چرا نقره اینقدر ریخت؟ / سقوط فلز سفید از بالای ۱۲۰ دلار تا محدوده ۵۳ دلار
نقره در سال ۲۰۲۶ یکی از عجیبترین نمودارهای بازارهای جهانی را ساخته است. فلزی که در ژانویه تا حوالی ۱۲۱ دلار برای هر اونس بالا رفته بود، اکنون در محدوده ۵۳ تا ۵۴ دلار معامله میشود؛ یعنی قیمت از سقف تاریخی خود بیش از ۵۵ درصد پایین آمده است. افت نقره حتی از طلا نیز شدیدتر بوده و همین موضوع دوباره این سؤال را مطرح کرده که چرا فلز سفید تا این اندازه ضعیف شده است.
پاسخ فقط نرخ بهره نیست. نقره هم یک فلز سرمایهای است و هم یک ماده اولیه صنعتی، بنابراین همزمان از دو طرف تحت فشار قرار گرفته است. نرخهای بهره بالا و دلار قوی تقاضای سرمایهگذاری را کاهش دادهاند، در حالی که نگرانی درباره تولید صنعتی، کاهش مصرف نقره در پنلهای خورشیدی و جایگزینی این فلز با مواد ارزانتر، بخش صنعتی تقاضا را نیز تضعیف کرده است.
به همین دلیل نقره در شرایطی قرار گرفته که طلا فقط با یک مشکل بزرگ یعنی سیاست پولی سختگیرانه میجنگد، اما نقره علاوه بر آن باید با تردید درباره تقاضای صنعتی نیز مقابله کند.
نرخ بهره چرا بیشتر از طلا به نقره ضربه زد؟
نقره مانند طلا سود نقدی پرداخت نمیکند. وقتی بازده اوراق آمریکا بالا میرود، نگهداری فلزات گرانبها جذابیت نسبی کمتری پیدا میکند. افزایش نرخ بهره در سپتامبر و انتظار بازار برای افزایش دوباره نرخ در دسامبر باعث شده سرمایهگذاران بخشی از موقعیتهای خود در فلزات را کاهش دهند.
اما نقره بازار کوچکتر و پرنوسانتری نسبت به طلا دارد. وقتی سرمایه از آن خارج میشود، حرکت قیمت معمولاً شدیدتر است.
در هفتههای اخیر نیز موقعیتهای سفتهبازانه خرید نقره بهشدت کاهش یافتهاند. یعنی معاملهگرانی که قبلاً روی ادامه رشد قیمت شرط بسته بودند، بخشی از موقعیتهای خود را بستهاند و همین فروشها سرعت افت را بیشتر کرده است.
مشکل دوم؛ صنعت به اندازه قبل نقره نمیخواهد
نقره بخش بزرگی از تقاضای خود را از صنایع میگیرد. پنلهای خورشیدی، تجهیزات الکترونیکی، خودرو و صنایع پیشرفته از مصرفکنندگان مهم آن هستند.
اما قیمت بسیار بالای نقره در ابتدای سال تولیدکنندگان را وادار کرد مصرف این فلز را کاهش دهند. در صنعت خورشیدی، شرکتها به سمت استفاده کمتر از نقره در هر سلول و جایگزینی بخشی از آن با مواد ارزانتر حرکت کردهاند.
در نتیجه paradox جالبی شکل گرفته است: جهش شدید قیمت نقره خودش باعث شد مصرفکنندگان صنعتی انگیزه بیشتری برای صرفهجویی و جایگزینی پیدا کنند.
وقتی همزمان نگرانی درباره رشد صنایع تولیدی وجود دارد، بازار دیگر نمیتواند فقط روی داستان کمبود عرضه حساب کند.
چرا نقره بیشتر از طلا سقوط کرد؟
طلا یک خریدار بسیار مهم دارد که نقره به همان اندازه از آن برخوردار نیست: بانکهای مرکزی.
بانکهای مرکزی جهان در سالهای اخیر حجم بالایی طلا خریداری کردهاند و همین تقاضا در زمان اصلاح قیمت برای بازار کف ایجاد میکند. ذخایر رسمی کشورها معمولاً شامل طلاست، نه نقره در مقیاسی مشابه.
نقره در مقابل وابستگی بسیار بیشتری به سرمایهگذاران خصوصی و تقاضای صنعتی دارد. وقتی ETFها با خروج سرمایه مواجه شوند و کارخانهها نیز محتاط شوند، بازار یک خریدار بزرگ و دائمی مانند بانکهای مرکزی ندارد که فشار فروش را جذب کند.
همین تفاوت توضیح میدهد چرا طلا از رکورد خود حدود یکچهارم پایین آمده، اما نقره بیش از نیمی از ارزش خود را نسبت به اوج ژانویه از دست داده است.
آیا نقره باز هم میتواند پایینتر برود؟
در کوتاهمدت ریسک هنوز وجود دارد. اگر نرخ بهره آمریکا دوباره افزایش پیدا کند، دلار قوی بماند و تقاضای صنعتی ضعیف شود، نقره میتواند همچنان تحت فشار باشد.
اما همانطور که در طلا دیده میشود، قیمت فعلی با سقف تاریخی تفاوت بسیار زیادی دارد. بخش بزرگی از موقعیتهای سفتهبازانه نیز تخلیه شده و نقره دوباره به محدودههایی نزدیک شده که تقاضای صنعتی میتواند جذابتر شود.
از طرف دیگر، عرضه نقره همچنان محدود است و بازار جهانی برای چند سال با کسری ساختاری مواجه بوده است. بنابراین سقوط قیمت به معنی از بین رفتن کامل داستان بلندمدت نقره نیست؛ فقط نشان میدهد بازار در کوتاهمدت به نرخ بهره و ضعف تقاضای صنعتی وزن بیشتری داده است.
نقره چه زمانی میتواند برگردد؟
برای یک بازگشت پایدار، دستکم یکی از دو فشار اصلی باید کم شود. یا فدرال رزرو باید به پایان چرخه افزایش نرخ نزدیک شود، یا تقاضای صنعتی دوباره قدرت بگیرد.
کاهش نرخ بهره میتواند سرمایه را دوباره به ETFها و فلزات گرانبها برگرداند. رشد صنایع الکترونیک، شبکه برق، خودرو و تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی نیز میتواند مصرف صنعتی را تقویت کند.
تا آن زمان نقره احتمالاً پرنوسانتر از طلا باقی خواهد ماند. دلیل سقوط شدید آن هم دقیقاً همین دوگانه است: نقره هم قربانی نرخهای بهره بالا شده و هم قربانی ضعف و صرفهجویی در تقاضای صنعتی.