هشدار درباره زمستان سخت صنایع؛ ناترازی برق و گاز در کمین تولید و اشتغال
با نزدیک شدن به فصل سرد سال، نگرانیها درباره تأمین انرژی واحدهای صنعتی بار دیگر افزایش یافته است. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با هشدار نسبت به پیامدهای محدودیت گاز و برق برای بخش تولید اعلام کرد که قرار است طی یک تا دو هفته آینده جلسات ویژهای برای بررسی نحوه مدیریت ناترازی انرژی و توزیع فشار ناشی از کمبود منابع برگزار شود. به گفته او، تحمیل بخش عمده محدودیتها به صنایع میتواند به اختلال در تولید، کاهش درآمد کارگران و حتی بیکاری نیروی انسانی منجر شود.
با نزدیک شدن به فصل سرد سال، نگرانیها درباره تأمین انرژی واحدهای صنعتی بار دیگر افزایش یافته است. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با هشدار نسبت به پیامدهای محدودیت گاز و برق برای بخش تولید اعلام کرد که قرار است طی یک تا دو هفته آینده جلسات ویژهای برای بررسی نحوه مدیریت ناترازی انرژی و توزیع فشار ناشی از کمبود منابع برگزار شود. به گفته او، تحمیل بخش عمده محدودیتها به صنایع میتواند به اختلال در تولید، کاهش درآمد کارگران و حتی بیکاری نیروی انسانی منجر شود.
بازگشت ۵۰ درصد ظرفیت ازدسترفته؛ کسری انرژی همچنان پابرجاست
سید شمسالدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، با اشاره به آسیبدیدن برخی زیرساختهای تصفیه گاز در پی اقدامات دشمنان، اعلام کرد که حدود ۵۰ درصد از ظرفیت ازدسترفته به مدار عرضه بازگشته است. با این حال، او تأکید کرد که مشکل کمبود انرژی همچنان وجود دارد و بازگشت بخشی از ظرفیت، به معنای برطرف شدن کامل ناترازی نیست.
بر اساس توضیحات حسینی، دولت برای مدیریت شرایط از راهکارهایی مانند تأمین سوخت مایع و مدیریت مصرف استفاده میکند. با وجود این اقدامات، چگونگی تأمین انرژی صنایع در ماههای سرد سال همچنان یکی از نگرانیهای اصلی فعالان اقتصادی است.
کاهش فشار گاز در زمستان و اعمال محدودیتهای اجباری در سالهای گذشته، بارها فعالیت واحدهای تولیدی را تحت تأثیر قرار داده است. برخی صنایع برای ادامه فعالیت به گاز طبیعی وابستگی بالایی دارند و محدودیت در تأمین این حامل انرژی میتواند برنامه تولید، میزان عرضه محصولات و هزینه تمامشده آنها را تغییر دهد.
مجلس به دنبال تغییر شیوه توزیع محدودیتهای انرژی
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس اعلام کرده است که طی یک تا دو هفته آینده جلسات ویژهای با محوریت مدیریت انرژی و نحوه توزیع فشار ناشی از ناترازی برگزار خواهد شد.
محور اصلی این مطالبه آن است که صنایع و تولیدکنندگان نباید بهتنهایی هزینه کمبود انرژی کشور را پرداخت کنند. در شرایطی که واحدهای صنعتی با محدودیت گاز یا برق مواجه میشوند، کاهش ساعات فعالیت یا توقف خطوط تولید میتواند علاوه بر کاهش تولید، زنجیره تأمین مواد اولیه و فعالیت صنایع وابسته را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
پیامد این وضعیت تنها به کارخانهها محدود نمیشود. کاهش تولید میتواند درآمد کارگران را کاهش دهد و در صورت تداوم محدودیتها، احتمال تعدیل نیرو یا بیکاری در برخی واحدها افزایش پیدا کند.
با این حال، تاکنون جزئیات مشخصی درباره سهم هر بخش از محدودیتهای احتمالی زمستان، اولویتبندی مصرفکنندگان یا برنامه اجرایی جلسات اعلام نشده است. بنابراین هنوز نمیتوان از تصمیم قطعی برای کاهش محدودیت صنایع یا تضمین تأمین انرژی آنها سخن گفت.
اعتراض صنایع به نحوه محاسبه هزینه انرژی
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده از سوی حسینی، نحوه محاسبه هزینه حاملهای انرژی برای بنگاههای اقتصادی است. به گفته او، در برخی موارد، دستگاههای مربوطه بدون توجه کافی به شرایط مصرف، میزان انرژی مصرفی واحدهای صنعتی در سال جاری را با میانگین مصرف سال گذشته مقایسه کردهاند؛ موضوعی که در مواردی به محاسبه هزینههای بالا برای بنگاهها منجر شده است.
این مسئله میتواند فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کند؛ بهویژه در شرایطی که تغییر میزان تولید، توقفهای اجباری یا محدودیتهای تأمین انرژی ممکن است الگوی مصرف یک کارخانه را نسبت به سال گذشته تغییر داده باشد.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس خواستار بازنگری و اصلاح این محاسبات شده تا هزینههای غیرمنصفانه به تولیدکنندگان تحمیل نشود.
زمستان پیشرو؛ آزمونی برای سیاستگذاری انرژی و حمایت از تولید
مجموع اظهارات مطرحشده نشان میدهد که مسئله انرژی صنایع فقط به میزان گاز و برق موجود محدود نیست؛ نحوه توزیع منابع، اولویتبندی مصرفکنندگان و شیوه محاسبه هزینهها نیز در تداوم فعالیت کارخانهها نقش تعیینکننده دارد.
از یک سو، تأمین پایدار انرژی برای خانوارها در فصل سرد ضروری است و از سوی دیگر، توقف یا محدود شدن تولید میتواند خسارت اقتصادی و اشتغالی به همراه داشته باشد. به همین دلیل، مدیریت ناترازی باید بهگونهای انجام شود که فشار آن به شکل نامتوازن بر بخش تولید متمرکز نشود.
برگزاری جلسات ویژه کمیسیون اقتصادی مجلس میتواند فرصتی برای بررسی این مسائل باشد؛ اما نتیجه واقعی زمانی مشخص خواهد شد که تصمیمهای اجرایی درباره تأمین سوخت صنایع، نحوه اعمال محدودیتها و اصلاح محاسبات هزینه انرژی اعلام و عملیاتی شود.