یارانه‌ام قطع شد اما دهکم ۹ نیست؛ چطور ممکن است؟

بسیاری از یارانه‌بگیران تصور می‌کنند تنها خانوارهای قرارگرفته در دهک‌های ۹ و ۱۰ از فهرست دریافت یارانه حذف می‌شوند. به همین دلیل، وقتی در سامانه وضعیت رفاهی خود را بررسی می‌کنند و همچنان دهکی پایین‌تر از ۹ مشاهده می‌شود، قطع یارانه برای آنها سؤال‌برانگیز است.

با این حال، باید میان دهک رفاهی خانوار و شرایط برخورداری از یارانه نقدی تفاوت قائل شد. دهک‌بندی بر اساس مجموعه‌ای از اطلاعات اقتصادی انجام می‌شود و در فرآیند شناسایی خانوارهای پردرآمد نیز شاخص‌های مختلفی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بنابراین مشاهده یک عدد مشخص در بخش دهک، لزوماً به‌تنهایی علت واریز نشدن یا قطع یارانه را مشخص نمی‌کند.

چه اطلاعاتی در قطع یارانه تأثیر دارد؟

وضعیت اقتصادی خانوار بر اساس مجموعه‌ای از داده‌ها بررسی می‌شود. از جمله مهم‌ترین اطلاعاتی که می‌تواند در ارزیابی وسع اقتصادی خانوار مورد توجه قرار گیرد عبارتند از:

• درآمد اعضای خانوار: افزایش حقوق یا اضافه شدن درآمد یک عضو شاغل می‌تواند وضعیت اقتصادی خانوار را تغییر دهد.
• املاک و مستغلات: تعداد و ارزش املاک ثبت‌شده برای خانوار نیز از اطلاعات مورد بررسی است.
• خودرو: برخورداری از خودروهای با ارزش بالا می‌تواند در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار مؤثر باشد.
• اطلاعات مالی و بانکی: برخی داده‌های مالی نیز در کنار سایر شاخص‌ها برای ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به همین دلیل ممکن است دو خانوار با درآمد ماهانه مشابه، وضعیت یکسانی از نظر دریافت یارانه نداشته باشند.

آیا ممکن است اطلاعات خانوار اشتباه باشد؟

یکی از مواردی که پس از قطع غیرمنتظره یارانه باید بررسی شود، صحت اطلاعات ثبت‌شده درباره خانوار است.

برای مثال ممکن است خودرویی که مدتی قبل فروخته شده، همچنان در بخشی از اطلاعات اقتصادی خانوار ثبت شده باشد یا تغییرات مربوط به اعضای خانوار هنوز به‌طور کامل اعمال نشده باشد.

ازدواج، طلاق، فوت، استقلال اقتصادی فرزندان و تغییر سرپرست خانوار نیز می‌تواند ترکیب خانوار را تغییر دهد.

همچنین اگر فرزند شاغل همچنان عضو خانوار والدین محسوب شود، درآمد او ممکن است در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار لحاظ شود.

آیا واریز پول زیاد به حساب باعث قطع یارانه می‌شود؟

هر تراکنش بانکی بزرگ الزاماً به معنای درآمد بالا نیست. ممکن است فردی خانه یا خودرو فروخته باشد، وام دریافت کرده باشد، مبلغ رهن خانه به حسابش واریز شده باشد یا پولی به‌صورت موقت از حساب او عبور کرده باشد.

بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس یک واریز بزرگ نتیجه گرفت که یارانه فرد حتماً حذف خواهد شد.

با این حال، اگر اطلاعات مالی ثبت‌شده تصویری متفاوت از وضعیت واقعی خانوار ایجاد کرده باشد، سرپرست خانوار می‌تواند درخواست بررسی مجدد وضعیت خود را ثبت کند.

یارانه شهریور ۱۴۰۵ به چه کسانی پرداخت شد؟

طبق اطلاعات اعلام‌شده درباره پرداخت یارانه شهریور ۱۴۰۵، خانوارهای مشمول دهک‌های چهارم تا نهم نیز در فهرست دریافت یارانه قرار داشته‌اند و بیش از ۴۵ میلیون نفر در این دهک‌ها مشمول پرداخت اعلام شده‌اند.

بنابراین قرار داشتن در دهک‌های چهارم تا نهم، به‌خودی‌خود به معنای حذف یارانه نیست.

اگر فردی در این محدوده قرار دارد اما یارانه ماه جاری برای او واریز نشده است، بهتر است علت دقیق وضعیت خود را بررسی کند و صرفاً فرض نکند که دهک او افزایش یافته است.

از کجا بفهمیم چرا یارانه قطع شده است؟

سرپرست خانوار می‌تواند وضعیت اقتصادی خانوار خود را از طریق سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بررسی کند.

در این سامانه امکان مشاهده وضعیت خانوار و ثبت درخواست بررسی مجدد وجود دارد. بهتر است پیش از ثبت اعتراض، اطلاعات مربوط به اعضای خانوار، درآمدها و دارایی‌های ثبت‌شده نیز بررسی شود؛ زیرا ممکن است علت تغییر وضعیت یارانه، وجود مغایرت در همین اطلاعات باشد.

اگر یارانه اشتباهی قطع شده باشد، چه کنیم؟

اگر سرپرست خانوار معتقد است اطلاعات ثبت‌شده با وضعیت واقعی او مطابقت ندارد، می‌تواند درخواست بررسی مجدد ثبت کند.

بهتر است هنگام ثبت اعتراض، علت احتمالی مغایرت نیز تا حد امکان مشخص شود. برای مثال، اگر خودرویی فروخته شده، یکی از اعضای خانوار جدا شده، وضعیت شغلی تغییر کرده یا یک تراکنش بزرگ مربوط به فروش ملک و دریافت وام بوده است، مدارک و اطلاعات مرتبط با همان موضوع برای بررسی آماده شود.

دهک پایین یعنی یارانه حتماً برقرار می‌ماند؟

پایین بودن عدد دهک به‌تنهایی تضمین‌کننده ادامه پرداخت یارانه نیست. وضعیت درآمد، دارایی‌ها، اطلاعات اقتصادی و ترکیب خانوار می‌تواند در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار مؤثر باشد و این اطلاعات نیز در دوره‌های مختلف به‌روزرسانی می‌شوند.

بنابراین اگر یارانه خانواری قطع شده اما دهک نمایش‌داده‌شده با تصور فرد از گروه‌های پردرآمد همخوانی ندارد، بهتر است به جای حدس زدن علت، اطلاعات خانوار در سامانه حمایت بررسی و در صورت وجود مغایرت، درخواست بازبینی ثبت شود.

همچنین یارانه‌بگیران باید مراقب پیامک‌ها و لینک‌های جعلی با عنوان‌هایی مانند «برقراری فوری یارانه» باشند و اطلاعات بانکی خود را در اختیار سایت‌های ناشناس قرار ندهند.