حذف مشمولان کالابرگ وارد فاز جدی شد / چه خانوارهایی ممکن است اعتبارشان قطع شود؟
دولت در حال بررسی بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ الکترونیکی است؛ طرحی که بر اساس آن، احتمال حذف خانوارهای پردرآمد و سه دهک بالای درآمدی مطرح شده است. با این حال، هنوز معیارهای نهایی و شیوه اجرای این تصمیم مشخص نیست و کمیسیون اجتماعی مجلس نیز با حذف مشمولان مخالفت کرده است.
هم‌زمان با بحث بازنگری در فهرست مشمولان، دولت برنامه افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ را برای حداکثر ۴۴ میلیون نفر دنبال می‌کند.
فضل‌الله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، پس از نشست اعضای این کمیسیون با احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرد که حدود ۳۵ میلیون نفر تاکنون فرم خوداظهاری را تکمیل کرده‌اند و پرداخت اعتبار افزایش‌یافته برای این گروه از ۱۵ آبان آغاز می‌شود.
به گفته رنجبر، افرادی که در مراحل بعدی فرم خوداظهاری را تکمیل کنند نیز تا سقف ۴۴ میلیون نفر می‌توانند مشمول افزایش اعتبار شوند.
بیماران صعب‌العلاج، حدود ۱۸ میلیون نفر از افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی، زنان سرپرست خانوار و سایر اقشار کم‌درآمد از جمله گروه‌های هدف این حمایت هستند.
جاماندگان کالابرگ چگونه فرصت دوباره ثبت‌نام دارند؟
برای بخشی از افرادی که پیامک دعوت به ثبت‌نام دریافت کرده‌اند، اما موفق به تکمیل فرم خوداظهاری نشده‌اند، فرصت مجدد در نظر گرفته شده است.
طبق توضیحات معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، این افراد پس از دریافت پیامک جدید، حدود یک هفته تا ۱۰ روز فرصت دارند با مراجعه به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند یا سامانه دولت من، اطلاعات خود را ثبت کنند.
اطلاعات واردشده پس از بررسی و تطبیق با داده‌های رسمی دولت، برای تعیین وضعیت مشمولیت افزایش اعتبار ارزیابی خواهد شد.
البته افرادی که در مرحله نخست هیچ پیامکی دریافت نکرده‌اند، در فراخوان فعلی قرار ندارند و باید منتظر اعلام فراخوان جداگانه باشند. به گفته مسئولان وزارت رفاه، با تأمین منابع مالی، امکان ثبت اطلاعات سایر متقاضیان نیز فراهم خواهد شد.
کالابرگ چه کسانی ممکن است قطع شود؟
یکی از موضوعات مطرح‌شده در سیاست جدید دولت، بازنگری در فهرست خانوارهای دریافت‌کننده کالابرگ است. هدف اعلام‌شده از این بررسی، شناسایی خانوارهای برخوردار و هدایت منابع حمایتی به سمت گروه‌های کم‌درآمدتر است.
بر اساس اظهارات فضل‌الله رنجبر، شاخص‌هایی مانند درآمد خانوار، هزینه ماهانه هر نفر و مالکیت خودروهای با ارزش بیش از ۶ میلیارد تومان در حال بررسی هستند.
در کنار این معیارها، حذف سه دهک بالای درآمدی نیز به‌عنوان یکی از سناریوهای احتمالی مطرح شده است. با این حال، هنوز دولت ضوابط نهایی را اعلام نکرده و مشخص نیست چه گروه‌هایی در نهایت از فهرست دریافت‌کنندگان خارج خواهند شد.
بنابراین، در شرایط فعلی نمی‌توان گفت تمام خانوارهای سه دهک بالای درآمدی یا دارندگان خودروهای گران‌قیمت به‌طور قطعی کالابرگ خود را از دست می‌دهند.
حذف سه دهک بالای درآمدی چند نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟
بر اساس برآوردهای مطرح‌شده در گزارش‌های منتشرشده، اجرای سناریوی حذف سه دهک بالای درآمدی می‌تواند حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین در برخی برآوردها، احتمال محروم شدن دست‌کم ۵۰ درصد جمعیت استان تهران از دریافت کالابرگ مطرح شده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که از دی‌ماه سال گذشته دامنه اجرای طرح کالابرگ به تمام خانوارهای ایرانی ساکن کشور، بدون محدودیت دهک درآمدی، گسترش یافت.
اکنون با افزایش هزینه‌های اجرای طرح و محدودیت منابع مالی، دولت به دنبال بررسی راه‌هایی برای هدفمندتر کردن حمایت‌هاست. موافقان این رویکرد معتقدند محدود کردن دامنه مشمولان می‌تواند منابع بیشتری برای حمایت از خانوارهای کم‌درآمد فراهم کند.
در مقابل، منتقدان هشدار می‌دهند که اگر اطلاعات اقتصادی خانوارها به‌درستی ارزیابی نشود، ممکن است خانواده‌هایی که همچنان با مشکلات معیشتی مواجه‌اند نیز از دریافت کالابرگ محروم شوند.
معیارهای احتمالی قطع کالابرگ چیست؟
در بررسی وضعیت اقتصادی خانوارها، اطلاعات مختلفی می‌تواند مورد توجه قرار گیرد؛ از جمله:
-
درآمد و منابع مالی خانوار
-
هزینه‌های ماهانه و تعداد اعضای خانواده
-
گردش حساب‌های بانکی و تراکنش‌های مالی
-
ارزش املاک و سایر دارایی‌ها
-
مالکیت خودروهای با ارزش بیش از ۶ میلیارد تومان
با این حال، اتکا به یک شاخص به‌تنهایی ممکن است تصویر دقیقی از توان مالی خانوار ارائه نکند. برای مثال، گردش حساب بالا همیشه به معنای درآمد زیاد نیست و ممکن است ناشی از دریافت وام یا انتقال پول میان حساب‌های مختلف باشد.
همچنین افزایش ارزش اسمی یک دارایی مانند خانه یا خودرو لزوماً به معنای برخورداری صاحب آن از درآمد نقدی کافی برای تأمین هزینه‌های زندگی نیست. به همین دلیل، بررسی درآمد واقعی، هزینه‌های ضروری و تعداد اعضای خانوار در کنار سایر شاخص‌ها اهمیت دارد.
مخالفت مجلس با حذف دریافت‌کنندگان کالابرگ
موضوع بازنگری در فهرست مشمولان در نشست کمیسیون اجتماعی مجلس با وزیر رفاه نیز مطرح شد. فضل‌الله رنجبر اعلام کرده است که اعضای این کمیسیون با حذف افراد از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ موافق نیستند و قرار است نظر رسمی خود را در قالب نامه‌ای به سران قوا اعلام کنند.
نگرانی نمایندگان این است که خطا در شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارها باعث حذف افراد نیازمند شود؛ به‌ویژه خانواده‌هایی که ممکن است به دلیل تراکنش‌های غیرمرتبط با درآمد واقعی، در گروه‌های درآمدی بالاتر قرار گرفته باشند.
از نگاه منتقدان، هدفمند کردن یارانه‌ها باید به شکلی انجام شود که حمایت معیشتی افراد واقعاً نیازمند قطع نشود.
