مازاد تجاری چین از یک تریلیون دلار عبور کرد؛ صادرات تراشه و فناوری موتور رشد تجارت پکن شد
مازاد تجاری چین در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۶ از مرز یک تریلیون دلار عبور کرد و به حدود ۱.۰۴ تریلیون دلار رسید. این رقم نشان میدهد چین برای دومین سال متوالی توانسته است مازاد تجاری بیش از یک تریلیون دلاری ثبت کند. بر اساس تازهترین آمار گمرک این کشور، صادرات چین در اکتبر نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۵.۲ درصد افزایش یافته و به ۴۱۲.۳ میلیارد دلار رسیده است؛ در همین مدت واردات نیز با رشد ۴۱.۶ درصدی به ۳۰۷.۱ میلیارد دلار رسید.
افزایش تقاضای جهانی برای محصولات فناوری، نیمههادیها، تجهیزات الکترونیکی و خودرو از عوامل مهم رشد صادرات چین عنوان شده است. با این حال، افزایش سریع واردات در ماه اکتبر باعث شد مازاد تجاری ماهانه این کشور نسبت به سپتامبر کاهش پیدا کند.
مازاد تجاری چین در سال ۲۰۲۶ به ۱.۰۴ تریلیون دلار رسید
بر اساس آمار منتشرشده از سوی اداره کل گمرک چین در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، مجموع مازاد تجاری این کشور از ابتدای ژانویه تا پایان اکتبر به حدود ۱.۰۴ تریلیون دلار رسیده است.
این رقم در حالی ثبت شده که چین در کل سال ۲۰۲۵ نیز مازاد تجاری بیسابقهای در حدود ۱.۲ تریلیون دلار داشت. عبور دوباره از مرز یک تریلیون دلار، آن هم پیش از پایان سال میلادی، نشان میدهد صادرات همچنان یکی از مهمترین موتورهای فعالیت اقتصادی این کشور است.
مازاد تجاری زمانی ایجاد میشود که ارزش صادرات یک کشور از ارزش واردات آن بیشتر باشد. در مورد چین، حجم بالای صادرات کالاهای صنعتی و فناوری در کنار تقاضای خارجی برای محصولات این کشور، فاصله میان صادرات و واردات را در مجموع ۱۰ ماه نخست سال به بیش از یک تریلیون دلار رسانده است.
صادرات چین در اکتبر ۳۵.۲ درصد افزایش یافت
یکی از مهمترین بخشهای گزارش جدید، رشد قابلتوجه صادرات چین در ماه اکتبر است. ارزش صادرات این کشور در این ماه به ۴۱۲.۳ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که نسبت به اکتبر سال گذشته ۳۵.۲ درصد افزایش نشان میدهد.
این رشد از پیشبینی ۳۳.۵ درصدی اقتصاددانانی که در نظرسنجی رویترز شرکت کرده بودند نیز بیشتر بود. صادرات چین در سپتامبر هم رشد ۳۶.۳ درصدی را ثبت کرده بود؛ بنابراین آمار اکتبر نشان میدهد روند پرشتاب صادرات این کشور همچنان ادامه دارد.
محصولات مرتبط با فناوری، از جمله نیمههادیها، تجهیزات الکترونیکی و خودرو، از بخشهای مهم صادراتی چین هستند. افزایش سرمایهگذاری جهانی در زیرساختهای هوش مصنوعی نیز تقاضا برای بخشی از تجهیزات و محصولات فناوری ساخت چین را تقویت کرده است.
واردات چین سریعتر از صادرات رشد کرد
در کنار رشد صادرات، واردات چین نیز در اکتبر افزایش چشمگیری داشت. ارزش واردات این کشور در این ماه به ۳۰۷.۱ میلیارد دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۱.۶ درصد بیشتر است.
نکته قابل توجه این است که سرعت رشد واردات در اکتبر از رشد صادرات بیشتر بود. اقتصاددانان پیش از انتشار آمار، افزایش ۳۲ درصدی واردات را پیشبینی کرده بودند؛ اما رقم نهایی از این برآورد فراتر رفت.
افزایش واردات میتواند با رشد تقاضا برای مواد اولیه، انرژی، قطعات و کالاهای موردنیاز صنایع چین مرتبط باشد. بخشی از افزایش واردات نفت نیز به بهبود محمولههای نفت خام از منطقه خلیج فارس نسبت داده شده است.
با وجود رشد همزمان صادرات و واردات، افزایش سریعتر واردات باعث شد مازاد تجاری چین در ماه اکتبر به ۱۰۵.۳ میلیارد دلار برسد؛ در حالی که این رقم در سپتامبر ۱۳۳.۵ میلیارد دلار بود.
هوش مصنوعی چگونه به رشد صادرات چین کمک کرده است؟
یکی از عوامل مهم در عملکرد تجاری چین، افزایش تقاضای جهانی برای تجهیزات موردنیاز توسعه هوش مصنوعی است. ساخت مراکز داده، توسعه زیرساختهای پردازشی و گسترش خدمات دیجیتال به تجهیزات الکترونیکی، قطعات نیمههادی و محصولات صنعتی وابسته است.
چین در بخش بزرگی از زنجیره تأمین تجهیزات الکترونیکی و محصولات صنعتی حضور دارد. به همین دلیل، افزایش سرمایهگذاری شرکتهای فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی میتواند تقاضا برای کالاهای تولیدشده در این کشور را افزایش دهد.
البته نباید تمام رشد صادرات چین را به هوش مصنوعی نسبت داد. خودرو، ماشینآلات، تجهیزات صنعتی و سایر کالاهای تولیدی نیز در تجارت خارجی این کشور نقش دارند. آمار گمرکی نشاندهنده رشد صادرات است، اما سهم دقیق هوش مصنوعی از کل افزایش صادرات را بهتنهایی مشخص نمیکند.
مازاد تجاری یک تریلیون دلاری چه معنایی برای اقتصاد جهانی دارد؟
افزایش مازاد تجاری چین از یک سو نشاندهنده توان بالای تولید و صادرات این کشور است و از سوی دیگر، میتواند بر رقابت تولیدکنندگان در بازارهای بینالمللی اثر بگذارد.
ورود حجم بالای کالاهای چینی به بازارهای جهانی، بهویژه در حوزه خودرو، تجهیزات الکترونیکی و ماشینآلات، میتواند فشار رقابتی بر تولیدکنندگان کشورهای دیگر را افزایش دهد. در مقابل، واردکنندگان و مصرفکنندگان ممکن است از دسترسی به کالاهای متنوعتر و قیمتهای رقابتی بهرهمند شوند.
از طرف دیگر، تداوم مازاد تجاری بالا در کنار ضعف تقاضای داخلی چین، یک نکته مهم اقتصادی را برجسته میکند: رشد صادرات هنوز نقش قابلتوجهی در پشتیبانی از فعالیت اقتصادی این کشور دارد. به همین دلیل، کاهش تقاضا در بازارهای جهانی یا افت سرمایهگذاری در حوزه فناوری میتواند بر عملکرد صادراتی چین اثر بگذارد.
در مجموع، ثبت مازاد تجاری ۱.۰۴ تریلیون دلاری در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۶، جایگاه چین را بهعنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان جهان تقویت میکند. با این حال، رشد سریع واردات در اکتبر و کاهش مازاد ماهانه نشان میدهد بررسی وضعیت تجارت خارجی چین تنها با نگاه به صادرات کافی نیست و روند واردات و تقاضای داخلی این کشور نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
بیشتر بخوانید
- فرصت تازه برای صادرات ایران به چین؛ نمایشگاه بزرگ شانگهای آغاز شد
- شرایط دریافت و تمدید کارت بازرگانی در سال ۱۴۰۵