یارانه آبان ۱۴۰۵ این افراد قطع می‌شود / ۹ معیار جدید حذف یارانه اعلام شد + جدول و راه اعتراض
یارانه نقدی آبان ۱۴۰۵ برای کدام خانوارها قطع می‌شود؟ دولت معیارهای جدید شناسایی خانوارهای پردرآمد را اعلام کرده است؛ از خودروهای بالای ۷.۵ میلیارد تومان و املاک گران‌قیمت تا دارایی بورسی و گردش حساب بانکی.
به گزارش راهبرد فردا، با نزدیک شدن به آغاز آبان ۱۴۰۵، موضوع حذف یارانه نقدی خانوارهای پردرآمد بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. دولت با ابلاغ شیوه‌نامه جدید شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها در ۲۱ مهر، معیارهای تازه‌ای برای تشخیص وضعیت مالی خانوارها تعیین کرده است. براساس این مقررات، مجموع درآمد، ارزش املاک و خودرو، دارایی بورسی، مصرف انرژی و برخی اطلاعات بانکی در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها نقش دارند. با این حال، تاکنون فهرست قطعی جدیدی از خانوارهایی که یارانه نقدی آن‌ها مشخصاً در آبان قطع خواهد شد اعلام نشده و باید میان شناسایی خانوارهای برخوردار و صدور تصمیم نهایی برای قطع یارانه تفاوت قائل شد.
یارانه آبان ۱۴۰۵ چه کسانی ممکن است قطع شود؟
براساس مقررات جدید دولت، خانوارهای دارای تمکن مالی بالا در اولویت بررسی برای تعیین وضعیت دریافت حمایت‌های معیشتی قرار می‌گیرند.
در شیوه‌نامه ابلاغی، خانوارهای کشور به سه گروه دارای وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین تقسیم می‌شوند. این گروه‌بندی قرار است با استفاده از اطلاعات اقتصادی و اجتماعی انجام شود و دیگر صرفاً به یک شاخص مانند حقوق یا دهک درآمدی محدود نباشد.
بر همین اساس، خانوارهایی که دارای املاک گران‌قیمت، خودروهای لوکس یا دارایی مالی قابل‌توجه هستند، ممکن است در گروه اقتصادی بالا قرار بگیرند.
با وجود این، قرار گرفتن در گروه وسع بالا لزوماً به معنای حذف فوری یارانه نقدی در آبان نیست. شیوه‌نامه جدید چارچوب شناسایی و تخصیص حمایت‌هایی مانند کالابرگ را مشخص کرده و اجرای هرگونه حذف جدید از پرداخت نقدی باید براساس مقررات مربوط و تصمیم مراجع مسئول انجام شود.
جدول معیارهای جدید شناسایی خانوارهای پردرآمد در سال ۱۴۰۵
یکی از مهم‌ترین بخش‌های مصوبه جدید دولت، تعیین شاخص‌های مشخص برای شناسایی خانوارهایی است که از توان اقتصادی بالاتری برخوردارند.
| معیار اقتصادی | حدنصاب یا شرط اعلام‌شده |
|---|---|
| زمین با کاربری مسکونی | مجموع ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان |
| واحد مسکونی | ارزش هر واحد بیش از ۷۵ میلیارد تومان |
| زمین با کاربری غیرمسکونی یا فاقد کاربری | ارزش هر قطعه بیش از ۷۵ میلیارد تومان |
| خودروهای سواری و وانت دوکابین | مجموع ارزش بیش از ۷.۵ میلیارد تومان |
| مصرف انرژی | قرار گرفتن در بین ۵ درصد خانوارهای با بیشترین مصرف |
| دارایی بورسی | قرار گرفتن در بین ۵ درصد خانوارهای با بالاترین ارزش سبد سرمایه‌گذاری |
| تسهیلات بانکی | قرار گرفتن در بین ۲.۵ درصد خانوارهای دارای بالاترین مانده تسهیلات |
| کارت بازرگانی | داشتن کارت بازرگانی |
| اقامت خارج از کشور | حضور نداشتن در ایران بیش از ۱۸۳ روز در سال طبق اطلاعات فراجا |
این شاخص‌ها برای تشخیص گروه وسع اقتصادی بالا در شیوه‌نامه جدید در نظر گرفته شده‌اند و نباید همگی را به‌عنوان شروط حذف خودکار یارانه نقدی آبان معرفی کرد.
آیا داشتن خانه باعث قطع یارانه آبان می‌شود؟
یکی از نگرانی‌های خانوارها، تأثیر مالکیت مسکن بر وضعیت دریافت یارانه است.
براساس مقررات جدید، صرف مالک بودن یک واحد مسکونی معمولی به معنای قرار گرفتن در گروه اقتصادی بالا نیست. ارزش ملک در این ارزیابی اهمیت دارد.
مطابق شیوه‌نامه ابلاغی، اگر ارزش یک واحد مسکونی براساس مبنای ارزش‌گذاری تعیین‌شده در مقررات بیش از ۷۵ میلیارد تومان باشد، خانوار مشمول معیار مربوط به وسع اقتصادی بالا خواهد شد.
همچنین مجموع ارزش زمین‌های دارای کاربری مسکونی در صورتی که از ۵۰ میلیارد تومان فراتر برود، یکی دیگر از شاخص‌های شناسایی خانوارهای برخوردار است.
نکته مهم اینکه منظور از ارزش ملک، ارزش تعیین‌شده براساس ضوابط ارزیابی قانونی است و نباید آن را بدون بررسی با قیمت پیشنهادی آگهی‌های فروش مسکن یکسان دانست.
در نتیجه، داشتن یک خانه معمولی یا افزایش قیمت اسمی مسکن در سال‌های اخیر، به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره قطع یارانه کافی نیست.
یارانه صاحبان خودروهای بالای ۷.۵ میلیارد تومان چه می‌شود؟
خودرو یکی دیگر از شاخص‌های مهم شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارهاست.
براساس شیوه‌نامه جدید، مجموع ارزش خودروهای سواری و وانت دوکابین با پلاک شخصی اگر از هفت میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بیشتر باشد، خانوار در گروه دارای وسع اقتصادی بالا قرار می‌گیرد.
این معیار به مجموع ارزش خودروهای مشمول در سطح خانوار مربوط می‌شود، نه لزوماً قیمت یک خودرو.
برای مثال، ممکن است خانواری چند خودرو داشته باشد که مجموع ارزش آن‌ها از حدنصاب تعیین‌شده فراتر برود.
با این حال، داشتن خودروی معمولی یا حتی بیش از یک خودرو به معنای حذف قطعی یارانه نیست و ارزش مجموع خودروها و اطلاعات مربوط به مالکیت اهمیت دارد.
آیا داشتن سهام و صندوق سرمایه‌گذاری باعث قطع یارانه می‌شود؟
یکی از تغییرات قابل‌توجه در مقررات جدید، توجه به ارزش دارایی‌های مالی خانوارهاست.
براساس شیوه‌نامه ابلاغی، خانوارهایی که از نظر ارزش دارایی‌های بورسی در میان پنج درصد خانوارهای دارای بالاترین ارزش سبد سرمایه‌گذاری قرار دارند، در گروه وسع اقتصادی بالا طبقه‌بندی می‌شوند.
این موضوع می‌تواند سهام، اوراق بهادار و سایر دارایی‌های ثبت‌شده در بازار سرمایه را دربر بگیرد.
با این حال، صرف داشتن کد بورسی، سهام عدالت یا چند واحد صندوق سرمایه‌گذاری به معنای قرار گرفتن در این گروه نیست.
آنچه در مقررات جدید اهمیت دارد، ارزش دارایی مالی خانوار در مقایسه با سایر خانوارهای کشور است.
بنابراین نمی‌توان یک مبلغ ثابت و عمومی برای تمام سرمایه‌گذاران اعلام کرد که عبور از آن حتماً باعث قطع یارانه نقدی شود.
آیا گردش حساب بانکی باعث حذف یارانه می‌شود؟
تراکنش‌های بانکی یکی از موضوعات مهم در بررسی وضعیت اقتصادی خانوارها هستند.
براساس شیوه‌نامه جدید، قرار است اطلاعات اقتصادی و بانکی افراد در کارپوشه اقتصادی ایرانیان تجمیع شود. بررسی اطلاعات حساب‌ها نیز می‌تواند بخشی از فرایند شناسایی درآمد واقعی خانوار باشد.
در این چارچوب، اطلاعات گردش حساب‌های بانکی ۲۴ ماه گذشته مورد توجه قرار می‌گیرد و مقرر شده تبادل برخی داده‌ها از ابتدای سال ۱۴۰۶ به‌صورت ماهانه انجام شود.
با این حال، گردش مالی بالا همیشه معادل درآمد شخصی بالا نیست.
برای مثال، ممکن است فردی از حساب شخصی خود برای دریافت و پرداخت مبالغ مربوط به فعالیت شغلی استفاده کند یا بخشی از تراکنش‌ها مربوط به نقل‌وانتقال میان حساب‌ها، دریافت وام یا فروش دارایی باشد.
در مقررات جدید، برای واریزی‌های بزرگ به حساب‌های شخصی و غیرتجاری، امکان مطالبه توضیح درباره منشأ وجوه پیش‌بینی شده است.
بنابراین خانوارهایی که گردش حساب بالایی دارند، بهتر است اسناد مربوط به تراکنش‌های غیر‌درآمدی خود را نگهداری کنند تا در صورت لزوم امکان توضیح درباره منشأ مبالغ وجود داشته باشد.
نکته مهم اینکه صرف بالا بودن گردش حساب، بدون بررسی ماهیت تراکنش‌ها، نباید به‌طور خودکار معادل درآمد بالای خانوار تلقی شود.
بیشتر بخوانید
چطور بفهمیم چرا یارانه‌مان قطع شده؟ / راه مشاهده دلیل حذف و ثبت اعتراض
یارانه‌ام قطع شد اما دهکم ۹ نیست / چرا بعضی خانوارها حذف می‌شوند؟
یارانه مهر چه کسانی ممکن است قطع شود؟ / این ۶ تغییر را بررسی کنید
آیا یارانه دهک‌های هشتم و نهم در آبان قطع می‌شود؟
یکی از پرسش‌های پرتکرار یارانه‌بگیران، وضعیت دهک‌های هشتم و نهم است.
در ماه‌های گذشته، روند شناسایی خانوارهای پردرآمد و بررسی وضعیت مشمولیت یارانه ادامه داشته است. با این حال، پرداخت یارانه نقدی مرحله ۱۸۸ مهرماه برای خانوارهای مشمول دهک‌های چهارم تا نهم انجام شد.
براساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، یارانه مهرماه این گروه به حساب بیش از ۱۵ میلیون و ۵۹۳ هزار سرپرست خانوار واریز شده است.
بنابراین نمی‌توان ادعا کرد که یارانه تمام خانوارهای دهک هشتم یا نهم قطع شده است.
از سوی دیگر، خانوارهایی که طبق ارزیابی‌های اقتصادی واجد شرایط دریافت یارانه شناخته نشوند، ممکن است از فهرست پرداخت‌های بعدی خارج شوند.
به همین دلیل، وضعیت هر خانوار باید براساس اطلاعات ثبت‌شده و نتیجه بررسی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشخص شود.
تکلیف یارانه ایرانیان خارج از کشور در آبان چیست؟
اقامت خارج از کشور نیز یکی از شاخص‌های مورد توجه در مقررات جدید است.
براساس شیوه‌نامه ابلاغی، افرادی که طبق اطلاعات فرماندهی انتظامی در طول یک سال بیش از ۱۸۳ روز در ایران حضور نداشته باشند، در گروه وسع اقتصادی بالا قرار می‌گیرند.
پیش از این نیز وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برنامه‌ای را برای احراز سکونت افرادی اجرا کرده بود که براساس اطلاعات سامانه‌ای احتمال اقامت خارج از کشور درباره آن‌ها مطرح شده بود.
در این فرایند، برای گروهی از افراد پیامک ارسال شد تا در صورت حضور واقعی در ایران، اطلاعات اقامت خود را اصلاح و احراز کنند.
با این حال، تعلیق حمایت به دلیل ابهام در اطلاعات اقامت، لزوماً به معنای حذف قطعی نیست. افرادی که به اشتباه غیرمقیم شناسایی شده‌اند، امکان پیگیری و ارائه مدارک اقامت دارند.
یارانه آبان ۱۴۰۵ چه زمانی واریز می‌شود؟
براساس برنامه پرداخت ماهانه یارانه نقدی، یارانه خانوارهای مشمول در دو گروه درآمدی واریز می‌شود.
در ماه‌های گذشته، پرداخت دهک‌های اول تا سوم در روز بیست‌وپنجم و پرداخت دهک‌های چهارم تا نهم در روزهای پایانی ماه انجام شده است.
اگر همین روال در آبان ادامه پیدا کند، زمان‌بندی مورد انتظار به شرح زیر خواهد بود:
| گروه درآمدی | زمان مورد انتظار | مبلغ پایه هر نفر |
|---|---|---|
| دهک‌های اول تا سوم | ۲۵ آبان ۱۴۰۵ | ۴۰۰ هزار تومان |
| دهک‌های چهارم تا نهم | پایان آبان ۱۴۰۵ | ۳۰۰ هزار تومان |
| خانوارهای خارج از فهرست مشمولان | فاقد پرداخت تا تعیین تکلیف | — |
این جدول بر مبنای روال پرداخت‌های اخیر تهیه شده و جایگزین اطلاعیه قطعی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها درباره مرحله پرداخت آبان نیست.
اگر یارانه آبان قطع شد چگونه اعتراض کنیم؟
خانوارهایی که یارانه نقدی آن‌ها قطع شده یا معتقدند اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده با وضعیت واقعی زندگی آن‌ها مطابقت ندارد، می‌توانند درخواست بررسی مجدد ثبت کنند.
برای این منظور، سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به نشانی hemayat.sfara.ir به‌عنوان مسیر رسیدگی به اعتراض‌های مربوط به دهک‌بندی و وضعیت اقتصادی خانوار معرفی شده است.
سرپرست خانوار باید پس از ورود به سامانه، اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده را بررسی کند و در صورت مشاهده مغایرت، درخواست بازبینی ارائه دهد.
در شیوه‌نامه جدید نیز بر به‌روزرسانی اطلاعات کارپوشه اقتصادی پیش از ثبت درخواست بررسی مجدد تأکید شده است.
همچنین شماره تلفن ۰۲۱۶۳۶۹ برای پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با دهک‌بندی و خدمات حمایتی معرفی شده است.
در صورتی که مشکل به ساختار خانوار، ازدواج، طلاق یا مشخصات اعضای خانواده مربوط باشد، اصلاح اطلاعات ممکن است به پیگیری از طریق سامانه ثبت احوال نیز نیاز داشته باشد.
باید توجه داشت که ثبت اعتراض به معنای برقراری فوری یارانه نیست و نتیجه نهایی به بررسی اطلاعات و احراز شرایط خانوار بستگی دارد.
آیا یارانه حذف‌شده دوباره برقرار می‌شود؟
قطع یارانه نقدی لزوماً به معنای از دست رفتن دائمی امکان دریافت حمایت نیست.
چنانچه اطلاعات اقتصادی خانوار اشتباه ثبت شده باشد یا وضعیت درآمد، دارایی و ترکیب اعضای خانوار تغییر کرده باشد، امکان درخواست بررسی مجدد وجود دارد.
برای مثال، خانواری که به دلیل ثبت اشتباه مالکیت خودرو یا اطلاعات بانکی در گروه برخوردار قرار گرفته است، می‌تواند پس از اصلاح اطلاعات و ارائه مستندات، درخواست بازنگری کند.
همچنین تغییر واقعی وضعیت اقتصادی، از جمله کاهش درآمد یا تغییر شرایط خانوار، می‌تواند در ارزیابی‌های بعدی مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، بازگشت یارانه پس از اعتراض قطعی نیست و منوط به پذیرش درخواست و تأیید مجدد مشمولیت خواهد بود.
آیا یارانه آبان همه افراد پردرآمد حذف می‌شود؟
آخرین مصوبه دولت نشان می‌دهد شیوه بررسی وضعیت اقتصادی خانوارها در حال تغییر است. در این چارچوب، مجموعه‌ای از اطلاعات مربوط به درآمد، دارایی، خودرو، ملک، مصرف انرژی و وضعیت اقامت افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد.
با این حال، تاکنون اعلام رسمی درباره حذف یکباره یارانه تمام خانوارهای دهک هشتم و نهم در آبان ۱۴۰۵ منتشر نشده است.
همچنین باید میان گروه‌بندی اقتصادی خانوارها، تغییر اعتبار کالابرگ و حذف یارانه نقدی تفاوت قائل شد؛ زیرا هر یک تابع مقررات و فرایند اجرایی مربوط به خود است.
در مجموع، خانوارهای دارای دارایی و درآمد بالا، خودروهای گران‌قیمت و سایر شاخص‌های وسع اقتصادی بالا در معرض بررسی دقیق‌تر برای دریافت حمایت‌های دولتی قرار دارند، اما قطع یارانه نقدی آبان برای تمام این گروه‌ها هنوز به‌صورت یک تصمیم عمومی و قطعی اعلام نشده است.
به همین دلیل، مهم‌ترین اقدام سرپرستان خانوار، بررسی اطلاعات اقتصادی، اصلاح مغایرت‌ها و پیگیری وضعیت یارانه از مسیرهای رسمی است.
