افزایش حقوق کارگران قطعی شد؟/ دریافتی جدید چقدر است؟
آیا حقوق کارگران از مهر ۵ میلیون تومان افزایش مییابد؟ پیشنهاد تازه برای ترمیم مزد مطرح شده است. ببینید در صورت افزایش ۵ میلیونی، حقوق کارگر مجرد، متأهل و دارای فرزند چقدر خواهد شد.
بحث افزایش دوباره حقوق کارگران در نیمه دوم سال جدیتر شده است. یک عضو شورای اسلامی کار با تأکید بر افت شدید قدرت خرید کارگران پیشنهاد کرده افزایش مزد کمتر از ۵ میلیون تومان عملاً اثر قابل توجهی بر معیشت خانوار نخواهد داشت. اما آیا قرار است از مهر ۵ میلیون تومان به حقوق کارگران اضافه شود و در صورت اجرای چنین پیشنهادی، دریافتی کارگران به چه رقمی خواهد رسید؟
موضوع ترمیم حقوق کارگران دوباره به یکی از بحثهای داغ بازار کار تبدیل شده است؛ بهخصوص در شرایطی که افزایش هزینه خوراک، مسکن و درمان باعث شده فاصله میان دستمزد و هزینه زندگی بیشتر شود.
مجید رحمتی، عضو هیأتمدیره شوراهای اسلامی کار استان تهران، در تازهترین اظهارنظر خود گفته است افزایش دو یا سه میلیون تومانی مزد دیگر نمیتواند تأثیر معناداری بر قدرت خرید کارگران داشته باشد و از نگاه او افزایش کمتر از ۵ میلیون تومان در شرایط فعلی قابل بحث نیست.
با این حال یک نکته بسیار مهم وجود دارد: افزایش ۵ میلیون تومانی حقوق کارگران تاکنون تصویب نشده است. عدد ۵ میلیون تومان فعلاً پیشنهاد یک فعال کارگری برای ترمیم مزد است و برای تبدیل شدن آن به افزایش واقعی حقوق، باید تصمیم رسمی در مراجع مربوط به دستمزد گرفته شود.
آیا حقوق کارگران از مهر ۵ میلیون تومان زیاد میشود؟
تا این لحظه مصوبهای مبنی بر اضافه شدن قطعی ۵ میلیون تومان به حقوق کارگران از مهرماه منتشر نشده است.
آنچه مطرح شده، درخواست برای ترمیم مزد در نیمه دوم سال است.
رحمتی معتقد است افزایشهای دو یا سه میلیون تومانی با توجه به جهش هزینههای زندگی دیگر پاسخگوی کاهش قدرت خرید نیست و حداقل افزایش مورد بحث باید حدود ۵ میلیون تومان باشد.
بنابراین عبارت «افزایش ۵ میلیونی حقوق» را فعلاً باید یک سناریو و مطالبه کارگری دانست، نه رقم قطعی فیش حقوقی مهر.
حقوق کارگران الان چقدر است؟
براساس مصوبه شورای عالی کار برای سال ۱۴۰۵، حداقل مزد روزانه کارگران ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان تعیین شده است. در یک ماه ۳۱ روزه، حداقل مزد پایه به حدود ۱۷ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان میرسد.
علاوه بر مزد پایه، حداقلبگیران مشمول مزایایی مانند حق مسکن و بن کارگری نیز هستند.
مبالغ اصلی مصوب سال ۱۴۰۵ عبارتند از:
| عنوان | مبلغ ماهانه |
|---|---|
| مزد پایه در ماه ۳۱ روزه | حدود ۱۷ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان |
| حق مسکن | ۳ میلیون تومان |
| بن کارگری | ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان |
| حق تأهل | ۵۰۰ هزار تومان |
| حق اولاد برای هر فرزند | حدود ۱ میلیون و ۶۶۳ هزار تومان |
| پایه سنوات برای مشمولان | ۵۰۰ هزار تومان |
بخشنامه مزد ۱۴۰۵ همچنین بن کارگری ماهانه را ۲.۲ میلیون تومان و حق تأهل را ۵۰۰ هزار تومان تعیین کرده است. پایه سنوات نیز برای کارگران واجد شرایط ماهانه حدود ۵۰۰ هزار تومان است.
اگر ۵ میلیون تومان اضافه شود حقوق کارگران چقدر میشود؟
اگر صرفاً برای محاسبه فرض کنیم پیشنهاد افزایش ۵ میلیون تومان بهطور مستقیم به دریافتی ماهانه اضافه شود و سایر مزایا تغییر نکند، ارقام تقریبی به این شکل خواهند بود:
| وضعیت کارگر | دریافتی ناخالص فعلی در ماه ۳۱ روزه | با افزایش فرضی ۵ میلیونی |
|---|---|---|
| مجرد بدون سنوات | حدود ۲۲.۳۸ میلیون | حدود ۲۷.۳۸ میلیون تومان |
| متأهل بدون فرزند | حدود ۲۲.۸۸ میلیون | حدود ۲۷.۸۸ میلیون تومان |
| متأهل با یک فرزند | حدود ۲۴.۵۴ میلیون | حدود ۲۹.۵۴ میلیون تومان |
| متأهل با دو فرزند | حدود ۲۶.۲۰ میلیون | حدود ۳۱.۲۰ میلیون تومان |
این ارقام سناریوی محاسباتی هستند و رقم نهایی فیش حقوقی به سابقه کار، تعداد فرزندان، اضافهکاری، مزایای کارگاه، بیمه، مالیات و سایر اجزای حقوق بستگی دارد.
اگر فرد مشمول پایه سنوات باشد نیز حدود ۵۰۰ هزار تومان دیگر به دریافتی ناخالص او اضافه میشود.
حقوق ۲۲ میلیونی به ۲۷ میلیون تومان میرسد؟
در اظهارات اخیر نیز رقم ۲۲ میلیون تومان بهعنوان نمونهای از دریافتی فعلی کارگر مطرح شده است.
رحمتی گفته با حقوق حدود ۲۲ میلیون تومان ادامه زندگی برای خانوار کارگری بسیار دشوار شده و افزایش دو یا سه میلیون تومانی قادر به جبران افت قدرت خرید نیست.
اگر همین رقم را مبنا قرار دهیم، افزایش پیشنهادی ۵ میلیون تومانی میتواند دریافتی را به حدود ۲۷ میلیون تومان برساند.
اما این عدد به معنی اعلام حقوق جدید ۲۷ میلیون تومانی نیست؛ زیرا هنوز نحوه احتمالی ترمیم مزد مشخص نشده است.
ممکن است در صورت موافقت با افزایش مزد، رقم جدید به پایه حقوق اضافه شود یا بخشی از افزایش از طریق بن، حق مسکن یا سایر مزایای مزدی اعمال شود. هر کدام از این روشها اثر متفاوتی بر فیش حقوقی خواهد داشت.
چرا کارگران افزایش ۵ میلیونی میخواهند؟
محور اصلی درخواست نمایندگان و فعالان کارگری، کاهش شدید قدرت خرید است.
رحمتی گفته افزایشهای کوچک دیگر نمیتواند هزینههای روزمره خانوار را پوشش دهد و مسئله اصلی در شرایط فعلی حتی به تأمین خوراک خانواده رسیده است. او همچنین مدعی شده که مزد فعلی در مقایسه با سبد هزینه خانوار تنها بخش محدودی از مخارج ماهانه را پوشش میدهد.
او همچنین گفته است کارگران در شرایط فعلی آرزو دارند حداقل قدرت خریدشان به سطح ابتدای دی ۱۴۰۴ بازگردد؛ سطحی که از نظر او همان زمان نیز مطلوب نبوده است.
آیا حقوق کارگران در نیمه دوم سال قابل افزایش است؟
مزد سالانه کارگران در شورای عالی کار تعیین میشود و حداقل دستمزد ۱۴۰۵ نیز در نشست ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ تصویب شده است. بخشنامه این مصوبه در فروردین ۱۴۰۵ ابلاغ شد.
با این حال، بالا گرفتن بحث ترمیم مزد به معنی آن است که گروههای کارگری خواستار بازنگری در قدرت خرید در طول سال شدهاند.
تا زمانی که درباره این موضوع مصوبه رسمی منتشر نشود، ارقام مطرحشده را نباید بهعنوان حقوق قطعی مهر یا ماههای بعد در نظر گرفت.
افزایش حقوق شامل همه کارگران میشود؟
این موضوع نیز هنوز مشخص نیست.
اگر شورای عالی کار تصمیم به تغییر حداقل مزد بگیرد، نوع مصوبه مشخص خواهد کرد افزایش شامل حداقلبگیران، سایر سطوح مزدی یا همه مشمولان قانون کار میشود.
ممکن است روش دیگری مانند افزایش کمکهزینه مسکن، بن کارگری یا سایر مزایا نیز برای ترمیم قدرت خرید در نظر گرفته شود.
بنابراین تا قبل از تصویب جزئیات، نمیتوان گفت هر کارگر دقیقاً ۵ میلیون تومان بیشتر دریافت خواهد کرد.
افزایش ۵ میلیونی در مهر قطعی است؟
خیر؛ فعلاً چنین افزایشی قطعی نشده است.
آنچه در خبرهای تازه مطرح شده، پیشنهاد یک عضو شورای اسلامی کار مبنی بر این است که افزایش کمتر از ۵ میلیون تومان تأثیر جدی بر معیشت کارگران نخواهد داشت.
اگر این پیشنهاد به افزایش مستقیم ۵ میلیون تومانی تبدیل شود، دریافتی یک حداقلبگیر مجرد در ماه ۳۱ روزه میتواند از محدوده ۲۲.۴ میلیون تومان به حدود ۲۷.۴ میلیون تومان برسد و برای کارگران متأهل دارای فرزند رقم بالاتری ثبت شود.
اما رقم نهایی حقوق مهر و ماههای بعد تنها زمانی قابل اعلام قطعی خواهد بود که تصمیم رسمی درباره ترمیم مزد اتخاذ و جزئیات آن ابلاغ شود.
