ادعای وجود تأسیسات مخفی هستهای در تهران؛ واکنش وزارت خارجه به گمانهزنی آژانس
موضوع فعالیتهای هستهای ایران و دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر به محور تنشهای دیپلماتیک تبدیل شده است. پس از انتشار اظهارات و گمانهزنیهایی درباره وجود تأسیسات هستهای مخفی در تهران، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، این ادعاها را غیرفنی دانست و تأکید کرد که آژانس باید به جای طرح گمانهزنی، درباره علت محدودیت دسترسیهای خود توضیح دهد.
موضوع فعالیتهای هستهای ایران و دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر به محور تنشهای دیپلماتیک تبدیل شده است. پس از انتشار اظهارات و گمانهزنیهایی درباره وجود تأسیسات هستهای مخفی در تهران، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، این ادعاها را غیرفنی دانست و تأکید کرد که آژانس باید به جای طرح گمانهزنی، درباره علت محدودیت دسترسیهای خود توضیح دهد.
وزارت خارجه درباره ادعای تأسیسات مخفی تهران چه گفت؟
اسماعیل بقایی در نشست خبری روز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵، در واکنش به گمانهزنیها درباره وجود تأسیسات مخفی هستهای در تهران گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی خود را درگیر گمانهزنیهای غیرفنی کرده است.
او با اشاره به محدودیت دسترسی بازرسان آژانس به برخی تأسیسات هستهای ایران اظهار کرد که دلیل این وضعیت از سوی خود آژانس نیز بیان شده است و طرح گمانهزنیهای جدید نمیتواند مشکلی را در روابط ایران و آژانس یا شرایط منطقه حل کند.
موضع تهران این است که شرایط ایجادشده پس از حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران، روند همکاری و بازرسی را تحت تأثیر قرار داده و نمیتوان بدون درنظرگرفتن این شرایط درباره سطح همکاریها قضاوت کرد.
اختلاف ایران و آژانس بر سر بازرسیهای هستهای چیست؟
اختلاف تهران و آژانس فقط به ادعای جدید درباره تأسیسات مخفی محدود نمیشود. پس از حملات نظامی سال ۲۰۲۵ به تأسیسات هستهای ایران، دسترسی بازرسان به برخی مراکز آسیبدیده با محدودیت روبهرو شد.
آژانس میگوید به دلیل نبود دسترسی کافی، امکان راستیآزمایی کامل وضعیت بخشی از مواد هستهای و فعالیتهای مرتبط با آن را ندارد. در گزارشهای اخیر این نهاد، وضعیت تأسیسات اصفهان و میزان دسترسی بازرسان به مراکز آسیبدیده از جمله موضوعات مورد توجه بوده است.
در مقابل، مقامهای ایرانی تأکید دارند که شرایط امنیتی ایجادشده پس از حملات و تهدیدهای نظامی، امکان ازسرگیری عادی بازرسیها را دشوار کرده است. ایران همچنین میگوید همچنان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است و به تعهدات خود در چارچوب این پیمان پایبند خواهد بود.
آیا وجود تأسیسات مخفی هستهای در تهران تأیید شده است؟
تا زمان انتشار این گزارش، اظهارات مطرحشده به معنای تأیید رسمی وجود یک تأسیسات هستهای مخفی در تهران نیست. آنچه در خبر اخیر مطرح شده، گمانهزنی درباره چنین مرکزی و واکنش سخنگوی وزارت خارجه به آن است.
از سوی دیگر، گزارشهای آژانس درباره نبود دسترسی کافی به برخی مراکز هستهای ایران و ناتوانی در راستیآزمایی کامل وضعیت مواد هستهای، موضوعی جداگانه است و نباید آن را بهعنوان سند قطعی وجود تأسیسات مخفی در تهران تعبیر کرد.
در شرایط فعلی، اختلاف بر سر نحوه بازرسیها، وضعیت مراکز آسیبدیده و سطح همکاری ایران با آژانس همچنان ادامه دارد و اظهارات جدید بقایی نیز نشان میدهد این پرونده همچنان یکی از محورهای اصلی تنش دیپلماتیک میان دو طرف است.