اقدام غافلگیرکننده ترامپ در خاورمیانه/ پیام پایان جنگ صادر شد؟

دولت دونالد ترامپ روند بازگرداندن کارکنان دیپلماتیک آمریکا به شماری از سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌های خاورمیانه را آغاز کرده است؛ مراکزی که پس از آغاز جنگ با ایران، بخشی از کارکنان آنها تخلیه یا کاهش یافته بودند.

بر اساس گزارش رویترز، این روند قرار است به‌صورت مرحله‌ای انجام شود و کشورهایی مانند عراق، عربستان، اسرائیل و لبنان را دربر بگیرد. در برخی نمایندگی‌ها نیز بازگشت کارکنان با سقف مشخص و پایین‌تر از ظرفیت کامل انجام خواهد شد. 

این تصمیم می‌تواند یک پیام مهم داشته باشد: واشنگتن دست‌کم در کوتاه‌مدت، احتمال تشدید فوری درگیری با ایران را پایین‌تر ارزیابی می‌کند. با این حال، این به معنای پایان تنش‌ها نیست؛ چرا که هم‌زمان فشارهای اقتصادی آمریکا علیه تهران ادامه دارد و حضور نظامی واشنگتن در منطقه نیز حفظ شده است. 

اما یک خبر متناقض؛ ناو روزولت راهی خاورمیانه می‌شود

درست در همین شرایط، گزارش CNN از تصمیم نیروی دریایی آمریکا برای اعزام ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس تئودور روزولت» به خاورمیانه منتشر شده است؛ ناوی با حدود ۵ هزار نفر خدمه که قرار است طی هفته‌های آینده راهی منطقه شود و دست‌کم هفت ماه در آنجا بماند.

حتی جان پریمن، ارشدترین درجه‌دار نیروی دریایی آمریکا، گفته خدمه روزولت می‌دانند بیش از هفت ماه در منطقه خواهند بود و فرمانده ناو آنها را برای هشت ماه برنامه‌ریزی کرده است. 

این ناو قرار است جایگزین یو‌اس‌اس جورج واشنگتن شود؛ ناوی که هفته گذشته جای آبراهام لینکلن را در منطقه گرفت. هم‌زمان، ناو یو‌اس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش نیز در خاورمیانه حضور دارد. 

پیام واشنگتن دوگانه است

به این ترتیب، در یک سوی ماجرا بازگشت تدریجی دیپلمات‌های آمریکایی قرار دارد؛ اقدامی که از کاهش ارزیابی خطر تشدید فوری جنگ حکایت می‌کند. در سوی دیگر، تداوم حضور سنگین نظامی و اعزام ناو روزولت برای یک مأموریت طولانی قرار گرفته است. 

البته اعزام روزولت لزوماً به معنای تصمیم آمریکا برای آغاز جنگ جدید نیست و می‌تواند بخشی از برنامه چرخش و جایگزینی ناوهای آمریکایی در منطقه باشد. با این حال، هم‌زمانی این اقدام با ادامه تنش‌ها باعث شده نشانه‌های ارسالی واشنگتن متناقض به نظر برسد.

در واقع، پیام آمریکا در حال حاضر چیزی شبیه این است: دیپلمات‌ها برمی‌گردند، اما ناوها همچنان می‌مانند. همین تناقض است که باعث می‌شود ارزیابی درباره اینکه منطقه واقعاً به سمت آرامش می‌رود یا برای دور تازه‌ای از تنش آماده می‌شود، همچنان دشوار باشد.