در سامانه املاک و اسکان ثبتنام نکنیم چه میشود؟ / یارانه حذف می شود؟
سامانه املاک و اسکان دوباره به یکی از سامانههای مهم برای دریافت خدمات روزمره تبدیل شده است؛ چراکه ثبت نشانی محل سکونت دیگر فقط برای شناسایی خانههای خالی استفاده نمیشود و به تدریج به بانکها، خدمات دولتی و حتی برخی سامانههای قضایی متصل شده است.
حالا سؤال بسیاری از مردم این است: اگر در سامانه املاک و اسکان ثبتنام نکنیم چه میشود؟ آیا یارانه قطع میشود؟ حساب بانکی مسدود میشود؟ برای تعویض پلاک مشکل ایجاد خواهد شد؟
پاسخ این است که ثبت نکردن یا تأیید نکردن اقامتگاه میتواند دریافت برخی خدمات را با مشکل مواجه کند؛ اما همه این محدودیتها الزاماً در یک روز و به یک شکل برای همه افراد اعمال نمیشوند.
اگر در سامانه املاک و اسکان ثبتنام نکنیم چه میشود؟
طبق قانون، دستگاههای اجرایی باید برخی خدمات خود را بر اساس اقامتگاه اصلی ثبتشده افراد در سامانه ملی املاک و اسکان ارائه کنند.
در فهرست قانونی این خدمات موارد مهمی مانند افتتاح حساب بانکی، صدور دستهچک، برخی حمایتهای یارانهای، تعویض پلاک خودرو، واگذاری انشعابات، ارسال مدارکی مانند گواهینامه و گذرنامه، ثبتنام مدرسه و دریافت خوابگاه دانشجویی ذکر شده است.
بنابراین اگر نشانی شما در سامانه ثبت یا تأیید نشده باشد، ممکن است هنگام دریافت یکی از این خدمات با درخواست تکمیل اطلاعات اقامتگاه مواجه شوید.
خدمات بانکی بدون ثبت املاک و اسکان چه میشود؟
یکی از مهمترین تغییرات به خدمات بانکی مربوط میشود.
بانک مرکزی پیشتر شبکه بانکی را مکلف کرده است که برای تعدادی از خدمات اصلی، نشانی مشتری را بهصورت برخط از سامانه املاک و اسکان استعلام کند.
از ۳۱ مرداد ۱۴۰۴، تطابق کدپستی اعلامشده مشتری با اقامتگاه ثبتشده در سامانه برای خدماتی مانند این موارد الزامی شده است:
| خدمات بانکی | نیاز به تطابق نشانی |
|---|---|
| افتتاح حساب جدید | بله |
| صدور دستهچک | بله |
| دریافت برخی تسهیلات بانکی | بله |
| قبول تعهدات بانکی | بله |
| دریافت ابزارهای پرداخت و پذیرش | بله |
بنابراین ممکن است فرد حساب بانکی فعلی خود را همچنان داشته باشد، اما زمانی که برای دریافت خدمت جدید به بانک مراجعه میکند، ابتدا از او خواسته شود نشانی خود را در سامانه املاک و اسکان تأیید کند.
بدون ثبت املاک و اسکان دستهچک میدهند؟
صدور دستهچک یکی از مواردی است که اتصال آن به سامانه املاک و اسکان جدیتر از بسیاری از خدمات دیگر اجرا شده است.
برای صدور دستهچک، اطلاعات کد ملی و کدپستی متقاضی با اطلاعات سامانه املاک و اسکان تطبیق داده میشود.
اگر کدپستی تأیید نشود، درخواست صدور دستهچک میتواند با خطا مواجه شود.
بنابراین افرادی که قصد دریافت دستهچک جدید دارند بهتر است قبل از مراجعه به بانک، اقامتگاه اصلی خود را در سامانه بررسی کنند.
اگر ثبتنام نکنیم حساب بانکی بسته میشود؟
خیر؛ صرف ثبت نکردن اقامتگاه به این معنا نیست که حسابهای بانکی موجود شما به طور خودکار بسته میشوند.
محدودیت اصلی به ارائه برخی خدمات جدید بانکی مربوط است.
برای مثال ممکن است هنگام افتتاح حساب تازه، دریافت دستهچک، درخواست تسهیلات یا دریافت ابزار پرداخت، بانک ابتدا تطابق نشانی را بررسی کند.
پس عبارتهایی مانند «حساب بانکی همه کسانی که ثبتنام نکردهاند مسدود میشود» دقیق نیست.
تعویض پلاک بدون ثبت املاک و اسکان ممکن است؟
در متن قانون، تعویض پلاک خودرو نیز در میان خدماتی قرار گرفته که باید بر اساس اقامتگاه اصلی ثبتشده در سامانه ارائه شود.
به همین دلیل اگر قصد خرید یا فروش خودرو دارید و مدت زیادی است اطلاعات محل سکونت خود را بهروز نکردهاید، بهتر است قبل از مراجعه برای تعویض پلاک وضعیت اقامتگاه خود را بررسی کنید.
یارانه کسانی که ثبتنام نکردهاند قطع میشود؟
در قانون، خدمات ناشی از سیاستهای حمایتی، یارانهای و کمکمعیشتی نیز در فهرست خدمات مرتبط با اقامتگاه ثبتشده قرار گرفتهاند.
اما این موضوع را نباید به این معنی تعبیر کرد که یارانه هر فردی که امروز در سامانه ثبتنام نکرده، فوراً قطع خواهد شد.
استفاده از اطلاعات سامانه املاک و اسکان یکی از زیرساختهای احراز هویت و اقامتگاه برای خدمات دولتی است و نحوه اعمال محدودیت در هر خدمت میتواند براساس سازوکار همان دستگاه متفاوت باشد.
بنابراین اگر پیام یا اخطاری درباره تکمیل نشانی دریافت کردهاید، بهتر است آن را نادیده نگیرید.
ثبتنام مدرسه هم به املاک و اسکان وصل است؟
بله؛ در قانون، ثبتنام مدارس در منطقه محل اقامت نیز یکی از خدماتی است که میتواند بر اساس نشانی ثبتشده در سامانه املاک و اسکان انجام شود.
فلسفه این موضوع مشخص شدن محل اقامت واقعی خانوار و جلوگیری از ارائه نشانیهای غیرواقعی برای استفاده از خدمات منطقهای است.
بنابراین خانوادههایی که جابهجا شدهاند بهتر است محل سکونت جدید خود را ثبت کنند.
مستأجرها هم باید اطلاعاتشان را ثبت کنند؟
بله؛ سامانه فقط مخصوص مالکان نیست.
اگر مستأجر هستید نیز باید اقامتگاه اصلی خود را مشخص کنید. مالک بودن ملک شرط ثبت اقامتگاه نیست و فرد میتواند اعلام کند که ملک متعلق به شخص دیگری است.
در واقع یکی از اهداف سامانه این است که مشخص شود در هر واحد مسکونی چه شخص یا خانواری سکونت دارد.
اگر خانه به نام من باشد ولی مستأجر در آن زندگی کند چه؟
در این حالت باید وضعیت بهرهبرداری ملک به شکل صحیح ثبت شود.
قانون مالکان را مکلف کرده است اقامت اعلامشده توسط خود یا بهرهبرداران واحد مسکونی را تأیید کنند.
اگر اطلاعات سکونت ثبت نشود یا وضعیت ملک به اشتباه خالی تشخیص داده شود، ممکن است موضوع مالیات خانههای خالی مطرح شود.
خانهمان ممکن است خالی محسوب شود؟
این یکی از مهمترین ریسکهای ثبت نکردن اطلاعات برای مالکان است.
براساس ماده ۵۴ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم، واحد مسکونی در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت و شهرهای جدید، اگر در یک سال مالیاتی بیش از ۱۲۰ روز فاقد ساکن یا کاربر شناخته شود، میتواند در دسته خانههای خالی قرار گیرد.
مالیات خانه خالی نیز سبک نیست.
ضرایب قانونی برای خانه خالی به این شکل تعیین شده است:
| مدت مشمولیت | ضریب مالیات |
|---|---|
| سال اول | ۶ برابر مالیات متعلقه بر اجاره |
| سال دوم | ۱۲ برابر |
| سال سوم به بعد | ۱۸ برابر |
البته صرف اشتباه یا ناقص بودن یک رکورد به معنی قطعی شدن فوری مالیات نیست و فرایند شناسایی و رسیدگی مالیاتی باید طی شود.
اگر خانه فروخته یا محل سکونتمان عوض شده باشد چه؟
افراد مشمول باید تغییراتی مانند محل اقامت یا خرید و فروش واحد مسکونی را نیز در سامانه بهروزرسانی کنند.
قانون برای اعلام تغییر اطلاعات نیز تکلیف زمانی در نظر گرفته و تأخیر در ثبت تغییرات میتواند تبعات مالیاتی داشته باشد.
پس ثبت یکباره اطلاعات کافی نیست؛ اگر محل زندگی یا وضعیت مالکیت تغییر کرد، اطلاعات قبلی نیز باید اصلاح شود.
سامانه ثنا هم به املاک و اسکان وصل شده؟
این موضوع در سال ۱۴۰۵ اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
براساس بخشنامه معاونت خدمات الکترونیک قضایی در اردیبهشت ۱۴۰۵، برای ثبتنام جدید در سامانه ثنا، اقامتگاه از سامانه ملی املاک و اسکان دریافت و با کدپستی تأیید میشود.
در این بخشنامه همچنین اعلام شده است که اتصال مشابه برای تغییر و ویرایش نشانی کاربران موجود نیز در نسخههای بعدی سامانه قضایی اجرا خواهد شد.
بنابراین سامانه املاک و اسکان به تدریج در حال تبدیل شدن به مرجع اصلی نشانی اشخاص در سامانههای مختلف دولتی است.
چه کسانی بهتر است همین حالا اطلاعاتشان را بررسی کنند؟
اگر در یک سال اخیر خانه خریده یا فروختهاید، مستأجر شدهاید، محل سکونتتان تغییر کرده، ازدواج کردهاید، از منزل خانوادگی جدا شدهاید یا قصد دریافت دستهچک، وام، تعویض پلاک یا خدماتی دارید که به احراز نشانی نیاز دارند، بهتر است اقامتگاه ثبتشده خود را بررسی کنید.
حتی اگر قبلاً اطلاعاتی وارد کردهاید، ممکن است نشانی ثبتشده با وضعیت فعلی شما تطابق نداشته باشد.
آیا ثبت در سامانه املاک و اسکان فقط برای صاحبخانههاست؟
خیر.
یکی از اشتباهات رایج همین تصور است.
مالک، مستأجر و فردی که در ملکی متعلق به شخص دیگری ساکن است همگی میتوانند اقامتگاه خود را در سامانه مشخص کنند.
موضوع اصلی سامانه فقط مالکیت نیست؛ «چه کسی کجا زندگی میکند» نیز بخش مهم اطلاعات آن است.
پس اگر ثبتنام نکنیم دقیقاً چه اتفاقی میافتد؟
به زبان ساده، چهار مشکل اصلی ممکن است ایجاد شود:
اول: بعضی خدمات بانکی جدید مانند افتتاح حساب، دستهچک و تسهیلات میتواند متوقف شود تا نشانی شما تأیید شود.
دوم: خدماتی مانند تعویض پلاک، برخی خدمات حمایتی، انشعابات، ثبتنام منطقهای مدرسه و بعضی خدمات دولتی براساس اقامتگاه ثبتشده ارائه میشوند.
سوم: اگر مالک باشید و وضعیت سکونت ملک به درستی مشخص نشود، احتمال شناسایی ملک به عنوان خانه خالی و ورود پرونده به فرآیند مالیاتی وجود دارد.
چهارم: سامانههای بیشتری مانند ثنا در حال اتصال به املاک و اسکان هستند؛ بنابراین ناقص بودن نشانی میتواند به مرور در خدمات بیشتری خودش را نشان دهد.
جمعبندی
سامانه املاک و اسکان دیگر فقط سامانهای برای «مالیات خانه خالی» نیست.
نشانی ثبتشده در این سامانه به تدریج به نشانی مرجع افراد برای بانکها و دستگاههای دولتی تبدیل شده است.
ثبت نکردن اطلاعات الزاماً به معنی مسدود شدن فوری حساب بانکی یا قطع آنی یارانه نیست؛ اما میتواند هنگام دریافت خدماتی مانند افتتاح حساب، دریافت دستهچک و تسهیلات، تعویض پلاک، برخی خدمات حمایتی، ثبتنام مدرسه و حتی ثبتنام جدید ثنا برای فرد مشکل ایجاد کند.
برای مالکان نیز مسئله مهمتر است؛ زیرا وضعیت نادرست سکونت ملک میتواند پای مالیات خانههای خالی را به میان بکشد.
