اگر چک کاغذی دستمان باشد بعد از مهر باطل میشود؟ / تکلیف دستهچکهای قدیمی مشخص شد
با آغاز مهرماه ۱۴۰۵، اجرای برنامه جدید بانک مرکزی برای گسترش چک الکترونیکی آغاز میشود؛ خبری که باعث شده بسیاری از دارندگان دستهچک این سؤال را مطرح کنند که آیا چکهای کاغذی از اول مهر دیگر اعتبار ندارند؟
پاسخ کوتاه خیر است.
چکهای کاغذی موجود قرار نیست از اول مهر بهصورت ناگهانی باطل شوند. آنچه از مهر آغاز میشود، فرآیند تدریجی کاهش استفاده از چک کاغذی و افزایش سهم چکهای الکترونیکی در شبکه بانکی است.
چک کاغذی از اول مهر باطل میشود؟
خیر. اگر دستهچک کاغذی در اختیار دارید یا قبلاً چک کاغذی دریافت کردهاید، شروع طرح جدید به معنی بیاعتبار شدن ناگهانی آن نیست.
بانک مرکزی برای عبور از چک کاغذی به چک الکترونیکی یک برنامه مرحلهای تدوین کرده است.
بنابراین دارندگان چکهای کاغذی نباید تصور کنند که از اول مهر دیگر امکان صدور، انتقال یا وصول چکهای موجود را ندارند.
از اول مهر دقیقاً چه چیزی تغییر میکند؟
تغییر اصلی این است که بانکها باید بهتدریج سهم بیشتری از دستهچکهای صادرشده را به شکل الکترونیکی ارائه کنند.
در مرحله نخست که از ابتدای مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵ اجرا میشود، سهم دستهچکهای الکترونیکی باید به ۲۵ درصد مجموع دستهچکهای صادرشده هر بانک برسد.
همچنین بانکها موظف شدهاند استفاده غیرحضوری از چک الکترونیکی را گسترش دهند.
بنابراین از مهر، جهت حرکت شبکه بانکی تغییر میکند؛ اما این تغییر به معنی حذف یکشبه دستهچک کاغذی نیست.
آیا بانکها هنوز دستهچک کاغذی میدهند؟
بله.
در فاز نخست برنامه، صدور دستهچک کاغذی همچنان امکانپذیر است، اما بانک مرکزی محدودیتهایی برای تعداد برگههای آن در نظر گرفته است.
برای مشتریان حقیقی، سقف صدور دستهچک کاغذی در دوره مهر تا پایان آذر حداکثر ۱۰۰ برگ تعیین شده است.
این سقف در مراحل بعد کمتر میشود.
دستهچک کاغذی از چه زمانی محدودتر میشود؟
برنامه بانک مرکزی برای مشتریان حقیقی بهصورت مرحلهای طراحی شده است:
| دوره | حداکثر تعداد برگ دستهچک کاغذی |
|---|---|
| مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵ | ۱۰۰ برگ |
| دی تا پایان اسفند ۱۴۰۵ | ۵۰ برگ |
| فروردین تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶ | ۲۵ برگ |
| خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶ | ۱۰ برگ |
این جدول بهخوبی نشان میدهد که هدف بانک مرکزی کاهش تدریجی استفاده از چک کاغذی است، نه توقف ناگهانی آن در ابتدای مهر.
سهم چک الکترونیکی چقدر میشود؟
همزمان با محدود شدن تدریجی چک کاغذی، سهم چک الکترونیکی افزایش پیدا میکند.
برنامه تعیینشده برای بانکها به این شکل است:
| دوره | حداقل سهم چک الکترونیکی |
|---|---|
| مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵ | ۲۵ درصد |
| دی تا پایان اسفند ۱۴۰۵ | ۴۰ درصد |
| فروردین تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶ | ۶۰ درصد |
| خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶ | ۸۰ درصد |
در نتیجه، مسیر شبکه بانکی به سمت جایگزینی چک دیجیتال با چک کاغذی حرکت میکند.
چکی که قبل از مهر صادر شده چه میشود؟
اگر چکی پیش از اجرای مراحل جدید صادر شده باشد، آغاز مهر به خودی خود آن را باطل نمیکند.
چکهای صیادی همچنان باید مطابق مقررات مربوط به ثبت، تأیید و انتقال در سامانه صیاد مورد استفاده قرار گیرند.
بنابراین صرف اینکه تاریخ اجرای برنامه توسعه چک الکترونیکی فرا رسیده، باعث بیاعتبار شدن چکی که پیشتر صادر یا دریافت شده نمیشود.
پس چه زمانی چک کاغذی کاملاً حذف میشود؟
هدف قانونی این است که فرآیند حذف تدریجی چک کاغذی و جایگزینی آن با چک الکترونیکی تا پایان سال سوم برنامه هفتم تکمیل شود.
به همین دلیل اتفاقی که از مهر ۱۴۰۵ آغاز میشود، نقطه شروع یک گذار چندمرحلهای است.
در ماههای بعد محدودیت صدور دستهچک کاغذی بیشتر و سهم چک الکترونیکی در بانکها بالاتر خواهد رفت.
چک الکترونیکی چه فرقی با چک کاغذی دارد؟
در چک الکترونیکی، برگه فیزیکی وجود ندارد و مراحل اصلی صدور، انتقال و دریافت چک در بستر الکترونیکی انجام میشود.
هدف از این تغییر کاهش وابستگی به برگه کاغذی، سادهتر شدن فرآیند انتقال و وصول و کاهش برخی تخلفات مانند جعل عنوان شده است.
بانکها نیز باید امکان استفاده گستردهتر و غیرحضوری از این نوع چک را فراهم کنند.
دارندگان دستهچک الان چه کار کنند؟
اگر دستهچک کاغذی فعالی دارید، نیازی نیست فقط به دلیل آغاز مهر برای تعویض فوری آن اقدام کنید.
اما روند جدید نشان میدهد استفاده از چک الکترونیکی طی ماههای آینده سهم بیشتری پیدا خواهد کرد و بانکها نیز مشتریان را به سمت این ابزار هدایت میکنند.
در صورت درخواست دستهچک جدید نیز ممکن است بانک بر اساس برنامه جدید، خدمات مربوط به چک الکترونیکی را به شما پیشنهاد کند.
جمعبندی
چکهای کاغذی از اول مهر ۱۴۰۵ ناگهان باطل نمیشوند.
از ابتدای مهر، بانک مرکزی اجرای برنامه مرحلهای توسعه چک الکترونیکی را آغاز میکند. در مرحله نخست، بانکها باید سهم چک الکترونیکی را به ۲۵ درصد برسانند و همزمان صدور دستهچک کاغذی محدودتر میشود.
بنابراین اگر چک کاغذی در دست دارید، صرف آغاز مهر باعث بیاعتبار شدن آن نمیشود؛ اما مسیر نظام بانکی بهوضوح به سمت کاهش تدریجی چک کاغذی و جایگزینی آن با چک الکترونیکی حرکت کرده است.
برچسبها: چک کاغذی، حذف چک کاغذی، چک الکترونیکی، چک صیادی، دسته چک، دسته چک الکترونیکی، بانک مرکزی، سامانه صیاد، قوانین چک ۱۴۰۵، تغییرات بانکی مهر ۱۴۰۵
