳۵ درصد افزایش خواهد داشت یا حقوق فردی با دریافتی بالاتر با درصد مشخصی تغییر میکند.
پیشنهاد افزایش ۵۰ درصدی حقوق به کجا رسید؟
همزمان با انتشار ضوابط بودجه، برخی نمایندگان مجلس خواستار افزایش بیشتر حقوق کارکنان شدهاند. یکی از پیشنهادهای مطرحشده، رشد حداقل ۵۰ درصدی دستمزدها با توجه به شرایط تورمی است.
با این حال، این رقم هنوز بهعنوان افزایش قطعی حقوق سال ۱۴۰۶ تصویب نشده است. تفاوت میان پیشنهاد نمایندگان، متوسط رشد پیشبینیشده در ضوابط مالی بودجه و افزایش نهایی مصوب باید در بررسی خبرهای حقوقی مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت، میزان افزایش حقوق پس از تکمیل مراحل بودجهریزی و تصویب احکام مربوط مشخص خواهد شد.
آیا افزایش حقوق کارگران و بازنشستگان هم ۳۵ درصد است؟
ضوابط فعلی افزایش متوسط ۳۵ درصدی به حقوق کارکنان دستگاههای اجرایی مربوط میشود. بنابراین نمیتوان این عدد را بهصورت مستقیم به حداقل دستمزد کارگران مشمول قانون کار تعمیم داد.
افزایش دستمزد کارگران از طریق سازوکار شورای عالی کار تعیین میشود. همچنین حقوق بازنشستگان صندوقهای مختلف بر اساس مقررات و تصمیمهای مربوط به همان صندوقها افزایش خواهد یافت.
به همین دلیل، انتشار جدول افزایش حقوق کارمندان دولت به معنای مشخص شدن دستمزد تمام حقوقبگیران کشور در سال آینده نیست.
آیا قدرت خرید کارکنان در سال ۱۴۰۶ بهتر میشود؟
پاسخ این سؤال بیش از هر چیز به مسیر تورم در سال آینده وابسته است. اگر تورم به سطحی کمتر از رشد حقوق کاهش یابد، امکان بهبود قدرت خرید وجود خواهد داشت. در مقابل، ادامه تورم در سطوح بالاتر از افزایش دستمزد میتواند موجب کاهش دوباره درآمد واقعی خانوارها شود.
در مجموع، پیشبینی افزایش متوسط ۳۵ درصدی حقوق برای سال ۱۴۰۶ از نظر اسمی بالاتر از رشد سال جاری است، اما میزان اثرگذاری آن بر معیشت کارکنان هنوز مشخص نیست. مسئله اصلی این است که در نهایت، افزایش دریافتی چه نسبتی با رشد هزینه واقعی زندگی خواهد داشت.
بیشتر بخوانید