شرایط جدید واردات خودرو اعلام شد! / چه کسانی میتوانند خودرو وارد کنند؟
وزارت صنعت، معدن و تجارت ضوابط تازه واردات خودروهای سواری کامل (CBU) را برای سال ۱۴۰۵ ابلاغ کرده است. در مقررات جدید، مسیرهایی برای واردات تجاری، ورود خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج و همچنین ورود موقت خودرو برای برخی سرمایهگذاران خارجی پیشبینی شده؛ با این حال محدودیت یک خودرو برای هر فرد و سطح تعرفهها باعث شده اثر این سیاست بر کاهش عمومی قیمت خودرو همچنان محل تردید باشد.
چه کسانی میتوانند خودرو وارد کنند؟
بر اساس ضوابط جدید، واردات تجاری خودرو همچنان در اختیار اشخاص حقوقی و واحدهای تولیدی قرار دارد و مجوز واردات و تخصیص ارز نیز بر اساس یک نظام رتبهبندی رقابتی صادر میشود. در این رتبهبندی عواملی مانند خدمات پس از فروش، داشتن نمایندگی رسمی، سابقه واردات و میزان رضایت مشتریان مورد توجه قرار میگیرد.
این ساختار نشان میدهد دولت قصد ندارد واردات تجاری خودرو را بهطور کامل آزاد کند و همچنان شرکتهای دارای سابقه و زیرساخت خدماتی در اولویت قرار خواهند داشت.
مسیر ویژه برای ایرانیان مقیم خارج
یکی از مهمترین بخشهای مقررات تازه به ایرانیان مقیم خارج از کشور مربوط میشود. بر اساس این ضوابط، افرادی که کارت اقامت معتبر دارند میتوانند یک دستگاه خودرو را بدون انتقال ارز و از محل ارز در اختیار خود وارد کنند؛ البته منشأ ارز باید به تأیید بانک مرکزی برسد.
برای سرمایهگذاران خارجی نیز مسیر دیگری در نظر گرفته شده است. به ازای هر ۳۰۰ هزار دلار سرمایهگذاری، امکان ورود موقت یک خودرو تا سقف ارزش ۳۰ هزار دلار فراهم شده، با این شرط که خودرو تا پنج سال قابل فروش نباشد. همچنین خودروی کارکرده وارداتی نباید بیش از پنج سال از زمان تولیدش گذشته باشد و کارکرد آن نیز باید کمتر از ۱۰۰ کیلومتر باشد.
تعرفهها به نفع خودروهای برقی است
در مقررات جدید، حقوق ورودی بر اساس نوع پیشرانه متفاوت تعیین شده و این تفاوت نشان میدهد سیاستگذار تلاش کرده واردات خودروهای برقی و کممصرف را تشویق کند. طبق اطلاعات منتشرشده در فایل، تعرفه خودروهای تمامبرقی ۴ درصد و خودروهای هیبریدی ۱۵ درصد تعیین شده است؛ برای خودروهای مشمول سهمیه جانبازان نیز نرخ ۴ درصدی در نظر گرفته شده است.
این اختلاف تعرفه میتواند باعث شود واردات خودروهای برقی نسبت به مدلهای بنزینی و حتی هیبریدی جذابیت بیشتری پیدا کند، هرچند هزینه نهایی واردات تنها به تعرفه وابسته نیست و نرخ ارز، هزینه حمل و سایر عوارض نیز در قیمت نهایی نقش دارند.
گمرک بازرگان به مسیر تازه ترخیص خودرو تبدیل شد
طبق ابلاغیه جدید گمرک ایران، گمرک بازرگان از اواخر تیرماه بهعنوان یکی از گمرکهای مجاز برای ترخیص خودرو تعیین شده است. همچنین برای ایرانیان مقیم امارات، عربستان، کویت، قطر و بحرین که امکان بازگشت به محل اقامت خود را ندارند، امکان تمدید مجوز تردد خودرو تا پایان اعتبار کارنه دوپاساژ فراهم شده است.
با این حال یک نگرانی مهم نیز در مقررات جدید وجود دارد. طبق توضیحات درجشده در گزارش، امکان شناسایی سرقتی بودن خودرو از طریق نهادهای داخلی در کشور مبدأ فراهم نیست و به همین دلیل مسئولیت کامل اصالت خودرو بر عهده شخص واردکننده گذاشته شده است.
آیا واردات جدید قیمت خودرو را پایین میآورد؟
با وجود باز شدن مسیرهای تازه، کارشناسان بازار نسبت به اثرگذاری این طرح بر قیمت عمومی خودرو چندان خوشبین نیستند. مهمترین مانع، سطح تعرفهها و محدودیت واردات تنها یک خودرو برای هر فرد است؛ محدودیتی که اجازه نمیدهد حجم عرضه بهاندازهای افزایش پیدا کند که ساختار بازار خودرو را تغییر دهد.
بر اساس جمعبندی گزارش، محتملترین نتیجه این سیاست ورود خودروهای خاص، لوکس و کمتیراژ به بازار است، نه کاهش محسوس قیمت خودروهای پرمصرف و روزمره. بنابراین اگرچه مسیر واردات نسبت به گذشته بازتر شده، اما هنوز آنقدر گسترده نیست که بتوان از آن انتظار یک شوک جدی در سمت عرضه یا کاهش فراگیر قیمتها را داشت.
در مجموع، مقررات جدید را میتوان یک گام رو به جلو برای بازتر شدن مسیر واردات دانست، اما با توجه به محدودیتهای فعلی، در واردات خودرو باز شده، اما هنوز نیمهباز است.