پول در حساب بانکی بماند یارانه قطع می‌شود؟ / گردش حساب چطور بررسی می‌شود؟
صرف داشتن پول در حساب بانکی به‌معنای قطع یارانه نیست؛ دهک‌بندی خانوار بر اساس مجموعه‌ای از اطلاعات اقتصادی انجام می‌شود و گردش حساب تنها یکی از داده‌های مورد استفاده در ارزیابی وضعیت مالی خانوار است.
مانده حساب بانکی به‌تنهایی معیار مستقیمی برای قطع یارانه نیست. ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان بر اساس مجموعه‌ای از داده‌ها انجام می‌شود و هدف آن شناسایی وضعیت کلی اقتصادی خانوار است.
در این فرآیند، اطلاعاتی مانند ساختار خانوار، حقوق و دستمزد، خودرو، تراکنش‌های بانکی، تسهیلات و سود بانکی، اطلاعات مربوط به بورس، مجوزهای صنفی و برخی دیگر از داده‌های اقتصادی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
بنابراین اگر فردی مبلغی را در حساب بانکی خود نگه دارد، نمی‌توان گفت صرفاً به دلیل افزایش موجودی حساب، یارانه او قطع خواهد شد.
گردش حساب چگونه در دهک‌بندی بررسی می‌شود؟
گردش حساب به مجموع واریزها و برداشت‌های بانکی مربوط می‌شود. با این حال، طبق توضیح سرپرست پایگاه اطلاعات رفاهی ایرانیان، گردش حساب برخلاف تصور عمومی از عوامل کم‌اثرتر در سازوکار وسع‌سنجی محسوب می‌شود.
به این ترتیب، نمی‌توان یک رقم مشخص برای گردش حساب تعیین کرد و گفت هر فردی که از آن عبور کند، به‌طور قطعی یارانه‌اش قطع می‌شود؛ زیرا دهک خانوار از ترکیب چندین شاخص و داده اقتصادی به دست می‌آید.
آیا تراکنش‌های بانکی همه به یک شکل محاسبه می‌شوند؟
خیر. اطلاعات بانکی در کنار سایر اطلاعات اقتصادی خانوار بررسی می‌شود. به همین دلیل، بالا بودن گردش یک حساب لزوماً به معنی بالا بودن درآمد واقعی صاحب حساب نیست.
برای مثال، ممکن است فردی به دلیل شغل خود یا انجام امور مالی دیگران، مبالغ زیادی را وارد حساب و سپس از آن خارج کند، بدون اینکه این مبالغ درآمد شخصی او باشند.
در توضیحات وزارت رفاه نیز به وضعیت افرادی که اصطلاحاً «کارپرداز» هستند اشاره شده و امکان تفکیک حساب شخصی و تجاری برای جلوگیری از اثرگذاری نادرست گردش حساب در ارزیابی‌های بعدی مطرح شده است.
چه اطلاعاتی برای دهک‌بندی خانوار بررسی می‌شود؟
پایگاه رفاه ایرانیان از داده‌های چندین پایگاه اطلاعاتی استفاده می‌کند. از جمله این داده‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- درآمد و حقوق اعضای خانوار
- تراکنش‌ها و اطلاعات بانکی
- خودرو و ارزش آن
- املاک و دارایی‌ها
- تسهیلات و سود بانکی
- اطلاعات مربوط به بورس
- خریدهای کارتی خانوار
- وضعیت اشتغال
- سفرهای خارجی
- اطلاعات مربوط به مجوزهای صنفی
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است که همه این داده‌ها الزاماً با وزن یکسان در آزمون وسع اثرگذار نیستند و اهمیت هر داده با توجه به کیفیت و بازه زمانی آن متفاوت است.
پس چه زمانی احتمال قطع یارانه وجود دارد؟
قطع یارانه در چارچوب دهک‌بندی و شناسایی خانوارهای پردرآمد انجام می‌شود، نه صرفاً به دلیل داشتن موجودی در یک حساب بانکی.
بر اساس آیین‌نامه اجرای بند «پ» تبصره ۱۳ قانون بودجه ۱۴۰۴، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف شده بود خانوارهای پردرآمد، یعنی دهک‌های هشتم، نهم و دهم، را شناسایی و یارانه نقدی آنها را حذف کند.
در نتیجه، قرار گرفتن خانوار در گروه‌های پردرآمد حاصل ارزیابی مجموعه وضعیت اقتصادی آن است و نمی‌توان تنها از روی موجودی یک حساب بانکی درباره مشمول یا غیرمشمول بودن یارانه تصمیم گرفت.
اگر گردش حساب بالا باشد، یارانه حتماً قطع می‌شود؟
خیر. گردش حساب بالا به‌تنهایی به معنای قطع قطعی یارانه نیست.
وزارت رفاه پیش‌تر تأکید کرده است که گردش حساب یکی از عوامل کم‌اثرتر در وسع‌سنجی است و وضعیت اقتصادی خانوار با ترکیبی از داده‌ها بررسی می‌شود. همچنین در مورد افرادی که گردش حساب آنها به دلیل فعالیت شغلی یا کارپردازی بالاست، تفکیک حساب شخصی و تجاری می‌تواند در ارزیابی‌های بعدی اهمیت داشته باشد.
چگونه به دهک‌بندی یا قطع یارانه اعتراض کنیم؟
اگر خانواری معتقد باشد اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده درباره آن اشتباه است و همین موضوع باعث تغییر دهک یا قطع یارانه شده، امکان ثبت درخواست بازبینی و اعتراض از مسیرهای اعلام‌شده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وجود دارد.
در سامانه حمایت، برخی اطلاعات مؤثر در وسع‌سنجی برای سرپرست خانوار قابل مشاهده بوده و امکان اعتراض به اطلاعات نادرست پیش‌بینی شده است.
بنابراین اگر مبلغی در حساب بانکی شما باقی مانده است، صرف وجود این موجودی به معنی قطع یارانه نیست؛ آنچه اهمیت دارد تصویر کلی وضعیت اقتصادی خانوار و اطلاعاتی است که در فرآیند وسع‌سنجی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
