توافق ایران و عمان برای مسیر موقت کشتیرانی در تنگه هرمز؟
بر اساس ادعای یک منبع سیاسی ارشد ایرانی، توافق تهران و مسقط شامل ایجاد یک مسیر موقت کشتیرانی در تنگه هرمز است؛ مسیری که با عنوان «طرح جداسازی موقت ترافیک» تعریف شده و قرار است زمینهساز مذاکرات برای ایجاد مسیر دائمی باشد.
بر اساس اطلاعات یک منبع سیاسی ارشد ایرانی که در گزارش «امواج مدیا» مطرح شده، ایران و عمان درباره ایجاد یک مسیر موقت جدید برای عبور کشتیها از تنگه هرمز به توافق رسیدهاند. این مسیر در قالب «طرح جداسازی موقت ترافیک» (Traffic Separation Scheme) تعریف شده است.
قرار است وزیران امور خارجه ایران، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و عراق روز ۱۴ سپتامبر در عمان گردهم بیایند و درباره این توافق رایزنی کنند. این نشست به ابتکار عمان پیشنهاد شده و ایران نیز با برگزاری آن موافقت کرده است.
مسیر موقت کشتیرانی در تنگه هرمز چگونه ایجاد میشود؟
بر اساس این گزارش، مسیر جدید راهکاری موقت برای عبور کشتیها از تنگه هرمز خواهد بود و پس از اجرای آن، مذاکرات میان ایران و عمان درباره ایجاد یک مسیر دائمی ادامه پیدا میکند.
در کنار موضوع ایجاد مسیر موقت، نحوه مدیریت آینده تنگه هرمز و خدمات دریایی نیز در مذاکرات تهران و مسقط مورد بررسی قرار خواهد گرفت. موضوع هزینه خدمات دریایی نیز از جمله مواردی است که همچنان در دستور مذاکرات دو کشور قرار دارد.
مقام ایرانی تأکید کرده است که این موضوع در چارچوب مذاکرات دوجانبه ایران و عمان دنبال خواهد شد.
نشست عمان با حضور کشورهای منطقه برگزار میشود
ابتکار برگزاری این نشست از سوی عمان مطرح شده و ایران با آن موافقت کرده است. عربستان سعودی نیز از پیشنهاد عمان استقبال کرده و سایر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس برای حضور در نشست اعلام آمادگی کردهاند.
امارات متحده عربی در آخرین مرحله مشارکت خود را اعلام کرده است، اما وزیر امور خارجه این کشور در نشست حضور نخواهد داشت و یک وزیر مشاور در امور خارجه نماینده ابوظبی خواهد بود.
در مورد حضور وزیران امور خارجه بحرین و کویت ابهامهایی وجود دارد، هرچند انتظار میرود آنها نیز در این نشست شرکت کنند. وزیر امور خارجه عراق نیز در نشست عمان حضور خواهد داشت.
آیا تنگه هرمز با این توافق بازگشایی میشود؟
با وجود مطرح شدن توافق درباره مسیر موقت کشتیرانی، مقام ایرانی تأکید کرده است که نشست عمان به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست و باز شدن تنگه تابع شرایط جداگانهای خواهد بود.
این مقام تصریح کرده است:
«این نشست به معنای باز شدن تنگه هرمز نیست. این وضعیت شرایط خاص خود را دارد.»
وزیر امور خارجه عمان نیز پس از سفر اخیر خود به تهران گفته بود که امیدوار است بهزودی یک کریدور موقت برای تنگه هرمز و ترتیبات عملی برای بازگشت کشتیرانی ایمن اعلام شود. پس از آن نیز قرار است درباره مدیریت آینده تنگه و راهکار دائمی تصمیمگیری شود.
رایزنیهای جداگانه قطر با تهران درباره تنگه هرمز
همزمان با ابتکار عمان، قطر نیز در روزهای اخیر رایزنیهای جداگانهای با ایران داشته است. مقامهای ارشد قطری در روزهای ۳ و ۶ سپتامبر به تهران سفر کردند و مذاکرات چندساعتهای با مقامهای وزارت امور خارجه ایران داشتند.
بر اساس این گزارش، مسیر دیپلماتیک قطر بهصورت جداگانه از روند مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز دنبال میشود.