پرواز مشکوک جنگنده ها در نزدیکی مرز ایران / آیا آسمان عراق به کریدور حمله آمریکا و اسرائیل تبدیل می‌شود؟
تداوم نقض حریم هوایی عراق از سوی آمریکا و اسرائیل، بار دیگر موضوع توان دفاعی این کشور و اراده سیاسی دولت بغداد برای حفاظت از حاکمیت ملی را به کانون توجه تبدیل کرده است؛ مسئله‌ای که به گفته مقام‌ها و کارشناسان عراقی، ضرورت تقویت توان بازدارندگی و جلوگیری از استفاده از خاک و آسمان این کشور در درگیری‌های منطقه‌ای را افزایش می‌دهد.
ادامه ورود هواپیماهای آمریکایی و اسرائیلی به حریم هوایی عراق، در شرایطی که واکنش‌های رسمی روشنی به این تحرکات گزارش نشده، پرسش‌هایی درباره توان دولت برای جلوگیری از تکرار این اقدامات و میزان جدیت آن در دفاع از حاکمیت ملی ایجاد کرده است.
هشدار درباره پرواز هواپیماهای آمریکایی و اسرائیلی در نزدیکی مرز ایران
کریم علیوی، عضو کمیته امنیت و دفاع مجلس عراق، با اشاره به تکرار نقض حریم هوایی این کشور گفت با وجود تعهدات مطرح‌شده برای جلوگیری از ورود هواپیماهای خارجی، از جمله هواپیماهای آمریکایی، به آسمان عراق، تخلفات منتسب به آمریکا و اسرائیل بار دیگر تکرار شده است.
او تأکید کرد که احترام به حاکمیت ملی باید مبنای تعامل عراق با همه طرف‌ها باشد.
این عضو کمیته امنیت و دفاع مجلس عراق با بیان اینکه هواپیماهای آمریکایی و اسرائیلی بدون اقدام بازدارنده مشخصی در حریم هوایی این کشور گشت‌زنی می‌کنند، ورود آنها به مناطق نزدیک مرز ایران را تهدیدی آشکار دانست.
به گفته علیوی، چنین تحرکاتی با موضع اعلام‌شده دولت عراق مبنی بر مخالفت با استفاده از خاک این کشور به‌عنوان سکوی حمله به کشورهای همسایه مغایرت دارد.
هشدار درباره پیامدهای منطقه‌ای سکوت بغداد
علیوی هشدار داد که ادامه این تخلفات در کنار نبود موضع‌گیری روشن از سوی دولت عراق، می‌تواند بر روابط منطقه‌ای این کشور تأثیر منفی بگذارد و چالش‌های سیاسی و امنیتی تازه‌ای ایجاد کند.
او بر ضرورت حفظ توازن در روابط خارجی عراق تأکید کرد و خواستار جلوگیری از استفاده از حریم هوایی یا خاک این کشور در هرگونه عملیات نظامی علیه کشورهای همسایه شد.
این نماینده مجلس عراق همچنین اعلام کرد که دولت و وزارت امور خارجه این کشور باید در قبال تحولات اخیر، اقدامات دیپلماتیک مشخصی انجام دهند و با صدور بیانیه‌ای رسمی، هرگونه نقض حاکمیت ملی عراق را رد کنند.
به گفته او، سکوت در برابر چنین حوادثی می‌تواند حاکمیت کشور و کرامت مردم عراق را تضعیف کند.
علیوی در ادامه با تأکید بر مخالفت مجلس نمایندگان و کمیته امنیت و دفاع با هرگونه نقض حاکمیت عراق، خواستار نظارت مستمر بر این موضوع و اتخاذ تدابیر لازم برای حفاظت از حریم هوایی و مرزهای کشور شد؛ اقداماتی که هدف آنها باید جلوگیری از تبدیل عراق به عرصه درگیری‌های منطقه‌ای باشد.
کارشناس نظامی عراق: توان پدافندی به‌تنهایی کافی نیست
در بخش دیگری از این گزارش، عدنان الکنانی، سرتیپ بازنشسته و کارشناس نظامی، در گفت‌وگو با خبرگزاری المعلومه به محدودیت‌های برخی سامانه‌های دفاع هوایی عراق اشاره کرد.
او با بیان اینکه رزمایش‌های نظامی اخیر، اثربخشی محدود برخی سامانه‌های پدافندی در مقابله با حملات موشکی و پهپادی را نشان داده است، بر ضرورت بازنگری در برنامه‌های دفاعی عراق و حرکت به سمت ایجاد قابلیت‌های بازدارنده مؤثرتر تأکید کرد.
الکنانی معتقد است اتکا به سامانه‌های پدافند هوایی به‌تنهایی برای حفاظت از حریم هوایی کافی نیست و هزینه‌های نظامی باید به سمت ایجاد توانمندی‌های یکپارچه‌ای هدایت شود که امکان پیشگیری از حملات و پاسخ‌گویی به آنها را فراهم کنند.
این کارشناس نظامی همچنین قدرت بازدارندگی، به‌ویژه توان موشکی، را از عوامل مؤثر در جلوگیری از نقض حاکمیت کشورها دانست.
اراده سیاسی؛ عامل کلیدی در تقویت توان دفاعی عراق
الکنانی، اراده سیاسی را یکی از عوامل اساسی در توسعه توان دفاعی و حفاظت از حاکمیت ملی معرفی کرد و گفت نبود اراده ملی می‌تواند مانع پیشرفت سامانه‌های نظامی شود.
به گفته او، دستیابی به توان دفاعی مؤثر مستلزم حضور رهبران ملی و برخورداری از قدرت تصمیم‌گیری برای اجرای برنامه‌های مورد نیاز است.
این کارشناس نظامی با اشاره به وجود ظرفیت‌های لازم برای تولید تسلیحات و توسعه سامانه‌های نظامی در عراق اظهار کرد که مشکل اصلی، نبود اراده کافی برای تبدیل این ظرفیت‌ها به یک صنعت نظامی واقعی است؛ آن هم در شرایطی که بودجه‌هایی برای تولیدات نظامی اختصاص یافته است.
او بر ضرورت عملیاتی کردن این ظرفیت‌ها و ایجاد یک پایگاه تولیدی داخلی برای پشتیبانی از نیروهای مسلح عراق تأکید کرد.
الکنانی همچنین گفت نیروهای امنیتی عراق از توانمندی‌ها و اراده لازم برای دفاع از کشور برخوردارند، اما قدرت پاسخ‌گویی آنها همچنان محدود است. به اعتقاد او، افزایش توان دفاعی این نیروها به پشتیبانی مناسب و فراهم بودن امکان اتخاذ تصمیم‌های لازم وابسته است.
پرسش اصلی؛ چه نهادی مسئول حفاظت از آسمان عراق است؟
خبرگزاری المعلومه در پایان گزارش خود، با اشاره به ادامه نقض حریم هوایی عراق از سوی آمریکا و اسرائیل و محدود بودن واکنش‌های رسمی، به پرسش‌های مطرح‌شده درباره مسئولیت حفاظت از آسمان این کشور پرداخت.
بر اساس این گزارش، تداوم چنین تحرکاتی این پرسش را مطرح کرده است که مسئولیت اصلی حفاظت از حریم هوایی عراق بر عهده کدام نهاد است و چه عواملی مانع شکل‌گیری یک سامانه دفاعی یکپارچه برای اعمال حاکمیت ملی و جلوگیری از نقض آن از سوی طرف‌های خارجی شده‌اند.
