گردش حساب بانکی چقدر باشد یارانه قطع میشود؟ / ماجرای بررسی تراکنشهای خانوار
آیا با بالا رفتن گردش حساب بانکی، یارانه خانوار قطع میشود؟ بررسیهای جدید نشان میدهد رقم ثابتی برای قطع یارانه صرفاً بر اساس گردش حساب اعلام نشده و تراکنشهای بانکی تنها یکی از دادههای مورد استفاده در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارهاست.
یکی از پرسشهای پرتکرار یارانهبگیران این است که اگر مجموع واریز و برداشت حساب بانکی از چه رقمی بیشتر شود، یارانه آنها قطع خواهد شد.
بررسی آخرین اطلاعات موجود نشان میدهد برای سال ۱۴۰۵ یک سقف مشخص و رسمی که صرفاً بر اساس عبور گردش حساب از آن، یارانه خانوار بهطور خودکار قطع شود، اعلام نشده است.
در واقع، گردش حساب بانکی در کنار مجموعهای از اطلاعات اقتصادی خانوار بررسی میشود و نمیتوان صرفاً بر مبنای یک رقم تراکنش، درباره وضعیت یارانه تصمیم گرفت.
تراکنش بانکی چگونه در دهکبندی خانوار اثر میگذارد؟
اطلاعات بانکی یکی از دادههایی است که در پایگاه رفاه ایرانیان برای ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار مورد استفاده قرار میگیرد.
بر اساس توضیحات وزارت رفاه، دادههای اقتصادی خانوار از منابع مختلف جمعآوری میشود و اطلاعات بانکی نیز در این فرایند نقش دارد. سازمان هدفمندی نیز اعلام کرده اطلاعات مربوط به خانوار برای دهکبندی به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارسال میشود.
بنابراین، تعداد و نوع تراکنشها، درآمد، داراییها و سایر شاخصهای اقتصادی در کنار یکدیگر میتوانند در تعیین وضعیت اقتصادی خانوار اثرگذار باشند.
آیا گردش حساب بالا به معنی قطع یارانه است؟
خیر؛ بالا بودن گردش حساب به تنهایی به معنی پردرآمد بودن خانوار یا قطع قطعی یارانه نیست.
برای نمونه، ممکن است فردی به دلیل شغل خود مبالغ زیادی را از حساب بانکی عبور دهد، اما این مبالغ درآمد واقعی او نباشد. همچنین ممکن است یک حساب برای پرداخت اجاره، خریدهای کاری یا جابهجایی پول دیگران مورد استفاده قرار گیرد.
معاون وزیر رفاه نیز درباره همین موضوع تأکید کرده که به دلیل ابهام در ماهیت برخی تراکنشها، نمیتوان صرفاً بر اساس حجم تراکنشها درباره حذف یارانه افراد تصمیم گرفت.
حساب شخصی و تجاری را جدا کنید
یکی از موارد مهم برای افرادی که فعالیت اقتصادی دارند، تفکیک حساب شخصی و تجاری است.
اختلاط تراکنشهای تجاری با حساب شخصی میتواند تصویر متفاوتی از وضعیت مالی فرد ایجاد کند. به همین دلیل، تفکیک حسابهای مربوط به فعالیت اقتصادی از حسابهای شخصی میتواند در ارزیابی دقیقتر وضعیت مالی خانوار اهمیت داشته باشد.
چه اطلاعاتی در دهکبندی بررسی میشود؟
دهکبندی خانوار صرفاً به گردش حساب محدود نیست و اطلاعات مختلف اقتصادی در این فرایند مورد استفاده قرار میگیرد.
از جمله مهمترین دادههایی که میتواند در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار مؤثر باشد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
| تراکنشهای بانکی | بررسی الگوی فعالیت مالی خانوار |
| درآمد و حقوق | ارزیابی درآمدهای ثبتشده |
| خودرو | تعداد و ارزش خودروهای خانوار |
| املاک | تعداد و ارزش داراییهای ملکی |
| اطلاعات مالیاتی | بررسی وضعیت درآمد و فعالیت اقتصادی |
| سایر داراییها | ارزیابی مجموع توان مالی خانوار |
به همین دلیل، یک تراکنش سنگین یا افزایش موقت گردش حساب به تنهایی نباید معادل افزایش قطعی دهک خانوار تلقی شود.
یارانه کدام خانوارها بیشتر در معرض حذف است؟
در مقررات مربوط به حذف یارانه پردرآمدها، علاوه بر دهکهای بالای درآمدی، برخی خانوارهای دارای داراییهای با ارزش بالا نیز مشمول بررسی برای حذف یارانه هستند. در آییننامه اجرایی سال ۱۴۰۴، خانوارهای دارای املاک و مستغلات با مجموع ارزش بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال و خانوارهای دارای خودرو با مجموع ارزش بیش از ۵۰ میلیارد ریال از جمله گروههای مشمول حذف اعلام شده بودند.
بنابراین، قطع یارانه یک خانوار حاصل ارزیابی مجموعهای از شاخصهاست و نه صرفاً گردش حساب بانکی.
وضعیت یارانه را از کجا بررسی کنیم؟
سرپرستان خانوار برای مشاهده وضعیت یارانه و اعتراض به دهکبندی میتوانند از سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی استفاده کنند. همچنین سازمان هدفمندسازی یارانهها اعلام کرده خدمات مربوط به حساب بانکی و پرداخت یارانه از طریق سامانه «سیمین» ارائه میشود.
بنابراین اگر یارانه خانواری قطع شده یا دهک آن تغییر کرده است، بهتر است به جای استناد به یک عدد مشخص برای گردش حساب، علت تغییر وضعیت اقتصادی خانوار در سامانههای رسمی را بررسی و در صورت وجود مغایرت، اعتراض ثبت شود.
