ادعای جنجالی ترامپ درباره هرمز؛ هنوز ۱۵۰ مین در آبهاست؟
دونالد ترامپ میگوید تنگه هرمز از مینهای دریایی پاکسازی شده و مسیرهای بینالمللی این آبراه برای تردد کشتیها امن است؛ اما ارزیابی برخی متحدان آمریکا با این ادعا تفاوت دارد. مقامهای چند کشور متحد واشنگتن معتقدند هنوز احتمال وجود مینهای دریایی ایران در تنگه هرمز وجود دارد و اعلام پایان عملیات مینروبی ممکن است زودهنگام باشد.
به گزارش بلومبرگ، برخی متحدان آمریکا بر این باورند که همه مینهای دریایی شناسایی یا خنثی نشدهاند. این اختلاف نظر در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که بازگشت امنیت به تنگه هرمز برای ازسرگیری کامل تردد نفتکشها و بازگشت آرامش به بازار جهانی انرژی حیاتی است.
ترامپ: تنگه هرمز پاکسازی شده است
رئیسجمهور آمریکا در روزهای اخیر چندین بار اعلام کرده که مینهای موجود در آبهای بینالمللی تنگه هرمز جمعآوری یا منفجر شدهاند. ترامپ همچنین این آبراه را مسیری «کاملاً فعال» توصیف کرده و گفته است آمریکا اجازه نخواهد داد ایران بار دیگر در مسیرهای کشتیرانی بینالمللی مینگذاری کند.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نیز اعلام کرده است که مسیرهای بینالمللی شناختهشده برای عبور کشتیها در تنگه هرمز از مینهای دریایی ایران پاک شدهاند.
با این حال، این اعلامیه الزاماً به معنای پاکسازی کامل تمام مناطق تنگه هرمز و آبهای اطراف آن نیست. همین تفاوت در تعریف «پاکسازی تنگه» یکی از دلایل اصلی اختلاف میان واشنگتن و برخی متحدان آمریکا محسوب میشود.
احتمال وجود ۸۰ تا ۱۵۰ مین دریایی در هرمز
بر اساس ارزیابیهایی که بلومبرگ به آنها استناد کرده، ایران احتمالاً بین ۸۰ تا ۱۵۰ مین دریایی در منطقه کار گذاشته است. متحدان آمریکا معتقدند اگرچه بخشی از این مینها شناسایی و خنثی شدهاند، اما بعید است همه مینهای احتمالی در مدت کوتاهی پیدا شده باشند.
در مقابل، مقامهای آمریکایی معتقدند این برآوردها مربوط به شرایط قبلی است و لزوماً وضعیت فعلی تنگه هرمز را نشان نمیدهد.
در واقع، اختلاف اصلی بر سر این موضوع است که آیا با پاکسازی مسیرهای اصلی کشتیرانی میتوان تنگه هرمز را برای بازگشت گسترده کشتیهای تجاری کاملاً امن دانست یا اینکه برای رسیدن به چنین اطمینانی، عملیات مینروبی گستردهتری لازم است.
چرا مینهای دریایی پیدا کردن را دشوار میکنند؟
یکی از چالشهای اصلی عملیات مینروبی در تنگه هرمز، جریانهای دریایی و شرایط خاص جغرافیایی آبراه است. جریان آب میتواند برخی مینها را از محل اولیه خود جابهجا کند و باعث شود مینهایی که پیشتر محل تقریبی آنها شناسایی شده بود، در نقطه دیگری قرار گرفته باشند.
به همین دلیل، متحدان آمریکا معتقدند صرف اعلام پاکسازی مسیرهای اصلی نمیتواند نگرانی شرکتهای کشتیرانی و بیمه را بهطور کامل برطرف کند. از نگاه آنها، برای اطمینان از امنیت تردد نفتکشها در تنگه هرمز باید عملیات گستردهتری با استفاده از تجهیزات تخصصی مینروبی و پشتیبانی دریایی و هوایی انجام شود.
کاهش شدید عبور نفت از تنگه هرمز
یکی از مهمترین نشانههای ادامه نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز، میزان تردد نفتکشها و حجم عبور نفت از این آبراه است.
دادههای شرکت ردیابی کشتی ورتکسا نشان میدهد عبور نفت از تنگه هرمز در ابتدای این هفته حدود ۵ میلیون بشکه در روز بوده است؛ این در حالی است که پیش از جنگ، روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر عبور میکرد.
این فاصله قابل توجه نشان میدهد حتی اگر بخش بزرگی از مینهای دریایی خنثی شده باشد، بازار کشتیرانی هنوز تنگه هرمز را به اندازه دوران پیش از جنگ امن نمیداند.
در نهایت، بازگشت تنگه هرمز به شرایط عادی تنها به اعلام دولت آمریکا درباره پایان عملیات مینروبی وابسته نیست. مالکان نفتکشها، شرکتهای بیمه، شرکتهای کشتیرانی و فعالان بازار انرژی نیز باید درباره سطح ریسک عبور از این آبراه به اطمینان برسند.
به همین دلیل، اختلاف میان کاخ سفید و متحدان آمریکا بر سر وجود مینهای ایرانی در تنگه هرمز میتواند همچنان بر صادرات نفت، قیمت انرژی و امنیت بازار جهانی نفت سایه بیندازد.
