بیانیه مشترک ایران، روسیه و چین: بازرسی آژانس تنها پساز جنگ ممکن است
ایران، چین و روسیه در بیانیهای مشترک پنجبندی، حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران و تهدید به استفاده مجدد از زور را مغایر منشور سازمان ملل متحد دانستند. سه کشور همچنین تأکید کردند که ادامه فعالیتهای راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در شرایط عادی، بدون توقف تهدیدها و ارائه تضمین درباره عدم تکرار حملات امکانپذیر نیست.
بیانیه ۵ بندی ایران، چین و روسیه درباره حملات به تأسیسات هستهای ایران / درخواست توقف تهدیدهای نظامی
به گزارش راهبرد فردا، نمایندگی روسیه در وین از انتشار بیانیه مشترک ایران، چین و روسیه درباره حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران و پیامدهای آن برای فعالیتهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داد.
این بیانیه در پنج بند تنظیم شده و محور اصلی آن، تأثیر حملات نظامی و تهدیدهای مستمر بر اجرای تعهدات پادمانی و فعالیتهای نظارتی آژانس در ایران است.
حملات به تأسیسات هستهای ایران مغایر منشور سازمان ملل است
ایران، چین و روسیه در نخستین بند بیانیه تأکید کردند که حملات نظامی و تهدید به استفاده از زور علیه ایران و تأسیسات هستهای آن، ناقض اصل منع توسل به زور یا تهدید به استفاده از آن در منشور سازمان ملل متحد است.
به اعتقاد سه کشور، چنین اقداماتی شرایط لازم برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی آژانس را تضعیف میکند و قابلیت اعتماد، یکپارچگی و اثربخشی نظام پادمان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به خطر میاندازد.
توقف تهدیدهای نظامی؛ شرط بازگشت بازرسیهای عادی آژانس
در بخش دیگری از بیانیه، سه کشور اعلام کردند حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران که تحت پادمان آژانس قرار دارند، شرایط اجرای عادی بازرسیها را بهطور قابلتوجهی دشوار کرده است.
در این بیانیه تأکید شده است که توقف فوری و نهایی اقدامات نظامی و تهدیدهای مرتبط با آن، برای فراهم شدن شرایط لازم جهت انجام وظایف راستیآزمایی آژانس ضروری است.
ایران، چین و روسیه همچنین معتقدند اصرار بر اجرای پادمانها به شکل معمول، بدون در نظر گرفتن موانع ناشی از حملات و تهدیدهای نظامی، به ازسرگیری کامل فعالیتهای نظارتی کمک نمیکند.
تضمین عدم تکرار حملات، شرط ازسرگیری کامل فعالیتهای نظارتی
یکی از محورهای مهم بیانیه مشترک، ضرورت ارائه تضمینهای قانعکننده درباره عدم تکرار حملات نظامی است.
براساس این موضعگیری، ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی آژانس در ایران به توقف اقدامات نظامی، رفع تهدیدهای مربوط به حملات مجدد و ارائه تضمینهای لازم درباره عدم تکرار چنین اقداماتی وابسته است.
اشاره به بازرسیهای نیروگاه اتمی بوشهر در سال ۲۰۲۶
ایران، چین و روسیه در بند چهارم بیانیه به انجام بازرسیهای برنامهریزیشده آژانس در نیروگاه اتمی بوشهر طی سال ۲۰۲۶ اشاره کردند.
براساس این بیانیه، ایران با وجود شرایط پیچیده و تهدیدهای موجود، انجام تمام بازرسیهای برنامهریزیشده آژانس در این نیروگاه را مجاز دانسته است؛ موضوعی که سه کشور آن را نشانه پایبندی ایران به تعهدات پادمانی و همکاری با آژانس ارزیابی کردهاند.
تأکید سه کشور بر راهکار دیپلماتیک
در آخرین بند، ایران، چین و روسیه تعامل سیاسی و دیپلماتیک و گفتوگو بر مبنای احترام متقابل را تنها راه قابلدوام برای حل اختلافات موجود دانستند.
سه کشور همچنین از طرفهای ذینفع خواستند رویکردی متوازن و سازنده اتخاذ کنند و از اقدامات و اظهاراتی که میتواند تنشها را افزایش دهد و مسیر گفتوگو و همکاری با آژانس را دشوارتر کند، خودداری کنند.
این بیانیه مشترک در شرایطی منتشر شده است که اختلافات درباره نحوه اجرای تعهدات پادمانی ایران و فعالیتهای نظارتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنان از موضوعات مهم پرونده هستهای ایران محسوب میشود.