آیفون ۱۸ چطور وارد ایران شد؟ / معمای عرضه گوشی جدید در بازار
در شرایطی که ثبت سفارش تجاری تلفن همراه در سال جاری در مرحله نخست بر گوشیهای کمتر از ۴۰۰ یورو متمرکز شده، عرضه برخی مدلهای آیفون ۱۸ در بازار این پرسش را ایجاد کرده که این گوشیها از چه مسیری وارد کشور شدهاند.
بازار تلفن همراه طی روزهای اخیر با عرضه برخی مدلهای آیفون ۱۸ مواجه شده؛ موضوعی که با توجه به محدودیتهای فعلی ثبت سفارش تجاری، پرسشهایی درباره مسیر ورود این گوشیها به کشور ایجاد کرده است.
بررسیهای میدانی و رصد فضای مجازی نشان میدهد برخی فعالان بازار، واردکنندگان و عمدهفروشان، مدلهایی از آیفون ۱۸ را بهصورت غیررسمی عرضه میکنند. این گوشیها ظاهراً خارج از مسیر ثبت سفارش تجاری در بازار عرضه شدهاند و نمونههایی از فروش آنها نیز در گروهها و کانالهای مجازی دیده میشود.
البته عرضه این گوشیها بهتنهایی به معنای تخلف قطعی عرضهکنندگان نیست و برای تعیین وضعیت قانونی هر مورد، باید مسیر ورود، اسناد گمرکی و مجوزهای مربوط به آن بررسی شود.
ثبت سفارش موبایل بالای ۴۰۰ یورو چه وضعیتی دارد؟
اهمیت موضوع از آنجا بیشتر میشود که طبق ضوابط فعلی ثبت سفارش تلفن همراه، در مرحله نخست امکان ثبت سفارش تجاری به گوشیهای با ارزش کمتر از ۴۰۰ یورو محدود شده است.
در نتیجه، گوشیهای پرچمدار و گرانقیمتی مانند مدلهای جدید آیفون، در شرایط فعلی در اولویت مسیر واردات تجاری رسمی قرار ندارند.
همین مسئله این پرسش را مطرح میکند که آیفون ۱۸ موجود در بازار با چه سازوکاری وارد کشور شده و مبنای عرضه آن چیست.
ورود مسافری با واردات تجاری تفاوت دارد
یکی از نکات مهم در این موضوع، تفکیک میان واردات تجاری، ورود مسافری، ثبت اطلاعات گمرکی، تعیین ارزش کالا و رجیستری است.
امکان ورود یک گوشی بهعنوان کالای همراه مسافر لزوماً به معنای مجاز بودن واردات تجاری همان کالا نیست. از سوی دیگر، ثبت اطلاعات یا ارزش گمرکی نیز باید از موضوع مجاز بودن عرضه تجاری کالا تفکیک شود.
شفاف نبودن مرز میان این مسیرها میتواند موجب شکلگیری برداشتهای متفاوت در بازار شود؛ بهویژه درباره گوشیهای گرانقیمتی که واردات تجاری آنها با محدودیت مواجه است.
آیا برای آیفون ۱۸ مسیر جدیدی برای ورود ایجاد شده است؟
موضوع دیگری که نیازمند شفافسازی است، احتمال ایجاد مسیرهایی برای ثبت ارزش یا انجام فرآیندهای گمرکی این مدل گوشیهاست.
در صورتی که برای آیفون ۱۸ شناسه ارزش در سامانه ارزش گمرک ایجاد شود و این موضوع در عمل ورود تعداد قابل توجهی از این گوشیها از مسیر مسافری را تسهیل کند، لازم است نسبت آن با سیاستهای ارزی کشور مشخص باشد.
به بیان دیگر، اگر سیاستگذار به دلیل محدودیت منابع ارزی، واردات تجاری گوشیهای گرانقیمت را محدود کرده باشد، ایجاد مسیرهای موازی نباید بدون تعیین چارچوب روشن انجام شود.
تبلیغات آیفون ۱۸ همزمان با محدودیت واردات
موضوع زمانی حساستر میشود که همزمان با عرضه برخی مدلهای آیفون ۱۸، تبلیغات تجاری مرتبط با این گوشی نیز در بازار دیده میشود.
برای نمونه، در برخی تبلیغات فروشگاهها و پلتفرمهای عرضه کالای دیجیتال، طرحهایی با عنوانهایی مانند «هر خرید، یک شانس آیفون ۱۸» برای برنده شدن این گوشی تبلیغ شده است.
این مسئله به خودی خود اثباتکننده تخلف نیست، اما با توجه به محدودیتهای موجود در واردات تجاری، میتواند ضرورت بررسی مسیر تأمین این گوشیها و مبنای قانونی عرضه یا تبلیغ آنها را مطرح کند.
سیاست ارزی و ورود کالاهای لوکس
ماجرای آیفون ۱۸ فقط به یک مدل تلفن همراه محدود نمیشود و به موضوع مدیریت منابع ارزی نیز ارتباط پیدا میکند.
در شرایطی که ثبت سفارش تجاری موبایلهای گرانقیمت با محدودیت مواجه است، ورود گسترده همان کالاها از مسیرهای غیرتجاری میتواند پرسشهایی درباره میزان مصرف منابع ارزی و نحوه اجرای سیاست واردات ایجاد کند.
به همین دلیل، سیاستگذار باید میان واردات مسافری و تجاری، رجیستری و ثبت ارزش گمرکی تفکیک روشنی ایجاد کند تا مسیرهای قانونی مختلف بهصورت ناخواسته به کانالی برای دور زدن سیاستهای ارزی تبدیل نشوند.
پاسخ روشن درباره مسیر ورود آیفون ۱۸ ضروری است
اکنون پرسش اصلی این است که آیفون ۱۸ موجود در بازار از چه مسیری وارد کشور شده و بر اساس چه مجوزی امکان عرضه آن فراهم شده است؟
پاسخ به این پرسش میتواند وضعیت قانونی عرضه این گوشیها را روشن کند. در صورت وجود مغایرت با مقررات نیز لازم است مصادیق آن از سوی دستگاههای مسئول بررسی شود.
در نهایت، موضوع فقط عرضه چند دستگاه آیفون ۱۸ نیست؛ مسئله اصلی این است که در شرایط محدودیت واردات تجاری گوشیهای گرانقیمت، مسیر ورود، رجیستری، تعیین ارزش گمرکی و عرضه این مدلها در بازار باید برای مصرفکننده و فعالان بازار شفاف باشد.