تصمیم اضطراری درباره فعالیت کارگران/ روز تعطیل کارگران جابهجا شود، تکلیف فوقالعاده ۴۰درصدی جمعهکاری چه میشود؟
عضو شورای عالی کار تأکید کرد جابهجایی روز تعطیل هفتگی برای مقابله با آثار قطعی برق، به معنای حذف فوقالعاده ۴۰ درصدی کار در روز جمعه نیست و توافق کارگر و کارفرما نمیتواند این حق قانونی را از بین ببرد.
قطعیهای برنامهریزیشده برق در برخی مناطق صنعتی، فعالیت خطوط تولید را مختل کرده و خسارتهای قابلتوجهی به واحدهای تولیدی وارد کرده است. در چنین شرایطی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با صدور ابلاغیهای امکان جابهجایی روز تعطیل هفتگی را برای برخی کارگاهها فراهم کرده است؛ تصمیمی که هدف آن تداوم فعالیت واحدهای تولیدی و جلوگیری از توقف کار و بیکاری احتمالی کارگران عنوان شده است.
با این حال، اجرای این ابلاغیه پرسشهایی درباره نحوه محاسبه دستمزد کارگران در روز جمعه ایجاد کرده است؛ از جمله اینکه آیا تغییر روز تعطیل میتواند به حذف فوقالعاده قانونی جمعهکاری منجر شود؟
توافق برای کار در جمعه، مزایای قانونی را حذف نمیکند
محسن باقری، عضو شورای عالی کار، با اشاره به ضوابط این ابلاغیه اظهار کرد: فعالیت کارگران در روز جمعه تنها با توافق میان کارگر و کارفرما امکانپذیر است.
وی تأکید کرد که این توافق صرفاً مربوط به حضور و انجام کار در روز جمعه است و نمیتواند به معنای صرفنظر کردن کارگر از حقوق و مزایای قانونی باشد.
به گفته باقری، کار در روز جمعه مشمول ۴۰ درصد فوقالعاده دستمزد است و شرایط اضطراری یا جابهجایی روز تعطیل، این الزام قانونی را از بین نمیبرد.
فوقالعاده ۴۰ درصدی همچنان پابرجاست
بر این اساس، توافق میان کارگر و کارفرما برای جابهجایی تعطیلی هفتگی را نباید با توافق برای حذف مزایای قانونی یکسان دانست.
فوقالعاده جمعهکاری یک تکلیف قانونی است و کارفرما نمیتواند صرفاً با استناد به شرایط ناشی از قطعی برق یا توافق انجامشده، از پرداخت آن خودداری کند.
ابلاغیه وزارت کار موقتی است
یکی دیگر از نکات مورد تأکید، موقت بودن این تصمیم است. بر اساس ابلاغیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، امکان جابهجایی روز تعطیل هفتگی در شرایط فعلی تنها تا پایان شهریورماه در نظر گرفته شده است.
با بازگشت شرایط شبکه برق به وضعیت عادی و رفع ناترازی، روز جمعه دوباره به عنوان تعطیل هفتگی کارگران در نظر گرفته خواهد شد.
هدف از این تصمیم، فراهم کردن امکان ادامه فعالیت واحدهایی است که قطعی برق برنامه تولید آنها را مختل کرده است؛ به این ترتیب، کارفرما میتواند زمان فعالیت را با شرایط شبکه برق هماهنگ کند و از توقف تولید جلوگیری شود.
کارگران چگونه حق خود را پیگیری کنند؟
در صورتی که فوقالعاده قانونی جمعهکاری پرداخت نشود، کارگران میتوانند موضوع را از مسیرهای قانونی پیگیری کنند.
مراجعه به تشکلهای کارگری و نهادهای صنفی مربوط، طرح موضوع در بازرسی کار و ارائه گزارش به مراجع وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از جمله راههای پیگیری مطالبات است.
همچنین برای کارگرانی که نگران تبعات گزارش تخلف در محیط کار هستند، امکان ثبت گزارش بدون افشای عمومی هویت نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
حمایت از تولید نباید به حذف حقوق کارگران منجر شود
جابهجایی موقت روز تعطیل با هدف مدیریت بحران برق و جلوگیری از آسیب به تولید طراحی شده است؛ اما اجرای این سیاست نباید موجب کاهش حقوق قانونی کارگران شود.
بر این اساس، تغییر روز تعطیل هفتگی تنها زمان استراحت هفتگی را جابهجا میکند و بهخودیخود مجوزی برای حذف فوقالعاده ۴۰ درصدی کار در روز جمعه نیست.
