حقوق بازنشستگی کارمندان بیشتر میشود؟ / پیشنهاد تازه درباره اضافهکار و رفاهیات
پیشنهاد تازه دولت برای تغییر مبنای محاسبه کسور بازنشستگی میتواند بخشی از اضافهکار، رفاهیات و فوقالعادههای کارکنان را وارد محاسبات حقوق بازنشستگی کند؛ لایحه این تغییرات به مجلس ارسال شده اما هنوز به تصویب نهایی نرسیده است.
دولت برای کاهش فاصله میان دریافتی کارکنان در دوران اشتغال و حقوق آنها پس از بازنشستگی، پیشنهاد تازهای را در دستور کار قرار داده است؛ پیشنهادی که بر اساس آن بخشی از دریافتیهایی مانند اضافهکار، رفاهیات و برخی فوقالعادهها که تاکنون مشمول کسور بازنشستگی نبودهاند، وارد محاسبات بازنشستگی میشوند.
علاءالدین رفیعزاده، رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور، اعلام کرده است دولت برای حل ریشهای مشکل کاهش درآمد کارکنان پس از بازنشستگی، لایحهای تهیه کرده که در دولت به تصویب رسیده و با قید دو فوریت به مجلس ارسال شده است. اجرای این طرح در نهایت به تصویب مجلس و مقررات اجرایی آن بستگی دارد.
چرا حقوق کارکنان پس از بازنشستگی کاهش پیدا میکند؟
یکی از دلایل اصلی کاهش درآمد پس از بازنشستگی، تفاوت میان دریافتی واقعی کارمند و مبلغی است که مبنای پرداخت کسور بازنشستگی قرار میگیرد.
رفیعزاده برای توضیح این موضوع مثالی زده است: ممکن است حقوق حکمی یک کارمند ۲۰ میلیون تومان باشد، اما این فرد با احتساب اضافهکار، رفاهیات و سایر فوقالعادهها در مجموع ۳۵ میلیون تومان دریافت کند.
در چنین شرایطی، اگر کسور بازنشستگی تنها از حقوق حکمی ۲۰ میلیون تومانی پرداخت شده باشد، حقوق بازنشستگی فرد نیز بر مبنای مبلغی بسیار پایینتر از دریافتی واقعی دوران اشتغال محاسبه خواهد شد.
بر اساس مثالی که رئیس سازمان اداری و استخدامی مطرح کرده، چنین فردی ممکن است پس از بازنشستگی با مستمری حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون تومان مواجه شود.
پیشنهاد تازه دولت برای افزایش حقوق بازنشستگی چیست؟
دولت پیشنهاد کرده بخشی از دریافتیهایی که تاکنون مشمول کسور بازنشستگی نبودهاند، وارد این فرآیند شوند.
بر این اساس، برای این بخش از دریافتیها کسور بازنشستگی دریافت خواهد شد و سهم مربوط به آن میان کارمند و دولت تقسیم میشود. در نتیجه، مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی در آینده به دریافتی واقعی فرد در دوران اشتغال نزدیکتر خواهد شد.
در صورت اجرای این طرح، اضافهکار و برخی مزایای خارج از حکم که پیش از این صرفاً در دوران اشتغال به افزایش دریافتی کارکنان کمک میکردند، میتوانند در تعیین حقوق بازنشستگی آینده آنها نیز اثرگذار باشند.
آیا حقوق فعلی کارکنان کمتر میشود؟
اجرای این پیشنهاد به معنای آن است که بخشی از دریافتیهایی که تاکنون مشمول کسور نبودهاند، وارد چرخه کسورات شوند. بنابراین ممکن است بخشی از این مبالغ در دوران اشتغال به عنوان سهم کارمند برای بازنشستگی کسر شود.
در مقابل، دولت نیز سهم خود را پرداخت خواهد کرد و این کسورات در آینده میتوانند پایه محاسبه حقوق بازنشستگی را افزایش دهند.
البته جزئیات مربوط به میزان سهم کارمند و دولت و همچنین اینکه دقیقاً چه نوع فوقالعادهها و مزایایی مشمول کسور خواهند شد، هنوز نهایی نشده و تعیین آن به متن نهایی قانون و آییننامههای اجرایی بستگی دارد.
چه کسانی از این طرح بیشتر منتفع میشوند؟
اثر اصلی این تغییر متوجه کارکنانی است که در آینده بازنشسته خواهند شد؛ بهویژه افرادی که بخش قابل توجهی از دریافتی آنها از محل اضافهکار، رفاهیات و فوقالعادههای خارج از حکم تأمین میشود.
با این حال، اجرای این پیشنهاد به معنای افزایش فوری حقوق بازنشستگان فعلی نیست و هدف اصلی آن اصلاح مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی کارکنان شاغل و کاهش فاصله میان درآمد دوران اشتغال و بازنشستگی در سالهای آینده است.
چرا دولت به دنبال تغییر مبنای کسور بازنشستگی است؟
دولت در سالهای اخیر برای جبران فاصله ایجادشده میان حقوق کارکنان و بازنشستگان از سیاستهایی مانند همسانسازی حقوق استفاده کرده است.
رفیعزاده معتقد است اگر مبنای کسور بازنشستگی از ابتدا متناسبتر با دریافتی واقعی کارکنان تعیین شود، دولتهای آینده کمتر ناچار خواهند بود با اجرای طرحهای مختلف، شکاف ایجادشده میان حقوق شاغلان و بازنشستگان را جبران کنند.
به گفته رئیس سازمان اداری و استخدامی، تا سال ۱۳۹۳ کسورات بازنشستگی از کل دریافتی کارکنان انجام میشد، اما پس از آن بخشی از رفاهیات از این فرآیند خارج شد. اکنون دولت به دنبال تغییر دوباره این سازوکار است.
در مجموع، لایحه تغییر مبنای کسور بازنشستگی پس از تصویب در دولت به مجلس ارسال شده است، اما هنوز به قانون تبدیل نشده و میزان اثر آن بر حقوق بازنشستگی کارکنان به تصمیم مجلس و جزئیات مقررات اجرایی بستگی خواهد داشت.
