واردات خودرو دوباره به مشکل خورد؟ / بانک مرکزی: خودرو اولویت ارزی نیست
بازار خودروهای وارداتی با یک ابهام تازه روبهرو شده است. در حالی که طی ماههای گذشته بخشی از امید بازار به افزایش عرضه خودروهای خارجی و کاهش فاصله قیمتها با بازار جهانی بود، حالا بانک مرکزی صراحتاً اعلام کرده است که واردات خودرو در شرایط فعلی در اولویت تخصیص ارز قرار ندارد.
مهدی دارابی، دستیار رئیسکل بانک مرکزی در امور ارزی، گفته است با توجه به محدودیتهای تجاری و ارزی کشور، اولویت بانک مرکزی تأمین ارز نیازهای ضروری است و واردات خودرو در شرایط فعلی در اولویت قرار نمیگیرد. او همچنین تأکید کرده که بانک مرکزی تاکنون ارزی برای واردات خودرو تخصیص نداده است.
واردات خودرو متوقف میشود؟
اظهارات جدید بانک مرکزی به معنای ممنوعیت یا توقف رسمی واردات خودرو نیست، اما میتواند روند تأمین ارز برای واردات را دشوارتر کند.
در واقع واردکنندگان برای ورود خودرو به کشور نیازمند تأمین ارز از مسیرهای مورد تأیید هستند و زمانی که خودرو در اولویت تخصیص ارز قرار نگیرد، سرعت ثبت سفارش، تأمین ارز و ورود خودرو نیز میتواند تحت تأثیر قرار گیرد.
بنابراین فعلاً نمیتوان از «توقف واردات خودرو» صحبت کرد، اما محدودیت ارزی میتواند یکی از مهمترین موانع افزایش عرضه خودروهای خارجی در ماههای آینده باشد.
حتی ارز خارج از کشور هم مسئله دارد؟
یکی از مسیرهایی که برای واردات خودرو مطرح شده، استفاده از ارز اشخاص مقیم خارج از کشور است؛ روشی که در ظاهر فشار مستقیمی بر ذخایر ارزی بانک مرکزی وارد نمیکند.
اما بانک مرکزی نگاه متفاوتی دارد.
دستیار رئیسکل بانک مرکزی توضیح داده است که حتی در این روش نیز ممکن است در نهایت تقاضا برای ارز در بازار داخلی ایجاد شود. استدلال بانک مرکزی این است که فرد مقیم خارج، پس از وارد کردن و فروش خودرو در ایران، ریال دریافت میکند و برای انتقال اصل سرمایه و سود خود به خارج از کشور ناچار به تبدیل ریال به ارز خواهد شد. در نتیجه این فرآیند میتواند ارز موجود در بازار داخلی را جذب کند.
چرا بانک مرکزی به واردات خودرو ارز نمیدهد؟
موضوع اصلی به محدودیت منابع ارزی برمیگردد.
بر اساس توضیحات مطرحشده، در شرایط فعلی کالاها و بخشهایی که نیاز ضروریتری دارند، در اولویت تأمین ارز قرار گرفتهاند. بخشهایی مانند کالاهای اساسی، کشاورزی و سایر نیازهای ضروری نسبت به واردات خودرو اولویت بالاتری دارند.
به همین دلیل، حتی با وجود تقاضای بالا در بازار خودرو، بانک مرکزی فعلاً تخصیص منابع محدود ارزی به واردات خودرو را در اولویت نمیداند.
قیمت خودروهای وارداتی دوباره بالا میرود؟
این سؤال احتمالاً مهمترین نگرانی خریداران خودروهای وارداتی است.
کاهش یا کند شدن جریان واردات بهتنهایی به معنای افزایش قطعی قیمت خودرو نیست، زیرا قیمت بازار به مجموعهای از متغیرها از جمله نرخ ارز، تعداد خودروهای واردشده، تعرفه واردات، سیاستهای وزارت صمت و میزان تقاضا بستگی دارد.
با این حال، اگر محدودیت تأمین ارز باعث کاهش عرضه خودروهای وارداتی شود، میتواند یکی از عوامل تقویتکننده قیمتها در بازار باشد؛ بهخصوص اگر همزمان نرخ ارز نیز افزایش پیدا کند.
تکلیف ثبتنام خودروهای وارداتی چه میشود؟
تا این لحظه اعلام رسمی مبنی بر لغو ثبتنامها یا توقف کامل فرآیند واردات منتشر نشده است.
بنابراین متقاضیانی که در طرحهای فروش خودروهای وارداتی ثبتنام کردهاند، باید میان دو موضوع تفاوت قائل شوند: «توقف واردات» و «در اولویت نبودن تخصیص ارز».
بانک مرکزی فعلاً درباره اولویت ارزی صحبت کرده و این موضوع لزوماً به معنای لغو طرحهای فروش خودروهای وارداتی نیست.
واردات خودرو در ماههای آینده چه میشود؟
ادامه روند واردات بیش از هر چیز به وضعیت منابع ارزی و سیاست بانک مرکزی بستگی دارد.
اگر محدودیتهای ارزی کاهش پیدا کند، امکان افزایش تأمین ارز برای خودرو نیز بیشتر خواهد شد. دستیار رئیسکل بانک مرکزی نیز گفته است هرچه اقتصاد از شرایط شوک و محدودیت فاصله بگیرد، امکان کاهش کنترلهای ارزی وجود خواهد داشت.
اما در شرایط فعلی، پیام بانک مرکزی روشن است: واردات خودرو در صف اول دریافت ارز قرار ندارد.
این وضعیت میتواند باعث شود سرعت ورود خودروهای خارجی نسبت به انتظارات قبلی کاهش پیدا کند و بازار خودروهای وارداتی همچنان با مسئله محدودیت عرضه دستوپنجه نرم کند.
