۴۰ درصد معلمان ایران خانه ندارند / حقوق یک فرهنگی چند ساله خانه میشود؟
نزدیک به ۴۰ درصد فرهنگیان ایران فاقد مسکن ملکی هستند؛ آماری که همزمان با جهش قیمت خانه و افزایش هزینههای زندگی مطرح شده است. محاسبات نشان میدهد یک فرهنگی با حقوق ماهانه ۲۹ میلیون تومان، حتی با پسانداز تمام دستمزدش، برای خرید آپارتمان ۷۰ متری در تهران به بیش از ۶۴ سال زمان نیاز دارد.
به گزارش راهبرد فردا، عمران عباسی کالی، سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، اعلام کرده است نزدیک به ۴۰ درصد فرهنگیان فاقد مسکن هستند. این آمار در شرایطی مطرح میشود که قیمت پیشنهادی هر مترمربع آپارتمان در تهران به بیش از ۳۲۰ میلیون تومان رسیده و فاصله میان درآمد معلمان و هزینه خرید خانه بهشدت افزایش یافته است.
عباسی با اشاره به وضعیت معیشتی فرهنگیان، خواستار پیشبینی حق مسکن برای معلمان در بودجه سال ۱۴۰۶ شده است. با این حال، هنوز مبلغ مشخصی برای این کمکهزینه تصویب نشده و معلوم نیست دولت چه سازوکاری برای حمایت از فرهنگیان فاقد مسکن در نظر خواهد گرفت.
یک معلم با حقوق ۲۹ میلیون تومان چند ساله خانه میخرد؟
برای بررسی قدرت خرید مسکن فرهنگیان میتوان هزینه یک آپارتمان معمولی در تهران را با حقوق ماهانه مقایسه کرد. دادههای بازار آگهیهای مسکن در نیمه آبان ۱۴۰۵، میانگین قیمت پیشنهادی هر مترمربع آپارتمان در پایتخت را حدود ۳۲۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان نشان میدهد.
با این مبنا، یک واحد ۷۰ متری حدود ۲۲ میلیارد و ۴۵۶ میلیون تومان قیمت خواهد داشت. اگر معلمی ماهانه ۲۹ میلیون تومان دریافت کند، مجموع حقوق سالانه او ۳۴۸ میلیون تومان میشود؛ یعنی ارزش این آپارتمان معادل بیش از ۶۴ سال حقوق اوست.
جدول مدت زمان خرید خانه با حقوق معلمان
| متراژ آپارتمان | قیمت محاسباتی | معادل سالهای حقوق ۲۹ میلیونی |
|---|---|---|
| ۵۰ متر | ۱۶.۰۴ میلیارد تومان | ۴۶.۱ سال |
| ۶۰ متر | ۱۹.۲۵ میلیارد تومان | ۵۵.۳ سال |
| ۷۰ متر | ۲۲.۴۶ میلیارد تومان | ۶۴.۵ سال |
| ۸۰ متر | ۲۵.۶۶ میلیارد تومان | ۷۳.۷ سال |
این محاسبه یک سناریوی فرضی است، نه میانگین رسمی استطاعت خرید خانه برای همه معلمان. حقوق ۲۹ میلیون تومانی صرفاً مبنای مقایسه انتخاب شده و قیمت مسکن نیز براساس میانگین آگهیهای فروش است، نه معاملات قطعی.
نکته مهمتر اینکه در این سناریو فرض شده تمام حقوق معلم بدون هیچ هزینهای پسانداز شود و قیمت خانه نیز ثابت بماند. اگر همان معلم تنها ۳۰ درصد درآمدش را پسانداز کند، مدت محاسباتی خرید آپارتمان ۷۰ متری به حدود ۲۱۵ سال میرسد؛ عددی که عمق شکاف میان دستمزد و قیمت مسکن را نشان میدهد.
۴۰ درصد فرهنگیان فاقد مسکن؛ یک قانون قدیمی چه میگوید؟
نکته قابلتوجه این است که موضوع تأمین مسکن فرهنگیان فقط یک مطالبه جدید نیست. در قانون تأمین مسکن فرهنگیان و کارکنان آموزشوپرورش، مصوب سال ۱۳۶۸ و اصلاحشده در سال ۱۳۹۰، برای اختصاص بخشی از اراضی و واحدهای قابل واگذاری دستگاههای مرتبط به کارکنان و بازنشستگان واجد شرایط آموزشوپرورش، اولویت قانونی پیشبینی شده است.
در متن اصلاحشده قانون، سهم ۴۰ درصدی از اراضی قابل واگذاری و مجتمعهای احداثی برای تخصیص با اولویت به فرهنگیان واجد شرایط مطرح شده است. البته این سهم قانونی با آمار ۴۰ درصد فرهنگیان فاقد مسکن دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند.
مسئله اصلی اکنون این است که اجرای این ظرفیت قانونی طی سالهای گذشته چه میزان به خانهدار شدن معلمان کمک کرده و چه تعداد از فرهنگیان فاقد مسکن همچنان در انتظار دریافت زمین یا واحد مسکونی هستند. بدون انتشار آمار واگذاریهای واقعی، نمیتوان میزان موفقیت این سیاست را ارزیابی کرد.
بیشتر بخوانید:
وام مسکن دو برابر شد، اما هزینه دریافت آن سرسامآور است / ۵۷۲ میلیون تومان فقط برای خرید اوراق تسه!
حقوق معلمان در سال ۱۴۰۶ چقدر افزایش مییابد؟ / جدول حقوقهای جدید
حق مسکن معلمان در بودجه ۱۴۰۶ چقدر خواهد بود؟
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس خواستار برقراری حق مسکن برای فرهنگیان، مشابه مزایای رفاهی برخی دیگر از کارکنان دولت شده است. همچنین اختصاص منابع ویژه برای افزایش حقوق و فوقالعادههای شغلی معلمان در بررسیهای مربوط به بودجه ۱۴۰۶ مطرح شده است.
اما حتی پرداخت کمکهزینه ماهانه نیز بهتنهایی شکاف میان حقوق و قیمت مسکن را جبران نمیکند. برای مثال، اگر یک معلم ماهانه ۵ میلیون تومان حق مسکن دریافت کند، مجموع این کمک در یک سال ۶۰ میلیون تومان میشود؛ رقمی معادل کمتر از قیمت یکپنجم مترمربع آپارتمان با مبنای محاسباتی تهران در نیمه آبان.
این رقم صرفاً برای نشان دادن اثر احتمالی یک کمکهزینه فرضی محاسبه شده و به معنای پیشنهاد یا تصویب حق مسکن ۵ میلیون تومانی نیست.
آیا فرهنگیان در سال ۱۴۰۶ خانهدار میشوند؟
برای کاهش فاصله میان حقوق معلمان و هزینه مسکن، تنها افزایش حقوق یا پرداخت کمکهزینه نقدی کافی نیست. واگذاری زمین، تأمین تسهیلات متناسب با توان بازپرداخت و ساخت مسکن حمایتی میتواند در کنار افزایش درآمد مورد بررسی قرار گیرد.
با این حال، هنوز برنامه اجرایی جدیدی با تعداد مشخص واحد، منابع مالی قطعی و جدول زمانبندی واگذاری برای تمام فرهنگیان فاقد مسکن اعلام نشده است. آنچه فعلاً وجود دارد، مطالبه مجلس برای توجه به مسکن معلمان در بودجه سال آینده است.
آمار ۴۰ درصدی مطرحشده از سوی سخنگوی کمیسیون آموزش، در کنار فاصله چند دهساله حقوق فرهنگیان با قیمت یک آپارتمان معمولی در تهران، نشان میدهد مسئله مسکن معلمان از یک مطالبه رفاهی فراتر رفته است. پرسش اصلی برای بودجه ۱۴۰۶ این خواهد بود که آیا حمایتها به پرداخت یک کمکهزینه محدود میشود یا دولت برنامه مشخصی برای خانهدار شدن فرهنگیان ارائه خواهد کرد.