فوری/ آب تهران جیره بندی می شود؟
ذخایر پنج سد تأمینکننده آب تهران به حدود ۳۴۰ میلیون مترمکعب رسیده و میزان پرشدگی مجموع آنها کمتر از ۲۰ درصد اعلام شده است. در این میان، سد لار تنها ۳ درصد ظرفیت خود آب دارد. اگرچه آمار ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته بهبود یافته، وضعیت شکننده مخازن تهران همچنان نگرانی درباره تأمین آب پایتخت را افزایش داده است.
ذخایر پنج سد تأمینکننده آب تهران به حدود ۳۴۰ میلیون مترمکعب رسیده و میزان پرشدگی مجموع آنها کمتر از ۲۰ درصد اعلام شده است. در این میان، سد لار تنها ۳ درصد ظرفیت خود آب دارد. اگرچه آمار ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته بهبود یافته، وضعیت شکننده مخازن تهران همچنان نگرانی درباره تأمین آب پایتخت را افزایش داده است.
ذخایر سدهای تهران چقدر است؟
بر اساس اظهارات بهنام بخشی، سخنگوی آبفای استان تهران، مجموع ذخایر پنج سد تأمینکننده آب پایتخت به حدود ۳۴۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این سدها شامل امیرکبیر و طالقان در سامانه غربی و لار، لتیان و ماملو در سامانه شرقی هستند.
به گفته سخنگوی آبفای تهران، از مجموع ذخایر فعلی، حدود ۲۷۰ میلیون مترمکعب در سدهای امیرکبیر و طالقان و ۷۰ میلیون مترمکعب در سه سد سامانه شرقی قرار دارد.
آخرین درصدهای پرشدگی اعلامشده برای برخی از این مخازن نیز تصویر نگرانکنندهای از وضعیت منابع آب پایتخت ارائه میکند:
| سد | درصد پرشدگی |
|---|---|
| لار | ۳ درصد |
| لتیان | ۲۹ درصد |
| ماملو | حدود ۱۱ درصد |
| امیرکبیر | حدود ۱۸ درصد |
این ارقام بر اساس اظهارات سخنگوی آبفای تهران در ۱۷ آبان منتشر شدهاند. وضعیت سد طالقان نیز در این گزارش بهصورت درصد پرشدگی مستقل اعلام نشده است.
به گفته بخشی، تهران برای عبور از شرایط پایدار به حدود ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیون مترمکعب ذخیره در پنج سد نیاز دارد. این در حالی است که ذخایر فعلی فاصله قابلتوجهی با این میزان دارد.
چرا با وجود افزایش ورودی آب، وضعیت سدها همچنان نگرانکننده است؟
آمارهای ملی تا ۱۷ آبان سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ نشان میدهد ورودی آب به مخازن سدهای کشور به ۲ میلیارد و ۳۲۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۰ درصد افزایش و در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله ۱۱ درصد رشد داشته است.
با این حال، حجم موجودی مخازن کشور از ۴۷ درصد در ابتدای پاییز به ۴۳ درصد کاهش یافته است. به عبارت دیگر، افزایش ورودی آب هنوز نتوانسته مانع کاهش سطح ذخایر شود.
نکته مهم این است که وضعیت منابع آب در همه مناطق کشور یکسان نیست. ممکن است در برخی حوضههای آبریز ورودی سدها افزایش پیدا کند، اما مناطق دیگری همچنان با کمبود جدی منابع روبهرو باشند.
در گزارش آماری منتشرشده، استانهای تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان، زنجان و همدان در زمره مناطق دارای وضعیت نامطلوب منابع آب قرار گرفتهاند.
آیا تهران در آستانه جیرهبندی آب قرار دارد؟
پایین بودن ذخایر سدهای تهران یک هشدار جدی برای مدیریت منابع آب پایتخت است، اما نباید آن را با اعلام قطعی جیرهبندی اشتباه گرفت.
تا زمان انتشار این گزارش، آمارهای مورد استناد بهتنهایی نشاندهنده تصویب یا اجرای برنامه جدید جیرهبندی سراسری آب تهران نیستند. برای اعلام چنین تصمیمی باید اطلاعیه رسمی شرکت آب و فاضلاب یا سایر مراجع مسئول منتشر شود.
با این حال، پایین بودن ذخایر مخازن میتواند مدیریت تأمین آب را دشوارتر کند؛ بهویژه اگر بارندگیهای مؤثر در ماههای آینده کافی نباشد و مصرف آب همچنان بالا باقی بماند.
سال آبی جاری از نظر بارش نیز شرایط متفاوتی نسبت به سال گذشته داشته است. میزان بارندگی کشور تا ۱۶ آبان به ۲۰.۳ میلیمتر رسیده؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۳.۴ میلیمتر و میانگین بلندمدت ۱۷.۵ میلیمتر بوده است.
این بهبود در آمار ملی، به معنای برطرف شدن کمآبی در حوضه آبریز تهران نیست. توزیع مکانی بارشها و میزان ورود رواناب به سدهای تأمینکننده آب پایتخت اهمیت تعیینکنندهای دارد.
مدیریت مصرف آب در تهران جدیتر میشود
با توجه به فاصله ذخایر فعلی سدها با میزان موردنیاز، مدیریت مصرف آب در ماههای پیش رو اهمیت بیشتری پیدا میکند. کاهش هدررفت شبکه، کنترل مصرف خانگی و مدیریت برداشت از منابع زیرزمینی از جمله اقداماتی هستند که میتوانند فشار بر منابع آبی تهران را کاهش دهند.
در سطح خانوار نیز اقداماتی مانند رفع نشتی شیرآلات، کاهش زمان استحمام و پرهیز از شستوشوهای غیرضروری با آب شرب میتواند به کاهش مصرف کمک کند.
با این حال، حل مسئله کمآبی تهران صرفاً به صرفهجویی خانوارها وابسته نیست و به برنامهریزی بلندمدت برای تأمین آب، اصلاح شبکه توزیع و مدیریت منابع زیرزمینی نیز نیاز دارد.
در مجموع، ذخایر حدود ۳۴۰ میلیون مترمکعبی پنج سد تهران و پرشدگی کمتر از ۲۰ درصدی آنها نشان میدهد وضعیت منابع سطحی پایتخت همچنان شکننده است. افزایش ورودی سدهای کشور نسبت به سال گذشته نیز هنوز نتوانسته این نگرانی را برطرف کند؛ هرچند برای نتیجهگیری درباره جیرهبندی آب باید منتظر تصمیم و اطلاعرسانی رسمی مسئولان ماند.
بیشتر بخوانید: