مذاکرات ایران و آمریکا به بنبست خورد؟ / ترامپ پیشنهاد ۷ روزه تهران را رد کرد
در حالی که طی روزهای گذشته نشانههایی از فعال شدن دوباره مسیر دیپلماسی میان ایران و آمریکا در نیویورک دیده میشد، یک گزارش تازه از رد پیشنهاد هفتروزه ایران از سوی دونالد ترامپ خبر داده است؛ گزارشی که در صورت تأیید رسمی میتواند چشمانداز مذاکرات را بار دیگر با ابهام روبهرو کند.
والاستریت ژورنال روز شنبه ۴ مهر به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشنهاد تازه ایران برای برقراری یک روند هفتروزه جهت کاهش تنشها و ازسرگیری مذاکرات را نپذیرفته است. رویترز نیز این گزارش را بازتاب داده، اما تأکید کرده که ایران همچنان در انتظار پاسخ آمریکا به پیشنهاد خود است.
پیشنهاد هفتروزه ایران چه بود؟
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در نیویورک اعلام کرد تهران یک برنامه مشخص هفتروزه را از طریق میانجیهای قطری در اختیار آمریکا قرار داده است.
طبق این طرح، در صورت پذیرش شروط از سوی واشنگتن، اقدامات اولیه طی چهار تا پنج روز انجام میشد، در روز ششم تنگه هرمز بازگشایی و در روز هفتم مذاکرات ایران و آمریکا برای دستیابی به توافق نهایی از سر گرفته میشد.
در مقابل، ایران خواستار رفع محاصره دریایی بنادر خود، تسهیل فروش نفت، آزادسازی بخشی از منابع مسدودشده و توقف درگیریها شده بود. تهران اعلام کرده بود پس از اجرای این مراحل آماده ورود به مذاکرات درباره موضوعات مورد توافق دو طرف، از جمله پرونده هستهای، خواهد بود.
ترامپ پیشنهاد ایران را رد کرد؟
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی نوشته است که ترامپ با این پیشنهاد موافقت نکرده و همچنان نسبت به پذیرش شروط مورد نظر واشنگتن از سوی تهران تردید دارد.
این روزنامه همچنین گزارش داده که ترامپ به دستیاران خود گفته انتظار دارد پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در ماه نوامبر، حملات علیه ایران از سر گرفته شود. این بخش از خبر نیز فعلاً به نقل از مقامهای ناشناس آمریکایی منتشر شده است.
آیا پاسخ رسمی آمریکا به ایران رسیده است؟
تا زمان انتشار این گزارش، ماجرا یک نکته مهم دارد: رد پیشنهاد ایران هنوز در قالب یک پاسخ رسمی و علنی از سوی کاخ سفید اعلام نشده است.
رویترز روز شنبه گزارش داد که تهران همچنان منتظر پاسخ آمریکا به طرح هفتروزه است. بنابراین در شرایط فعلی باید میان گزارش رسانهای درباره تصمیم ترامپ و اعلام رسمی پاسخ واشنگتن تفاوت قائل شد.
مذاکرات ایران و آمریکا متوقف شده است؟
فعلاً نمیتوان از پایان کامل مذاکرات سخن گفت.
در روزهای گذشته تماسهای غیرمستقیم میان دو طرف در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل و با میانجیگری قطر ادامه داشته است. رویترز پیشتر گزارش داده بود که دو طرف درباره یک مسیر مرحلهای برای بازگشایی تنگه هرمز و کاهش فشارهای متقابل گفتوگو کردهاند.
عراقچی نیز گفته بود انتخاب درباره اجرای طرح هفتروزه اکنون با آمریکاست و در صورت پذیرش آن، تهران آماده اجرای سریع مراحل طرح است.
اختلاف اصلی ایران و آمریکا چیست؟
یکی از مهمترین اختلافها به ترتیب اجرای تعهدات بازمیگردد.
ایران خواهان آن است که ابتدا فشارهای اقتصادی و محدودیتهای مربوط به بنادر و صادرات نفت کاهش پیدا کند و پس از آن مذاکرات گستردهتر، از جمله درباره پرونده هستهای، آغاز شود.
در مقابل، موضع اعلامشده آمریکا این بوده که موضوع هستهای باید از همان ابتدای مذاکرات بخشی از توافق گستردهتر باشد. همین اختلاف در ترتیب و دامنه مذاکرات یکی از موانع اصلی دستیابی به توافق در ماههای گذشته بوده است.
سرنوشت مذاکرات چه میشود؟
در حال حاضر دو روایت همزمان وجود دارد: از یک طرف والاستریت ژورنال از رد طرح ایران توسط ترامپ خبر داده و از طرف دیگر تهران هنوز از انتظار برای پاسخ رسمی واشنگتن سخن میگوید.
به همین دلیل، مشخص شدن موضع رسمی دولت آمریکا درباره پیشنهاد هفتروزه میتواند تعیینکننده مرحله بعدی باشد. اگر گزارش رد پیشنهاد به موضع نهایی واشنگتن تبدیل شود، مسیر مذاکرات با مانع جدیتری روبهرو خواهد شد؛ اما تا زمانی که کانالهای میانجیگری قطر فعال هستند، نمیتوان پایان کامل دیپلماسی را قطعی دانست.
