افشاگری فایننشال تایمز درباره توافق موشکی ایران و روسیه / مسکو برای تأمین ۹۰ پرتابگر پیشرفته با تهران توافق کرد

به گزارش راهبرد فردا، همکاری نظامی تهران و مسکو بار دیگر در کانون توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفته است. فایننشال تایمز در گزارش پنجشنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۴ آبان ۱۴۰۵، به اسنادی استناد کرده که از سفارش تجهیزات پرتاب موشک برای بالگردهای تهاجمی حکایت دارند. این گزارش در شرایطی منتشر شده که روسیه همچنان درگیر جنگ اوکراین است و روابط نظامی آن با ایران زیر نظر کشورهای غربی قرار دارد.

جزئیات توافق ۹۰ پرتابگر موشکی چیست؟

بر اساس گزارش فایننشال تایمز، برنامه تولید یک شرکت صنایع دفاعی روسیه نشان می‌دهد ۹۰ پرتابگر APU-L برای یک مشتری خارجی با نام رمز K-10 در نظر گرفته شده است.

این سند مربوط به برنامه‌ریزی تولید در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ است و در مکاتبات شرکت ویمپل، یکی از مجموعه‌های مهم صنایع موشکی روسیه، مورد اشاره قرار گرفته است.

در گزارش آمده است که نام رمز K-10 در برخی اسناد صادرات تسلیحات روسیه برای اشاره به ایران استفاده شده است. فایننشال تایمز برای بررسی هویت این مشتری، به اسناد دیگری از معاملات نظامی روسیه از جمله قراردادهای مرتبط با هواپیماهای آموزشی و رزمی یاک-۱۳۰ استناد کرده است.

با وجود این قرائن، تفاوت مهمی میان ثبت سفارش، توافق برای تأمین و تحویل واقعی تجهیزات وجود دارد. گزارش منتشرشده نشان می‌دهد چنین سفارشی در برنامه تولید ثبت شده، اما درباره تکمیل تحویل آن به ایران سند قطعی ارائه نشده است.

پرتابگر APU-L چه کاربردی دارد؟

پرتابگر APU-L برای حمل و شلیک موشک‌های هدایت‌شونده روی بالگردهای تهاجمی طراحی شده است. این تجهیزات با موشک‌های موسوم به LMUR یا ایزدلیه ۳۰۵ ارتباط دارند که در ارتش روسیه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

موشک‌های این خانواده به سامانه هدایت مجهز هستند و امکان هدف قرار دادن برخی اهداف ثابت یا متحرک را فراهم می‌کنند. نوع پرتابگر و سکوی حمل آن در توان عملیاتی سامانه اهمیت دارد.

بر اساس اطلاعات فنی مطرح‌شده در گزارش، پرتابگر APU-L می‌تواند دو موشک حمل کند و برای استفاده روی بالگردهای تهاجمی Mi-28 طراحی شده است.

با این حال، مشخصات این تجهیزات نباید با سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب یا موشک‌های بالستیک اشتباه گرفته شود. موضوع گزارش جدید، تجهیزات پرتاب موشک هدایت‌شونده از بالگرد است.

ارتباط توافق جدید با بالگردهای Mi-28 ایران

بالگرد تهاجمی Mi-28 از جمله محصولات شناخته‌شده صنعت نظامی روسیه است. تهران پیش‌تر برای به‌کارگیری این نوع بالگردها اعلام آمادگی کرده و گزارش‌هایی نیز درباره ورود نمونه‌هایی از این خانواده به ایران منتشر شده است.

در صورت استفاده از پرتابگرهای مورد اشاره روی بالگردهای سازگار، چنین تجهیزاتی می‌توانند بخشی از تسلیحات هوابه‌سطح این پرنده‌ها باشند.

با این حال، هنوز نمی‌توان بر اساس سند سفارش نتیجه گرفت که تمام بالگردهای احتمالی موجود در ایران به این پرتابگرها مجهز شده‌اند. جزئیات ترکیب عملیاتی، تعداد تجهیزات تحویلی و وضعیت استقرار آن‌ها در گزارش جدید به‌طور قطعی مشخص نشده است.

چرا روسیه با وجود جنگ اوکراین به ایران تجهیزات می‌فروشد؟

یکی از پرسش‌های اصلی فایننشال تایمز این است که مسکو چگونه هم‌زمان با نیازهای گسترده نظامی در جنگ اوکراین، به توسعه همکاری دفاعی با تهران ادامه می‌دهد.

روابط نظامی ایران و روسیه در سال‌های اخیر گسترش یافته و دو کشور در حوزه‌های مختلف فناوری و تجهیزات دفاعی همکاری داشته‌اند. این همکاری برای روسیه می‌تواند بخشی از سیاست حفظ روابط با شرکای راهبردی باشد و برای ایران نیز دسترسی به تجهیزات و فناوری‌های خاص را فراهم کند.

با این حال، محدودیت ظرفیت تولید، نیازهای داخلی ارتش روسیه و ملاحظات سیاسی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر ابعاد و زمان‌بندی همکاری‌ها اثر بگذارند.

آیا روسیه تجهیزات سفارش‌شده را تحویل داده است؟

مهم‌ترین نکته گزارش این است که تحویل نهایی ۹۰ پرتابگر تأیید نشده است. اسناد تولید و مکاتبات صنعتی می‌توانند نشان‌دهنده برنامه‌ریزی یا توافق تجاری باشند، اما برای اثبات تحویل واقعی به شواهد جداگانه نیاز است.

این تمایز به‌ویژه در موضوعات نظامی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است یک سفارش به دلایل فنی، مالی، سیاسی یا تغییر اولویت‌ها با تأخیر مواجه شود.

همچنین ثبت نام یک مشتری در اسناد تولید، به‌تنهایی زمان نصب تجهیزات یا استفاده عملیاتی از آن‌ها را مشخص نمی‌کند.

بنابراین تیترهایی که از تحویل قطعی این پرتابگرها یا ورود آن‌ها به خدمت عملیاتی خبر می‌دهند، فراتر از شواهد منتشرشده هستند.

واکنش احتمالی غرب به همکاری نظامی ایران و روسیه

گسترش همکاری نظامی ایران و روسیه پیش‌تر با انتقاد دولت‌های غربی روبه‌رو شده است. در مقابل، تهران و مسکو روابط دوجانبه خود را بخشی از همکاری‌های رسمی میان دو کشور معرفی کرده‌اند.

کارشناسانی که در گزارش فایننشال تایمز به آن‌ها استناد شده، معتقدند مسکو تلاش می‌کند هم‌زمان با حفظ همکاری با تهران، از ورود به سطحی از مداخله که به روابطش با سایر قدرت‌ها آسیب جدی بزند خودداری کند.

از این منظر، گزارش جدید بیشتر از آنکه نشانه تغییر فوری وضعیت میدانی باشد، اطلاعات تازه‌ای درباره عمق روابط تسلیحاتی دو کشور ارائه می‌کند.

توافق موشکی ایران و روسیه چه معنایی دارد؟

اگر اسناد بررسی‌شده به سفارش واقعی ایران مربوط باشند، توافق برای تأمین پرتابگرهای بالگردی را می‌توان بخشی از روند توسعه همکاری‌های فنی و نظامی دو کشور دانست.

اما پیامد عملی چنین توافقی به تحقق تحویل، سازگاری تجهیزات با سامانه‌های موجود و امکان استفاده عملیاتی آن‌ها بستگی خواهد داشت.

در مجموع، فایننشال تایمز از توافق برای تأمین ۹۰ پرتابگر موشک هدایت‌شونده خبر داده و اسنادی درباره هویت خریدار ارائه کرده است. با این حال، درباره تحویل نهایی تجهیزات و وضعیت عملیاتی آن‌ها هنوز قطعیت وجود ندارد؛ موضوعی که باید در پوشش خبری این پرونده مورد توجه قرار گیرد.