تفاهم نامه اسلام آباد به روایت پزشکیان/ به جنگ نزدیک تریم یا صلح؟
رئیسجمهور با تشریح آخرین وضعیت مذاکرات و شرایط امنیتی کشور، از تدوین نقشه راه جدید برای عبور از تنگه هرمز خبر داد و گفت در صورت پایبندی آمریکا به تعهداتش، ایران نیز در چارچوب مصوبات نظام برای بازگشایی این مسیر اقدام خواهد کرد. پزشکیان همچنین تأکید کرد که تفاهم پیشین به دلیل پایبند نبودن طرف مقابل به تعهداتش با مشکل مواجه شد.
مسعود پزشکیان در گفتوگوی تلویزیونی با اشاره به شرایط پس از جنگ و مذاکرات انجامشده برای رسیدن به تفاهم، درباره این پرسش که ایران در شرایط فعلی به جنگ نزدیکتر است یا صلح، توضیحاتی ارائه کرد.
رئیسجمهور گفت تفاهمی که ابتدا در شورای عالی امنیت ملی شکل گرفت، حاصل تصمیمگیری جمعی مسئولان و فرماندهان کشور بوده است. به گفته پزشکیان، از میان ۱۳ عضو شورای عالی امنیت ملی، ۱۲ نفر با این رویکرد موافقت کردند و در نهایت بر اساس نظر اکثریت، تفاهم مورد نظر شکل گرفت.
پزشکیان: ایران در تفاهم اسلامآباد برنده بود
پزشکیان با اشاره به تفاهمنامه اسلامآباد اظهار کرد که از نگاه کارشناسان داخلی و خارجی، ایران در این توافق دست بالا را داشته است.
او گفت بیش از ۹ بند از این تفاهمنامه شامل تعهداتی بوده که طرف مقابل باید آنها را اجرا میکرد و در چند بند نیز قرار بود اقدامات مشترکی انجام شود. تنها در یک بخش مربوط به مسائل هستهای قرار بود مذاکرات و گفتوگوهای بیشتری صورت گیرد.
رئیسجمهور تأکید کرد که این تفاهم حاصل «عقل جمعی» بوده و کارشناسانی که آن را بررسی کردهاند، ایران را برنده این روند ارزیابی میکنند.
شرط پایان تنشها چه بود؟
پزشکیان درباره جزئیات تفاهم پیشین گفت قرار بود با اجرای توافق، تحریمها و محاصره علیه ایران کاهش یا رفع شود، جنگ در لبنان متوقف شود و منابع مالی ایران آزاد شود. همچنین کارشناسان ایرانی در حال تدوین برنامههایی برای جذب سرمایهگذاری خارجی تا سقف ۳۰۰ میلیارد دلار بودند.
به گفته رئیسجمهور، در مقابل قرار بود ایران نیز در چارچوب توافق، شرایط بازگشت تردد در تنگه هرمز به وضعیت عادی را فراهم کند.
با این حال، پزشکیان مدعی شد که طرف مقابل به چارچوبهای تعیینشده پایبند نماند و همین مسئله باعث شد تفاهمنامه با مشکل مواجه شود و روند توافق به نتیجه نرسد.
نقشه راه جدید برای بازگشایی تنگه هرمز
رئیسجمهور در ادامه از آغاز دور جدید گفتوگوها خبر داد و گفت برای بازگشایی تنگه هرمز نقشه راه جدیدی تدوین شده است.
به گفته پزشکیان، این نقشه راه توسط کارشناسان، نیروهای سپاه، نیروهای امنیتی و نظامی و تیم مذاکرهکننده تهیه و به رهبر انقلاب ارائه شده و درباره آن توافق صورت گرفته است.
او توضیح داد که در این چارچوب، یک «مسیر میانی» برای بازگشایی تنگه هرمز در نظر گرفته شده است؛ مسیری که اجرای آن منوط به رعایت چارچوبهای مورد توافق طرفین خواهد بود.
عمان با چارچوب بازگشایی تنگه هرمز موافقت کرد
پزشکیان همچنین به نقش عمان در مذاکرات اشاره کرد و گفت طرف عمانی ابتدا با چارچوب پیشنهادی همراهی کرده، اما در ادامه ملاحظاتی داشته است.
با این حال، رئیسجمهور اعلام کرد که در دیدارهای اخیر، عمان بار دیگر با ایران به تفاهم رسیده و پذیرفته است که مسیر تنگه هرمز بر اساس نقشه هماهنگشده و چارچوب مورد توافق باز شود.
شرط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز چیست؟
رئیسجمهور تأکید کرد که ایران انتظار دارد در مقابل اجرای تعهدات خود، آمریکا نیز به تعهداتش عمل کند.
به گفته پزشکیان، این تعهدات شامل رفع محاصره و تحریمها، برطرف کردن محدودیتهای نفت و پتروشیمی، آزادسازی منابع مالی ایران و فراهم کردن زمینه ازسرگیری سرمایهگذاریها است.
او همچنین خواستار توقف اقدامات نظامی در لبنان و وادار کردن اسرائیل به پایبندی به چارچوبهای توافقشده شد.
پزشکیان گفت: اگر مسیر تنگه هرمز بر اساس چارچوب مورد توافق باز شود و طرف مقابل نیز به تعهدات خود عمل کند، جمهوری اسلامی ایران نیز در چارچوب مصوبات و سیاستهای نظام درباره تنگه هرمز اقدام خواهد کرد.
ایران به جنگ نزدیکتر است یا صلح؟
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات رئیسجمهور، پاسخ به پرسش درباره احتمال جنگ یا صلح بود. پزشکیان با اشاره به روند مذاکرات و تفاهمهای صورتگرفته، بر اهمیت دیپلماسی و حفظ انسجام داخلی تأکید کرد.
او گفت ایران تلاش میکند از مسیر گفتوگو و دیپلماسی، شرایط منطقه را آرام کند و در عین حال منافع و چارچوبهای مورد نظر جمهوری اسلامی را حفظ کند.
بر این اساس، اظهارات اخیر پزشکیان نشان میدهد که مذاکره و کاهش تنش همچنان یکی از مسیرهای مورد پیگیری دولت است؛ با این حال، بازگشایی تنگه هرمز از نگاه ایران به اجرای مجموعهای از تعهدات از سوی طرف مقابل وابسته است.
