رشد منفی اقتصاد ایران در تابستان ۱۴۰۵؛ فقط کشاورزی رشد مثبت داشت
لید: برآوردهای جدید پژوهشکده پولی و بانکی نشان میدهد اقتصاد ایران در تابستان ۱۴۰۵ با رشد منفی تولید ناخالص داخلی مواجه بوده و بخشهای نفت، صنعت و معدن و خدمات همگی عملکرد منفی ثبت کردهاند. بر اساس این گزارش، بخش کشاورزی با رشد مثبت ۶ درصدی تنها گروه اقتصادی بود که در این دوره عملکردی مثبت داشت.
طبق این برآورد، رشد اقتصادی کشور در سهماهه منتهی به تیر، مرداد و شهریور ۱۴۰۵ به ترتیب منفی ۵.۶، منفی ۵.۹ و منفی ۵.۲ درصد تخمین زده شده است. در این میان، بخش نفت با رشد منفی ۳۱.۷ درصدی بیشترین افت را تجربه کرده و صنایع و معادن نیز با رشد منفی ۱۰ درصدی همچنان در وضعیت نامطلوب قرار داشتهاند.
رشد اقتصادی ایران در تابستان چقدر بود؟
بررسی برآوردهای پژوهشکده پولی و بانکی نشان میدهد رشد تولید ناخالص داخلی ایران در هر سه ماه تابستان منفی بوده است. ارقام منتشرشده برای سهماهه منتهی به ماههای تیر، مرداد و شهریور به شرح زیر است:
| دوره زمانی | رشد اقتصادی برآوردشده |
|---|---|
| سهماهه منتهی به تیر ۱۴۰۵ | منفی ۵.۶ درصد |
| سهماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۵ | منفی ۵.۹ درصد |
| سهماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ | منفی ۵.۲ درصد |
این ارقام نشان میدهد با وجود بهبود نسبی برآورد رشد در شهریور نسبت به مرداد، اقتصاد کشور همچنان در محدوده رشد منفی قرار داشته است.
کدام بخشهای اقتصاد بیشترین افت را داشتند؟
بر اساس گزارش منتشرشده، بخش نفت بیشترین افت را در تابستان تجربه کرده است. پس از آن، صنایع و معادن و خدمات نیز با رشد منفی همراه بودهاند.
| بخش اقتصادی | رشد برآوردشده |
|---|---|
| نفت | منفی ۳۱.۷ درصد |
| صنایع و معادن | منفی ۱۰ درصد |
| خدمات | منفی ۱ درصد |
| کشاورزی | مثبت ۶ درصد |
بخش نفت با فاصله زیادی ضعیفترین عملکرد را داشته است. رشد منفی ۳۱.۷ درصدی این بخش میتواند نشانهای از افت قابلتوجه فعالیت در یکی از مهمترین بخشهای درآمدزای اقتصاد ایران باشد.
در بخش صنایع و معادن نیز رشد منفی ۱۰ درصدی بیانگر ادامه فشار بر فعالیتهای تولیدی و صنعتی است. خدمات هم با وجود بهبود نسبی در طول تابستان، در سهماهه منتهی به شهریور همچنان رشد منفی داشته است.
چرا کشاورزی تنها بخش با رشد مثبت بود؟
در شرایطی که بخشهای نفت، صنعت و خدمات با افت ارزش افزوده مواجه بودند، کشاورزی توانست رشد مثبت ۶ درصدی را ثبت کند.
بر اساس گزارش منتشرشده، این بخش در سهماهه منتهی به تیر، مرداد و شهریور عملکرد مثبتی داشته است. با این حال، مثبت بودن رشد کشاورزی به معنای بهبود کلی وضعیت اقتصاد نیست؛ زیرا سهم و عملکرد سایر بخشهای اقتصادی نیز در تعیین مسیر رشد کشور اهمیت دارد.
این آمار چگونه محاسبه شده است؟
پژوهشکده پولی و بانکی از دیماه ۱۴۰۲ گزارشهایی با عنوان «کنونبینی شاخص فعالیت بخشهای مختلف اقتصاد ایران» منتشر میکند. این گزارشها با استفاده از روشهای یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، وضعیت فعالیت بخشهای مختلف اقتصادی را برآورد میکنند.
از جمله دادههای مورد استفاده در این محاسبات میتوان به تراکنشهای ماهانه شاپرک، اطلاعات حملونقل جادهای، میزان بارندگی، تولید نفت خام و فرآوردههای پالایشگاهی و اطلاعات تولید و فروش شرکتهای بورسی و فرابورسی اشاره کرد.
نکته مهم این است که ارقام این گزارش، برآورد رشد سهماهه منتهی به هر ماه هستند و نباید آنها را با آمار نهایی و رسمی رشد اقتصادی فصلی یکسان دانست.
وضعیت رشد اقتصادی ایران در تابستان چه پیامی دارد؟
مجموع برآوردهای منتشرشده نشان میدهد اقتصاد ایران در تابستان ۱۴۰۵ با فشار همزمان در چند بخش اصلی مواجه بوده است. افت شدید بخش نفت، رشد منفی صنایع و معادن و ادامه ضعف بخش خدمات، تصویری از شرایط دشوار فعالیتهای اقتصادی ارائه میدهد.
هرچند رشد مثبت کشاورزی یک نکته امیدوارکننده در این گزارش است، اما برای ارزیابی دقیق وضعیت اقتصاد کشور باید آمار رسمی حسابهای ملی و دادههای تکمیلی فصل تابستان نیز مورد توجه قرار گیرد.