حقوق ۳۰ میلیونی در تهران کفاف چند روز زندگی را میدهد؟ / حساب واقعی هزینه یک خانواده
۳۰ میلیون تومان حقوق در ماه شاید روی کاغذ عدد کمی به نظر نرسد؛ اما وقتی پای اجاره خانه، خوراک، رفتوآمد، قبوض و هزینههای یک فرزند وسط باشد، داستان تغییر میکند.
یک حساب سرانگشتی از مخارج یک خانواده سهنفره مستأجر در تهران نشان میدهد که حتی با حذف بسیاری از هزینههای غیرضروری، حقوق ۳۰ میلیون تومانی میتواند پیش از پایان ماه تمام شود.
اما دقیقاً چند روز؟
اول اجاره خانه؛ بزرگترین خرج خانواده
برای اینکه محاسبه به زندگی یک خانواده معمولی نزدیکتر باشد، سراغ آپارتمان لوکس یا مناطق شمال تهران نمیرویم.
فرض کنیم خانواده موردنظر با پرداخت مبلغ قابل توجهی بهعنوان ودیعه، ماهانه فقط ۱۲ میلیون تومان اجاره میپردازد.
یعنی قبل از خرید حتی یک کیلو برنج یا پرداخت یک قبض، ۴۰ درصد کل حقوق ۳۰ میلیون تومانی از حساب خانواده خارج شده است.
| هزینه | برآورد ماهانه |
|---|---|
| اجاره مسکن | ۱۲ میلیون تومان |
| خوراک | ۱۳ میلیون تومان |
| حملونقل | ۳ میلیون تومان |
| آب، برق، گاز، تلفن و اینترنت | ۲ میلیون تومان |
| بهداشت و درمان | ۱.۵ میلیون تومان |
| پوشاک و نیازهای شخصی | ۱.۵ میلیون تومان |
| هزینههای فرزند و آموزش | ۳ میلیون تومان |
| سایر مخارج ضروری | ۲ میلیون تومان |
| جمع | ۳۸ میلیون تومان |
حتی در این سناریوی نسبتاً محتاطانه، هزینه ماهانه خانواده به حدود ۳۸ میلیون تومان میرسد.
یعنی خانوادهای با درآمد ۳۰ میلیون تومان، ماهانه حدود ۸ میلیون تومان کسری دارد.
حقوق ۳۰ میلیونی چند روز دوام میآورد؟
اگر هزینه ۳۸ میلیون تومانی را روی ۳۰ روز ماه تقسیم کنیم، هزینه متوسط زندگی این خانواده روزانه حدود یک میلیون و ۲۶۷ هزار تومان میشود.
حالا کافی است حقوق ۳۰ میلیون تومانی را بر این عدد تقسیم کنیم.
نتیجه؟
حقوق ۳۰ میلیون تومانی تقریباً هزینه ۲۴ روز زندگی این خانواده را پوشش میدهد.
به زبان سادهتر، پول خانواده در حدود هفته آخر ماه تمام میشود.
شش روز باقیمانده باید از پسانداز، اضافهکاری، درآمد نفر دوم خانواده، قرض، کارت اعتباری یا حذف بخشی از مخارج تأمین شود.
اگر اجاره ۲۰ میلیون تومان باشد چه؟
شرایط برای خانوادهای که ودیعه کمتری دارد دشوارتر میشود.
اگر فقط اجاره ماهانه را از ۱۲ میلیون به ۲۰ میلیون تومان افزایش دهیم و سایر مخارج را ثابت نگه داریم، هزینه زندگی از ۳۸ میلیون به حدود ۴۶ میلیون تومان میرسد.
در این حالت:
۳۰ میلیون تومان تنها هزینه حدود ۲۰ روز ماه را پوشش میدهد.
یعنی یک حقوق کامل تقریباً ده روز پیش از پایان ماه تمام میشود.
تازه پول پیش خانه را حساب نکردهایم
یک نکته مهم در این محاسبه وجود دارد.
ما مبلغ ودیعهای را که خانواده برای اجاره خانه کنار گذاشته، اصلاً بهعنوان هزینه ماهانه محاسبه نکردهایم.
در حالی که تأمین چندصد میلیون تومان تا بیش از یک میلیارد تومان پول پیش برای بسیاری از خانوادهها بدون پسانداز قبلی یا دریافت وام امکانپذیر نیست.
اگر هزینه فرصت پول پیش یا اقساط وامی را که برای تأمین ودیعه گرفته شده نیز وارد محاسبات کنیم، هزینه واقعی مسکن بالاتر خواهد رفت.
با حذف تفریح و رستوران هم حساب جور نمیشود
در جدول بالا خبری از سفر، رستوران، خرید لوازم خانگی، تعویض موبایل، هزینه خودرو، کلاسهای آموزشی گران، پسانداز یا سرمایهگذاری نیست.
حتی هزینه تفریح خانواده نیز تقریباً صفر فرض شده است.
یعنی با یک زندگی نسبتاً حداقلی مواجهیم؛ با این حال هزینهها باز هم از درآمد ۳۰ میلیون تومانی عبور میکنند.
اگر خانواده خانه داشته باشد چه؟
اینجا تصویر کاملاً تغییر میکند.
اگر همین خانواده مالک خانه باشد و ۱۲ میلیون تومان اجاره را حذف کنیم، هزینه ماهانه فرضی از ۳۸ میلیون به حدود ۲۶ میلیون تومان کاهش پیدا میکند.
در این حالت حقوق ۳۰ میلیون تومانی میتواند هزینههای اصلی ماه را پوشش دهد و حدود ۴ میلیون تومان نیز باقی بماند.
همین مقایسه نشان میدهد چرا برای بررسی قدرت خرید خانوار در تهران، فقط دانستن میزان حقوق کافی نیست.
مستأجر بودن یا نبودن میتواند تفاوت میان کسری بودجه و باقی ماندن پول در پایان ماه باشد.
۳۰ میلیون تومان؛ درآمد بالا یا پایین؟
عدد ۳۰ میلیون تومان را نمیتوان بدون توجه به تعداد اعضای خانواده، مالکیت مسکن، منطقه زندگی و سبک مصرف ارزیابی کرد.
اما برای یک خانواده سهنفره مستأجر در تهران، محاسبه ساده هزینهها نشان میدهد که این درآمد الزاماً به معنای رفاه نیست.
در سناریوی نسبتاً محتاطانه این گزارش، خانواده ماهانه ۳۸ میلیون تومان هزینه دارد و درآمد ۳۰ میلیون تومانی تنها حدود ۲۴ روز ماه را پوشش میدهد.
اگر اجاره خانه بالاتر برود، این عدد حتی میتواند به حدود ۲۰ روز کاهش پیدا کند.
شاید به همین دلیل باشد که برای بسیاری از خانوارهای حقوقبگیر، سؤال اصلی دیگر این نیست که «چقدر درآمد داریم؟»؛ سؤال این است:
حقوق این ماه تا چندم ماه دوام میآورد؟