قطعی دو ساعته برق چه بلایی سر وسایل خانه میآورد؟ / ۶ وسیله در معرض آسیب و روش جلوگیری از خسارت
خاموشی دو ساعته بهتنهایی معمولاً باعث خرابی لوازم خانگی نمیشود، اما نوسان ولتاژ و قطعووصل نامناسب برق میتواند به تجهیزات حساس آسیب بزند. یخچال، کولر گازی، تلویزیون، رایانه و وسایل دارای برد الکترونیکی از جمله تجهیزاتی هستند که رعایت چند نکته ساده میتواند خطر آسیب آنها را کاهش دهد.
با مطرح شدن برنامههای خاموشی در برخی مناطق کشور، نگرانی درباره سلامت وسایل برقی خانه افزایش یافته است. بسیاری از خانوارها میپرسند آیا قطع برق برای یک یا دو ساعت میتواند باعث خرابی یخچال، تلویزیون یا سایر لوازم شود.
در بیشتر موارد، قطع ساده برق بهتنهایی علت اصلی سوختن وسایل نیست. خطر زمانی افزایش پیدا میکند که هنگام قطع یا وصل مجدد، ولتاژ خارج از محدوده مجاز قرار گیرد یا تجهیزات در شرایط نامناسب دوباره راهاندازی شوند.
۱. یخچال و فریزر
یخچال و فریزر از وسایل مهمی هستند که تقریباً بهصورت مداوم به برق متصلاند. کمپرسور برخی مدلها هنگام راهاندازی مجدد به شرایط مناسب فشار و ولتاژ نیاز دارد و قطعووصل مکرر میتواند مشکلساز شود.
استفاده از محافظ مناسب با قابلیت تأخیر در وصل مجدد میتواند خطر راهاندازی نامناسب را کاهش دهد. همچنین بهتر است در زمان خاموشی، در یخچال و فریزر کمتر باز شود تا دمای داخل آنها دیرتر افزایش یابد.
۲. تلویزیونهای هوشمند
تلویزیونهای جدید دارای بردهای الکترونیکی و منابع تغذیه حساس هستند. نوسان شدید ولتاژ ممکن است باعث اختلال در عملکرد یا آسیب به قطعات داخلی شود.
استفاده از تجهیزات محافظ استاندارد و پرهیز از اتصال چند وسیله پرمصرف به یک چندراهی نامناسب، از اقدامات پیشگیرانه است. در مناطقی که نوسان برق تکرار میشود، بررسی وضعیت سیمکشی ساختمان نیز اهمیت دارد.
۳. رایانه و لپتاپ
مهمترین خطر قطع ناگهانی برق برای رایانه رومیزی، از دست رفتن اطلاعات ذخیرهنشده و اختلال در برخی فعالیتهای نرمافزاری است. اگر سیستم هنگام ذخیره فایل یا بهروزرسانی خاموش شود، ممکن است اطلاعات آسیب ببیند.
استفاده از منبع تغذیه بدون وقفه یا UPS میتواند فرصت ذخیره اطلاعات و خاموش کردن ایمن دستگاه را فراهم کند. لپتاپها نیز در صورت سالم بودن باتری معمولاً هنگام قطع برق به کار خود ادامه میدهند.
۴. مودم و تجهیزات اینترنت
قطع برق باعث خاموش شدن مودم و تجهیزات شبکه خانگی میشود. این موضوع معمولاً به معنای خرابی دستگاه نیست، اما در شرایط نوسان برق احتمال آسیب به آداپتور یا مدار تغذیه وجود دارد.
استفاده از منبع تغذیه پشتیبان متناسب با ولتاژ و توان مودم میتواند اتصال دستگاه را برای مدت مشخصی حفظ کند. البته اگر تجهیزات ارائهدهنده اینترنت در منطقه نیز خاموش شوند، روشن ماندن مودم الزاماً به معنای ادامه دسترسی به اینترنت نیست.
۵. کولر گازی و پکیج
کولرهای گازی دارای کمپرسور و برد الکترونیکی هستند و باید مطابق دستورالعمل سازنده در برابر نوسانات برق محافظت شوند. قطعووصل سریع برق ممکن است برای راهاندازی کمپرسور نامناسب باشد.
پکیجهای دیواری نیز معمولاً از برد کنترل الکترونیکی استفاده میکنند. برای محافظت از این دستگاهها باید از تجهیزات برق استاندارد استفاده شود و هرگونه تعمیر یا دستکاری اتصالات توسط تکنسین مجاز انجام گیرد.
۶. آسانسور ساختمان
آسانسور هنگام قطع برق ممکن است متوقف شود و در صورت نبود سیستم نجات اضطراری، سرنشینان داخل کابین باقی بمانند. به همین دلیل بررسی دورهای تجهیزات ایمنی و سیستم اضطراری اهمیت زیادی دارد.
اگر فردی داخل آسانسور گرفتار شد، نباید بهصورت خودسرانه در کابین یا درها دستکاری کند. لازم است از سامانه ارتباط اضطراری آسانسور استفاده شود و موضوع به مسئول ساختمان یا نیروهای امدادی اطلاع داده شود.
چگونه خسارت قطعی برق را کاهش دهیم؟
استفاده از محافظ استاندارد و متناسب با توان وسیله، نگهداری صحیح تجهیزات و بررسی ایمنی سیمکشی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه است. برای رایانه و تجهیزات حساس نیز UPS مناسب میتواند مفید باشد.
در صورت اطلاع از خاموشی برنامهریزیشده، ذخیره اطلاعات رایانه و توقف کارهای حساس الکترونیکی اقدام مناسبی است. با این حال، هیچ محافظی تضمین مطلق در برابر تمام اختلالات شبکه برق ایجاد نمیکند.