حقوق بازنشسته بیشتر شده اما دریافتی کمتر است؛ پول کجا کم می‌شود؟
ممکن است رقم حقوق بازنشسته در حکم جدید افزایش یافته باشد، اما مبلغی که به حساب او واریز می‌شود کمتر از انتظار باشد. بررسی فیش حقوقی نشان می‌دهد تفاوت میان «حقوق»، «خالص پرداختی» و برداشت‌های بانکی پس از واریز باید از هم جدا شود.
در سال ۱۴۰۵ افزایش مستمری و مرحله سوم متناسب‌سازی برای بازنشستگان تأمین اجتماعی اعمال شده است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده احکام جدید بر اساس وضعیت هر فرد صادر شده و میزان دریافتی بازنشستگان به عواملی مانند سابقه، پرونده مستمری، شرایط فردی، متناسب‌سازی و کسورات بستگی دارد.
به همین دلیل، ممکن است یک بازنشسته افزایش حقوق را در حکم خود ببیند، اما هنگام مقایسه مبلغ واریزی با ماه قبل، افزایش مورد انتظار را مشاهده نکند.
اولین جایی که باید بررسی شود؛ بخش کسورات فیش
مهم‌ترین تفاوت میان مبلغ حقوق و پولی که به حساب بازنشسته می‌رسد، می‌تواند در کسورات باشد.
اقساط وام، بیمه تکمیلی و سایر موارد درج‌شده در فیش می‌توانند از مبلغ قابل پرداخت کسر شوند. سازمان تأمین اجتماعی نیز تأکید کرده پرداخت‌ها و کسورات مستمری بر اساس آیتم‌های ثبت‌شده در فیش انجام می‌شود.
بنابراین اگر رقم حقوق افزایش یافته اما خالص پرداختی کمتر شده، بازنشسته باید فیش ماه جدید و ماه قبل را ردیف‌به‌ردیف مقایسه کند.
یک نکته مهم؛ ممکن است بانک بعد از واریز مبلغی را کم کند
همه اختلاف‌ها الزاماً در فیش حقوقی دیده نمی‌شوند.
سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به پرسش بازنشستگان درباره کمتر بودن مبلغ واریزی توضیح داده است که در برخی موارد، بانک پس از واریز حقوق، اقساط خریدهای اعتباری یا تسهیلات را مستقیماً از حساب کسر می‌کند. این برداشت‌ها لزوماً در فیش حقوقی سازمان نمایش داده نمی‌شوند.
در چنین شرایطی ممکن است فیش حقوقی مبلغ مشخصی را به عنوان خالص پرداختی نشان دهد، اما موجودی حساب پس از برداشت بانکی کمتر باشد.
متناسب‌سازی هم برای همه یک مبلغ ثابت نیست
یکی دیگر از مواردی که هنگام مقایسه فیش‌ها باید مورد توجه قرار گیرد، متناسب‌سازی است.
سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده مرحله سوم متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده و برای مستمری‌بگیران غیرحداقل‌بگیر محاسبه شده است. این مبلغ برای همه افراد یکسان نیست و بر اساس سابقه و شرایط مستمری هر فرد محاسبه می‌شود.
بنابراین نمی‌توان افزایش یا کاهش دریافتی یک بازنشسته را مبنای محاسبه برای فرد دیگر قرار داد.
مزایا را هم با ماه قبل مقایسه کنید
در فیش حقوقی فقط اصل مستمری اهمیت ندارد. مزایایی مانند کمک‌هزینه مسکن، کمک به تأمین معیشت، حق اولاد و عائله‌مندی نیز می‌توانند در مجموع دریافتی اثر داشته باشند.
بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی، در سال ۱۴۰۵ مبالغ این مزایا نیز در احکام بازنشستگان لحاظ شده است. مبلغ کمک‌هزینه مسکن ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار ریال، کمک به تأمین معیشت ۶ میلیون ریال، کمک‌هزینه اولاد برای هر فرزند ۱۷ میلیون و ۱۹۳ هزار و ۷۶۵ ریال و عائله‌مندی ۲۱ میلیون و ۶ هزار و ۸۷۵ ریال اعلام شده است.
در نتیجه برای تشخیص علت اختلاف، باید این ردیف‌ها نیز با فیش ماه قبل مقایسه شوند.
اگر حقوق بیشتر شده، اما پول کمتری واریز شده چه کنیم؟
بازنشسته ابتدا باید این سه عدد را در فیش خود بررسی کند:
| مبلغ مستمری و حقوق | حقوق و مستمری قبل از کسر موارد |
| مجموع مزایا | متناسب‌سازی و سایر مزایای قابل پرداخت |
| خالص پرداختی | مبلغی که پس از کسورات فیش باید پرداخت شود |
اگر خالص پرداختی فیش با مبلغی که واقعاً وارد حساب شده تفاوت دارد، باید گردش حساب و برداشت‌های بعد از واریز نیز بررسی شود.
در مواردی که مبلغ فیش با واریزی مغایرت داشته باشد، سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده برخی برداشت‌های بانکی، از جمله اقساط خرید اعتباری، ممکن است مستقیماً توسط بانک انجام شده باشد.
اعتراض به حکم یا فیش از چه راهی انجام می‌شود؟
اگر بازنشسته پس از بررسی فیش متوجه مغایرت در حکم، متناسب‌سازی یا مبلغ مستمری شد، سازمان تأمین اجتماعی امکان ثبت درخواست و اعتراض را از طریق مرکز نظارت و ارتباطات مردمی فراهم کرده است.
بر اساس اطلاعیه سازمان، درخواست‌ها از طریق سامانه ۱۴۲۰ قابل ثبت و پیگیری است و شماره ۱۴۲۰ نیز برای دریافت راهنمایی اعلام شده است.
جمع‌بندی؛ پول کجا کم می‌شود؟
اگر حقوق بازنشسته در حکم جدید بیشتر شده اما مبلغ دریافتی کمتر است، نخست باید میان افزایش حقوق، خالص پرداختی فیش و مبلغ نهایی موجود در حساب تفاوت گذاشت.
ممکن است بخشی از اختلاف به کسورات ثبت‌شده در فیش مربوط باشد یا پس از واریز، بانک بابت اقساط و خریدهای اعتباری مبلغی را از حساب برداشت کرده باشد. بنابراین بهترین روش، مقایسه فیش مهر و شهریور و سپس بررسی گردش حساب بانکی است؛ صرفاً مقایسه مبلغ واریزی دو ماه نمی‌تواند علت اختلاف را مشخص کند.
