زلزله سیاسی پس از انتخابات اسرائیل / نتانیاهو ۸ کرسی کم آورد؛ ائتلاف تازه علیه او شکل گرفت
انتخابات اسرائیل به یکی از پیچیده‌ترین بن‌بست‌های سیاسی سال‌های اخیر این کشور تبدیل شده است. با وجود پیشتازی حزب لیکود، بنیامین نتانیاهو اکثریت پارلمانی خود را از دست داده و مخالفانش با حمایت از گادی آیزنکوت، تلاش تازه‌ای را برای کنار زدن او از قدرت آغاز کرده‌اند.
به گزارش راهبرد فردا، یک هفته پس از برگزاری انتخابات پارلمانی اسرائیل، رقابت برای تعیین نخست‌وزیر آینده وارد مرحله حساسی شده است. روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، رهبران احزاب مخالف بنیامین نتانیاهو در نشستی مشترک توافق کردند از گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، برای تشکیل دولت آینده حمایت کنند. این توافق در شرایطی صورت گرفته که نتانیاهو با وجود پیروزی حزبش در رقابت حزبی، نتوانسته اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد.
نتایج شمارش آرا نشان می‌دهد ائتلاف احزاب همسو با نتانیاهو مجموعاً ۵۳ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست را کسب کرده است؛ در حالی که برای تشکیل دولت به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز دارد. در سوی مقابل، احزاب اصلی مخالف نتانیاهو ۴۸ کرسی و احزاب عربی ۱۹ کرسی به دست آورده‌اند. چنین ترکیبی باعث شده سرنوشت قدرت بیش از آنکه به نتیجه مستقیم انتخابات وابسته باشد، به مذاکرات پیچیده پشت پرده گره بخورد.
ائتلاف تازه علیه نتانیاهو؛ مخالفان به توافق رسیدند
مهم‌ترین تحول امروز انتخابات اسرائیل، نشست رهبران مخالفان در شهر هرتزلیا بود. گادی آیزنکوت، نفتالی بنت، آویگدور لیبرمن، یائیر گولان و یائیر لاپید در این نشست درباره نحوه تشکیل دولت جدید و جلوگیری از برگزاری دوباره انتخابات گفت‌وگو کردند.
در پایان این نشست، رهبران مخالفان اعلام کردند که از نامزدی آیزنکوت برای نخست‌وزیری حمایت خواهند کرد و تیم‌های مذاکره‌کننده آنها بلافاصله فعالیت خود را برای تنظیم توافق ائتلافی آغاز می‌کنند.
آنها همچنین تشکیل یک دولت اضطراری ملی را در دستور کار قرار داده‌اند و قصد دارند پس از آغاز به کار کنست جدید، برای تغییر ریاست پارلمان و پیشبرد برنامه‌های سیاسی مشترک اقدام کنند.
با این حال، توافق بر سر نام نخست‌وزیر به معنای تشکیل دولت نیست. اختلافات مهمی میان احزاب مخالف، به‌ویژه درباره همکاری با نمایندگان عرب و موضوع خدمت سربازی یهودیان فوق‌ارتدوکس، همچنان باقی مانده است.
نتایج نهایی شمارش آرای انتخابات اسرائیل ۲۰۲۶
انتخابات پارلمانی اسرائیل روز ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۵ آبان ۱۴۰۵ برگزار شد. شمارش همه آرا به پایان رسیده و قرار است نتایج به‌صورت رسمی در ۴ نوامبر تأیید و منتشر شود.
| حزب یا ائتلاف | تعداد کرسی |
|---|---|
| لیکود، به رهبری نتانیاهو | ۲۷ |
| یاشار، به رهبری آیزنکوت | ۲۱ |
| باهم، به رهبری نفتالی بنت | ۱۲ |
| فهرست مشترک عربی | ۱۱ |
| دموکرات‌ها | ۸ |
| رعام | ۸ |
| اسرائیل خانه ما | ۷ |
| قدرت یهودی | ۷ |
| یهودیت متحد توراتی | ۷ |
| شاس | ۶ |
| صهیونیسم مذهبی | ۶ |
| مجموع | ۱۲۰ |
نتایج نشان می‌دهد حزب لیکود همچنان بزرگ‌ترین حزب کنست باقی مانده، اما کاهش تعداد کرسی‌های ائتلاف همسو با نتانیاهو، تشکیل دولت را برای او دشوار کرده است.
در همین حال، حضور ۱۹ نماینده از احزاب عربی، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های انتخابات اخیر به شمار می‌رود؛ زیرا همین کرسی‌ها می‌توانند در صورت توافق سیاسی با سایر احزاب، ترکیب اکثریت پارلمان را تغییر دهند.
آیا نتانیاهو از قدرت کنار می‌رود؟
پاسخ هنوز مشخص نیست. نتانیاهو با وجود از دست دادن اکثریت پارلمانی، همچنان نخست‌وزیر اسرائیل است و تا زمان تشکیل دولت جدید در قدرت باقی می‌ماند.
او تلاش می‌کند با جلب حمایت احزاب دیگر، یک دولت ائتلافی گسترده تحت رهبری خود تشکیل دهد. در مقابل، مخالفان اعلام کرده‌اند که هدفشان جایگزینی دولت فعلی است و از نامزدی آیزنکوت حمایت می‌کنند.
معادله عددی کنست اکنون سه مسیر مهم پیش روی سیاستمداران گذاشته است. نخست، تشکیل دولتی با حمایت احزاب عربی است که در صورت همراهی همه ۴۸ نماینده مخالف و ۱۹ نماینده عرب، مجموعاً ۶۷ کرسی خواهد داشت. دوم، توافق بخشی از مخالفان با احزاب مذهبی است که می‌تواند ترکیب متفاوتی از اکثریت ایجاد کند. مسیر سوم نیز ادامه بن‌بست سیاسی و شکست مذاکرات تشکیل دولت خواهد بود.
مهم‌ترین مانع مسیر اول، مخالفت آویگدور لیبرمن و برخی دیگر از چهره‌های مخالف نتانیاهو با ائتلاف با احزاب عربی است. در مسیر دوم نیز اختلاف بر سر قوانین سربازی و معافیت‌های مذهبی، مذاکرات را پیچیده می‌کند.
ضربه تازه به نتانیاهو؛ اختلاف بر سر ۷ کرسی سرنوشت‌ساز
یکی از خبرهای مهم شامگاه سه‌شنبه، موضع تازه گادی آیزنکوت درباره وضعیت اردوگاه نتانیاهو بود. او در اظهاراتی مدعی شد که نخست‌وزیر فعلی در عمل تنها از حمایت ۴۶ نماینده برخوردار است؛ موضعی که به معنای خارج دانستن حزب هفت‌کرسی یهودیت متحد توراتی از ائتلاف قطعی نتانیاهو تعبیر شده است.
این حزب مذهبی هنوز درباره حمایت از نخست‌وزیر آینده تصمیم نهایی خود را اعلام نکرده است. از همین رو، گرچه در محاسبات اولیه جزو اردوگاه ۵۳ کرسی نتانیاهو قرار می‌گیرد، موضع نهایی آن می‌تواند بر نتیجه مذاکرات اثرگذار باشد.
آیزنکوت همچنین اعلام کرده است که مخالفان به دنبال تغییر رئیس کنست و لغو قوانینی هستند که به گفته او دموکراسی اسرائیل را تهدید می‌کنند. این اظهارات نشان می‌دهد رقابت سیاسی دیگر صرفاً بر سر انتخاب نخست‌وزیر نیست، بلکه کنترل دستور کار پارلمان نیز به بخشی از کشمکش تبدیل شده است.
جنجال ادعای تقلب در انتخابات اسرائیل
همزمان با مذاکرات تشکیل دولت، اتهامات مربوط به تخلفات انتخاباتی نیز فضای سیاسی اسرائیل را تحت تأثیر قرار داده است. نتانیاهو و برخی چهره‌های حزب لیکود ادعاهایی درباره دخالت خارجی و تخلف در رأی‌گیری مناطق عرب‌نشین مطرح کرده‌اند.
با این حال، تاکنون شواهد تأییدشده‌ای که وقوع تقلب سازمان‌یافته و تغییر نتیجه انتخابات را اثبات کند، ارائه نشده است. مسئولان انتخاباتی نیز تأکید کرده‌اند که بررسی ادعاهای مطرح‌شده، مانع ارائه نتایج شمارش آرا نخواهد شد.
مخالفان نتانیاهو این اتهامات را تلاشی برای زیر سؤال بردن نتیجه انتخابات می‌دانند. در مقابل، حزب لیکود بر ضرورت رسیدگی به موارد مشکوک تأکید دارد.
چه زمانی نخست‌وزیر جدید اسرائیل مشخص می‌شود؟
بر اساس برنامه اعلام‌شده، نتایج رسمی انتخابات باید روز چهارشنبه ۴ نوامبر، برابر با ۱۳ آبان منتشر شود. اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، نیز رایزنی‌های خود را با احزاب برای تعیین فرد مأمور تشکیل دولت آغاز خواهد کرد.
پس از معرفی نامزد، او در مرحله نخست ۲۸ روز برای تشکیل ائتلاف فرصت خواهد داشت و این مهلت در شرایط مشخص می‌تواند ۱۴ روز دیگر تمدید شود. کنست جدید نیز قرار است ۱۰ نوامبر فعالیت رسمی خود را آغاز کند.
بنابراین، هرچند نتایج انتخابات مشخص شده، ممکن است تعیین دولت آینده چندین هفته زمان ببرد.
آیا اسرائیل دوباره به انتخابات می‌رود؟
اگر هیچ‌یک از نامزدها نتوانند حمایت اکثریت پارلمان را جلب کنند و تلاش‌های قانونی برای تشکیل دولت به نتیجه نرسد، برگزاری انتخابات مجدد یکی از سناریوهای پیش رو خواهد بود.
چنین وضعیتی برای اسرائیل بی‌سابقه نیست. این کشور در فاصله سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ پنج انتخابات پارلمانی برگزار کرد و بارها با مشکل تشکیل دولت ائتلافی روبه‌رو شد.
اکنون نیز نتیجه انتخابات به‌گونه‌ای رقم خورده که هیچ اردوگاهی بدون جلب حمایت احزاب بیرون از مجموعه خود نمی‌تواند دولت تشکیل دهد. به همین دلیل، هفته‌های آینده برای تعیین سرنوشت قدرت اهمیت زیادی خواهد داشت.
در نهایت، انتخابات ۲۰۲۶ اسرائیل یک واقعیت مهم را آشکار کرده است: نتانیاهو همچنان رهبر بزرگ‌ترین حزب پارلمان است، اما اکثریت لازم برای ادامه حکومت را در اختیار ندارد. مخالفان او نیز با وجود توافق بر سر نام آیزنکوت، هنوز درباره راه رسیدن به ۶۱ کرسی اختلاف دارند. همین شکاف، سرنوشت دولت بعدی اسرائیل را نامشخص نگه داشته است.
