تکلیف فرمول حقوق بازنشستگی روشن شد / مجلس با افزایش دوره محاسبه مخالف است

فرمول حقوق بازنشستگی تغییر می‌کند؟

در سال‌های اخیر یکی از موضوعات مورد بحث درباره اصلاح صندوق‌های بازنشستگی، تغییر دوره مبنای محاسبه مستمری بوده است. در شرایط فعلی، حقوق بازنشستگی بر اساس متوسط حقوق و مزایای مشمول کسور فرد در دو سال پایانی اشتغال محاسبه می‌شود؛ یعنی عملکرد حقوقی ۲۴ ماه آخر خدمت اهمیت زیادی در تعیین مستمری فرد دارد. 

در مقابل، پیشنهادهایی مطرح شده که دوره محاسبه حقوق بازنشستگی طولانی‌تر شود. موافقان چنین تغییری می‌گویند این روش می‌تواند مانع افزایش غیرواقعی حقوق برخی افراد در سال‌های پایانی خدمت شود و فشار مالی بر صندوق‌های بازنشستگی را کاهش دهد. منتقدان اما معتقدند در اقتصادی با تورم بالا، استفاده از حقوق سال‌های دورتر می‌تواند میانگین را به‌شدت کاهش دهد و در نهایت مستمری پایین‌تری برای فرد ایجاد کند. 

مخالفت صریح رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس

علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، در واکنش به این بحث گفته است این کمیسیون از ادامه محاسبه حقوق بازنشستگی بر اساس میانگین دو سال پایانی خدمت حمایت می‌کند و مدل دیگری را نمی‌پذیرد.

به گفته او، مبنای محاسبه مستمری باید تا حد امکان به شرایط درآمدی فرد در زمان بازنشستگی نزدیک باشد. بابایی کارنامی همچنین با اشاره به تورم بالا تأکید کرده که افزایش دوره مبنای محاسبه می‌تواند به معیشت بازنشستگان آسیب بزند. 

چرا این تغییر می‌توانست حقوق بازنشستگان را کاهش دهد؟

اثر افزایش دوره محاسبه در یک اقتصاد تورمی اهمیت زیادی دارد. فرض کنید حقوق فردی در سه سال قبل بسیار کمتر از حقوق فعلی او بوده باشد. اگر تنها ۲۴ ماه آخر در محاسبه مستمری لحاظ شود، میانگین حقوق به دریافتی فعلی فرد نزدیک‌تر خواهد بود؛ اما هرچه تعداد سال‌های مورد محاسبه بیشتر شود، حقوق پایین‌تر سال‌های گذشته نیز وارد میانگین شده و رقم نهایی کاهش پیدا می‌کند.

به همین دلیل رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس معتقد است تغییر این سازوکار می‌تواند بخشی از هزینه ناترازی صندوق‌های بازنشستگی را عملاً به بیمه‌پرداز منتقل کند. او گفته صندوق‌ها طی دوران اشتغال بر اساس قواعد موجود از افراد حق بیمه دریافت کرده‌اند و مشکلات مالی آنها باید از مسیرهای دیگری حل شود، نه با کاهش حقوقی که مبنای مستمری قرار می‌گیرد. 

فعلاً مبنای ۲۴ ماه پایانی روی میز است

بنابراین در شرایط فعلی خبری از اجرای یک فرمول جدید برای افزایش دوره محاسبه حقوق بازنشستگی نیست و رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس به‌صراحت از حفظ مبنای دو سال پایانی حمایت کرده است.

البته این اظهارنظر را نباید با تصویب یک قانون جدید اشتباه گرفت. برای تغییر قطعی فرمول محاسبه مستمری، فرآیند قانونی مربوطه باید طی شود؛ اما موضع کمیسیون اجتماعی نشان می‌دهد هر طرحی برای افزایش دوره محاسبه احتمالاً با مخالفت جدی در مجلس روبه‌رو خواهد شد.