مذاکرات ایران و آمریکا دوباره شروع میشود؟ / عراقچی با میانجیهای قطری گفتوگو میکند
تحرکات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا بار دیگر در نیویورک افزایش یافته است. تازهترین گزارشها از دیدار سیدعباس عراقچی با میانجیهای قطری و برنامه آنها برای گفتوگوهای جداگانه با تهران و واشنگتن حکایت دارد؛ تحولاتی که بار دیگر احتمال ازسرگیری مذاکرات غیرمستقیم میان دو کشور را مطرح کرده است.
اما آیا مذاکرات ایران و آمریکا واقعاً از سر گرفته شده یا هنوز تنها در مرحله تبادل پیام از طریق واسطهها قرار دارد؟
عراقچی با میانجیهای قطری دیدار میکند
بر اساس گزارشهای منتشرشده، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در نیویورک با میانجیهای قطری درباره آخرین پیشنهادها و مواضع دو طرف گفتوگو خواهد کرد.
رویترز نیز به نقل از یک مقام مطلع گزارش داده است که میانجیها دوشنبه یا سهشنبه مذاکرات جداگانهای با نمایندگان ایران و آمریکا خواهند داشت.
این یعنی در شرایط فعلی قرار نیست لزوماً هیأتهای ایرانی و آمریکایی مستقیماً پشت یک میز بنشینند؛ بلکه قطر بار دیگر نقش انتقال پیام میان دو طرف را ایفا میکند.
محور مذاکرات ایران و آمریکا چیست؟
یکی از مهمترین موضوعات روی میز، پیشنهاد جدید ایران است که در روزهای گذشته با عنوان «طرح هفتروزه» مطرح شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این پیشنهاد مجموعهای از موضوعات امنیتی و اقتصادی را به یکدیگر متصل میکند؛ از کاهش و توقف درگیریها گرفته تا تحریمهای نفتی، داراییهای مسدودشده ایران و وضعیت تنگه هرمز.
در صورت رسیدن طرفین به چارچوب مورد توافق، موضوع بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات مربوط به پرونده هستهای نیز میتواند وارد مرحله تازهای شود.
آیا مذاکرات ایران و آمریکا شروع شده است؟
در اینجا باید میان سه اتفاق تفاوت قائل شد:
نخست، تبادل پیام از طریق میانجیها؛
دوم، مذاکرات غیرمستقیم؛
سوم، مذاکره مستقیم هیأتهای ایران و آمریکا.
آنچه در حال حاضر با اطمینان بیشتری میتوان گفت، ادامه فعالیت میانجیها و گفتوگوهای جداگانه آنها با دو طرف است.
بنابراین هنوز نمیتوان از آغاز یک دور رسمی مذاکرات مستقیم میان تهران و واشنگتن سخن گفت.
حتی منابع نزدیک به هیأت ایرانی تأکید کردهاند که برنامهای برای دور جدید مذاکره مستقیم با طرف آمریکایی در دستور کار اعلام نشده و ایران منتظر دریافت پاسخ نهایی واشنگتن از طریق واسطههاست.
آمریکا چه پاسخی به پیشنهاد ایران داده است؟
دونالد ترامپ پیشتر اعلام کرده بود پیشنهاد ایران را رد کرده است. با این حال عباس عراقچی گفته تهران هنوز پاسخ رسمی آمریکا را از طریق میانجیها دریافت نکرده است.
همین تفاوت میان موضع علنی رئیسجمهور آمریکا و پیام رسمی منتقلشده از مسیر دیپلماتیک باعث شده وضعیت مذاکرات همچنان مبهم باقی بماند.
عراقچی نیز اعلام کرده ایران منتظر انتقال نظر قطعی طرف آمریکایی از سوی میانجیهاست و پس از دریافت آن درباره گام بعدی تصمیم خواهد گرفت.
تنگه هرمز به کلید مذاکرات تبدیل شد؟
یکی از مهمترین بخشهای مذاکرات جدید، وضعیت تنگه هرمز است.
تهران اعلام کرده بازگشایی تنگه به تحقق شروط مشخصی وابسته است و عراقچی نیز گفته ایران از این شروط عقبنشینی نکرده است.
به همین دلیل نتیجه رایزنیهای نیویورک فقط یک موضوع سیاسی نیست؛ وضعیت هرمز میتواند مستقیماً بر بازار جهانی نفت، هزینه حملونقل و بیمه کشتیها و در ادامه بازارهای مالی اثر بگذارد.
دلار و طلا منتظر خبر نیویورک
تحولات دیپلماتیک در شرایطی رخ میدهد که بازار ارز و طلا نیز نسبت به اخبار سیاسی بسیار حساس شده است.
در چنین فضایی حتی خبر انتقال یک پیشنهاد جدید یا پاسخ طرف مقابل میتواند انتظارات معاملهگران را تغییر دهد.
اگر رایزنیهای نیویورک به اعلام یک چارچوب مشخص برای ادامه مذاکرات منتهی شود، بازارها با یک سیگنال سیاسی تازه روبهرو خواهند شد. در مقابل، شکست تلاش میانجیها یا تشدید اختلاف بر سر شروط دو طرف میتواند نااطمینانی موجود را حفظ کند.
با این حال جهت و اندازه واکنش دلار، طلا یا بورس را نمیتوان صرفاً بر اساس یک خبر سیاسی با قطعیت پیشبینی کرد؛ بازار علاوه بر مذاکرات به متغیرهای اقتصادی و تحولات منطقهای نیز واکنش نشان میدهد.
امشب باید منتظر چه خبری باشیم؟
مهمترین موضوع، نتیجه رایزنی عراقچی با میانجیهای قطری و پیامی است که میان تهران و واشنگتن منتقل خواهد شد.
در صورتی که دو طرف بر سر ادامه مسیر دیپلماتیک به تفاهم برسند، ممکن است مذاکرات غیرمستقیم وارد مرحله تازهای شود.
اما تا زمانی که ایران یا آمریکا آغاز یک دور جدید مذاکرات را رسماً اعلام نکردهاند، تعبیر دقیقتر از اتفاقات فعلی «رایزنی فشرده با میانجیها برای احیای مذاکرات» است، نه اعلام قطعی آغاز توافق یا مذاکرات مستقیم.
