اجاره خانه برای دهکهای ۱ تا ۶ ارزانتر میشود / فرمول جدید دولت اعلام شد
جزئیات تازهای از طرح مسکن استیجاری دولت اعلام شده که میتواند هزینه اجاره خانه را برای بخشی از خانوارهای دهکهای یک تا شش به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
در مدل جدید قرار نیست همه مشمولان یک اجاره ثابت بپردازند. میزان اجاره بر اساس دهک درآمدی خانوار تعیین میشود و هرچه دهک پایینتر باشد، سهم کمتری از اجارهبهای کارشناسی روز پرداخت خواهد شد.
بر اساس توضیحات معاون وزیر راه و شهرسازی، خانوارهای دهکهای یک و دو ۳۵ درصد نرخ کارشناسی روز اجاره، دهکهای سه و چهار ۴۵ درصد و دهکهای پنج و شش ۵۵ درصد را پرداخت خواهند کرد.
دهکهای ۱ تا ۶ چقدر اجاره میدهند؟
فرمول اعلامشده برای مسکن استیجاری به این صورت است:
| دهک درآمدی | سهم خانوار از اجاره روز |
|---|---|
| دهک ۱ و ۲ | ۳۵ درصد |
| دهک ۳ و ۴ | ۴۵ درصد |
| دهک ۵ و ۶ | ۵۵ درصد |
بنابراین دولت قرار نیست رقم مشخص و یکسانی را برای اجاره تمام واحدها تعیین کند؛ ابتدا نرخ کارشناسی اجاره هر واحد مشخص میشود و سپس خانوار بر اساس دهک خود درصدی از آن را پرداخت میکند.
اگر اجاره خانه ۲۰ میلیون باشد چقدر باید پرداخت کنیم؟
برای روشن شدن فرمول میتوان یک مثال ساده زد.
اگر اجاره کارشناسی یک واحد مسکونی ماهانه ۲۰ میلیون تومان باشد، میزان پرداخت خانوارها به این شکل خواهد بود:
| دهک درآمدی | اجاره فرضی روز | مبلغ پرداختی خانوار |
|---|---|---|
| دهک ۱ و ۲ | ۲۰ میلیون تومان | ۷ میلیون تومان |
| دهک ۳ و ۴ | ۲۰ میلیون تومان | ۹ میلیون تومان |
| دهک ۵ و ۶ | ۲۰ میلیون تومان | ۱۱ میلیون تومان |
به این ترتیب یک خانواده دهک اول یا دوم برای خانهای که اجاره کارشناسی آن ۲۰ میلیون تومان است، در این مثال حدود ۷ میلیون تومان پرداخت خواهد کرد.
البته این ارقام صرفاً برای توضیح نحوه محاسبه هستند و اجاره واقعی هر واحد بر اساس قیمت کارشناسی همان خانه و منطقه تعیین میشود.
اگر اجاره خانه ۳۰ میلیون باشد چه؟
در یک نمونه دیگر، اگر اجاره کارشناسی یک واحد ۳۰ میلیون تومان باشد، خانوار دهک یک و دو حدود ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، خانوار دهک سه و چهار ۱۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و خانوار دهک پنج و شش ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت خواهد کرد.
این مدل نشان میدهد اختلاف دهک خانوار میتواند چند میلیون تومان در اجاره ماهانه واحدهای مشابه تفاوت ایجاد کند.
قرارداد اجاره ۵ ساله میشود
یکی دیگر از ویژگیهای مهم طرح، مدت قرارداد است.
بر اساس جزئیات اعلامشده، دوره استفاده خانوار از واحدهای استیجاری میتواند تا پنج سال ادامه پیدا کند و وضعیت مشمولان هر سال دوباره بررسی خواهد شد.
اگر خانوار در طول این مدت صاحب مسکن شود یا شرایط لازم برای حضور در طرح را از دست بدهد، دیگر امکان استفاده از شرایط حمایتی را نخواهد داشت.
این موضوع برای مستأجران اهمیت زیادی دارد، زیرا یکی از مشکلات اصلی بازار اجاره، نااطمینانی درباره تمدید قرارداد و افزایش شدید اجاره در هر سال است.
چه کسانی میتوانند خانه اجارهای دولت بگیرند؟
طرح مسکن استیجاری در مرحله فعلی بیش از همه زوجهای جوان را هدف گرفته است.
از جمله شرایطی که برای متقاضیان این طرح اعلام شده، قرار گرفتن در دهکهای درآمدی یک تا شش، نداشتن مسکن یا زمین مسکونی، داشتن فرم «ج» سبز و سابقه سکونت در شهر محل تقاضاست.
در مراحل اولیه طرح همچنین زوجهایی در اولویت قرار گرفتهاند که حداکثر پنج سال از ازدواج آنها گذشته باشد. ثبت درخواست نیز به معنی تحویل قطعی خانه نیست و متقاضیان پس از بررسی شرایط و اولویتبندی وارد مراحل بعدی میشوند.
چه کسانی در اولویت دریافت خانه هستند؟
اولویتبندی فقط بر اساس زمان ثبتنام انجام نمیشود.
دهک درآمدی، تعداد فرزندان و میزان آسیبپذیری خانوار از جمله معیارهای تعیین اولویت هستند. خانوارهایی که عضو معلول یا سالمند دارند نیز میتوانند در فرآیند اولویتبندی شرایط متفاوتی داشته باشند.
بنابراین دهکهای پایینتر و خانوارهای دارای شرایط حمایتی بیشتر، شانس بالاتری برای قرار گرفتن در اولویت خواهند داشت.
اجاره خانههای دولتی رایگان نیست
نکته مهم این است که طرح مسکن استیجاری به معنی تحویل خانه رایگان نیست.
خانوار همچنان اجاره پرداخت میکند، اما دولت با تعیین سهم متفاوت برای دهکهای درآمدی، بخشی از فشار اجاره بازار را کاهش میدهد.
برای مثال دهکهای یک و دو به جای پرداخت کل اجاره کارشناسی، ۳۵ درصد آن را میپردازند؛ در حالی که سهم پرداختی دهکهای پنج و شش به ۵۵ درصد میرسد.
ثبتنام مسکن استیجاری چگونه انجام میشود؟
اجرای طرح بهصورت مرحلهای انجام میشود و ثبت درخواست اولیه به معنی تخصیص قطعی واحد نیست.
پس از ثبت اطلاعات، شرایط خانوار بررسی و متقاضیان بر اساس دهک، تعداد فرزندان و سایر معیارهای حمایتی اولویتبندی میشوند.
در صورت تأیید، واحدهای موجود به متقاضیان واجد شرایط معرفی خواهد شد.
در نتیجه برای مستأجران دهکهای یک تا شش، مهمترین موضوع در حال حاضر بررسی شرایط ثبتنام در شهر محل سکونت و اطمینان از وضعیت دهک درآمدی و فرم «ج» است.