حقوق مهر کارگران تغییر می‌کند؟ / آخرین خبر از افزایش دوباره دستمزدها + جدول
آیا حقوق مهر ۱۴۰۵ کارگران و کارمندان دوباره افزایش پیدا می‌کند؟ تازه‌ترین خبرها نشان می‌دهد موضوع ترمیم حقوق در نیمه دوم سال همچنان در دستور پیگیری قرار دارد، اما هنوز افزایش جدید و سراسری برای همه حقوق‌بگیران به مرحله ابلاغ نرسیده است. در تازه‌ترین تحول، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس روز جمعه ۲۴ مهر اعلام کرد که دولت بر اساس قانون بودجه موظف به افزایش حقوق کارمندان از ابتدای مهر است. در مقابل، افزایش دوباره دستمزد کارگران همچنان به تصمیم شورای عالی کار وابسته است و رقم تازه‌ای برای حقوق مهر آنها تصویب نشده است.
به گزارش راهبرد فردا، در روزهایی که کارگران و کارمندان منتظر دریافت حقوق مهرماه هستند، بحث افزایش دوباره دستمزدها به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. افزایش هزینه‌های مسکن، خوراک و خدمات باعث شده بسیاری از خانوارهای حقوق‌بگیر، افزایش ابتدای سال را برای جبران مخارج زندگی کافی ندانند. اکنون دو پرسش مهم مطرح است: آیا حقوق مهر با مبلغی بیشتر از شهریور واریز می‌شود و اگر افزایش جدیدی تصویب شود، آیا مابه‌التفاوت آن نیز به حقوق‌بگیران تعلق خواهد گرفت؟
بررسی آخرین خبرها نشان می‌دهد وضعیت کارگران و کارمندان یکسان نیست. در مورد کارمندان دولت، اظهارات تازه یک مقام مجلس موضوع اجرای افزایش حقوق از ابتدای مهر را دوباره مطرح کرده است؛ اما درباره کارگران مشمول قانون کار، هنوز باید منتظر تصمیم جدید شورای عالی کار بود.
خبر جدید درباره افزایش حقوق کارمندان از مهر ۱۴۰۵
علی بابایی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، روز جمعه ۲۴ مهر در تازه‌ترین اظهارات خود از پیگیری بهبود وضعیت معیشتی کارمندان دولت خبر داد.
او اعلام کرد که بر اساس قانون بودجه سال جاری، دولت مکلف است حقوق کارمندان را از ابتدای مهرماه افزایش دهد و منابع مالی موردنیاز برای این اقدام نیز محاسبه و فراهم شده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که طی هفته‌های گذشته، موضوع ترمیم حقوق کارکنان دولت با توجه به افزایش هزینه‌های زندگی بارها مورد بحث قرار گرفته است.
با وجود اهمیت این خبر، باید میان اظهارات یک مقام مجلس و اجرای قطعی افزایش حقوق تفاوت گذاشت. تاکنون جزئیات نهایی مربوط به درصد افزایش جدید، گروه‌های مشمول، نحوه محاسبه و زمان اعمال آن در فیش حقوقی مهر به‌صورت عمومی و قطعی مشخص نشده است.
بنابراین نمی‌توان نتیجه گرفت که حقوق تمام کارمندان دولت در مهرماه حتماً با درصد یکسانی افزایش پیدا خواهد کرد.
آیا حقوق مهر کارمندان نسبت به شهریور بیشتر می‌شود؟
پاسخ به این پرسش هنوز برای همه کارمندان یکسان نیست. اگر افزایش جدید حقوق از ابتدای مهر تصویب و اجرا شود، ممکن است مبلغ حکم یا دریافتی کارکنان مشمول تغییر کند. اما تا زمانی که بخشنامه و ضوابط اجرایی مشخص نشده باشد، نمی‌توان رقم تازه‌ای را به حقوق همه کارکنان اضافه کرد.
نکته دیگر این است که تغییر دریافتی یک کارمند لزوماً ناشی از افزایش عمومی حقوق نیست. اضافه‌کار، فوق‌العاده‌های شغلی، تغییر وضعیت استخدامی، مالیات، حق بیمه و اقساط نیز می‌توانند مبلغ خالص فیش حقوقی را تغییر دهند.
برای مثال، ممکن است کارمندی در مهرماه نسبت به شهریور دریافتی بیشتری داشته باشد، اما علت آن افزایش اضافه‌کار یا اعمال یک حکم فردی باشد، نه تصویب افزایش عمومی حقوق.
راهبرد فردا پیش‌تر در گزارش «حقوق مهر کارمندان چقدر تغییر می‌کند؟ / چه کسانی این ماه دریافتی متفاوت دارند؟» دلایل احتمالی تغییر فیش حقوقی را بررسی کرده است.
آخرین وضعیت افزایش حقوق کارگران در شورای عالی کار
در مورد کارگران، وضعیت متفاوت است. مرجع تعیین حداقل دستمزد مشمولان قانون کار، شورای عالی کار است و افزایش عمومی دستمزد باید از مسیر تصمیم‌گیری و ابلاغ ضوابط مربوط انجام شود.
در نشست ۲۸ شهریور شورای عالی کار، موضوع ترمیم مزد مورد بررسی قرار گرفت، اما توافق نهایی درباره میزان و نحوه افزایش دستمزد به دست نیامد و ادامه بررسی به جلسه دیگری موکول شد.
در هفته‌های بعد نیز نمایندگان کارگری از پیگیری برگزاری نشست تازه سخن گفتند. با این حال، اسعد صالحی، نماینده کارگران در شورای عالی کار، در ۲۰ مهر اعلام کرد که زمان برگزاری جلسه جدید هنوز مشخص نشده است.
به این ترتیب، تا جمعه ۲۴ مهر مصوبه تازه‌ای که حداقل مزد عمومی کارگران را برای نیمه دوم سال افزایش دهد، احراز نشده و مبنای محاسبه حقوق همچنان مصوبه دستمزد سال ۱۴۰۵ است.
پایه حقوق کارگران در مهر ۱۴۰۵ چقدر است؟
بر اساس مصوبه شورای عالی کار برای سال ۱۴۰۵، حداقل دستمزد روزانه کارگران ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان تعیین شده است. بنابراین پایه مزد یک ماه ۳۰روزه معادل ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان خواهد بود.
این مبلغ صرفاً پایه حقوق است و مزایایی مانند حق مسکن، بن کارگری، حق تأهل، حق اولاد و پایه سنوات، در صورت احراز شرایط قانونی، به آن اضافه می‌شوند.
جدول زیر مهم‌ترین ارقام مصوب را نشان می‌دهد.
| عنوان | مبلغ مصوب |
|---|---|
| حداقل مزد روزانه | ۵۵۴٬۱۸۵ تومان |
| پایه مزد ماهانه ۳۰روزه | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان |
| بن کارگری ماهانه | ۲٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان |
| حق مسکن ماهانه | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| حق تأهل ماهانه | ۵۰۰٬۰۰۰ تومان |
| حق اولاد برای هر فرزند واجد شرایط | حدود ۱٬۶۶۲٬۵۵۵ تومان |
| پایه سنوات ماهانه برای مشمولان | حدود ۵۰۰٬۰۰۱ تومان |
این ارقام مربوط به مصوبه جاری سال ۱۴۰۵ هستند و به معنای تصویب افزایش جدید برای مهرماه نیستند.
بر اساس همین ارقام، مجموع پایه مزد، بن کارگری و حق مسکن یک کارگر حداقل‌بگیر در ماه ۳۰روزه، بدون حق تأهل، حق اولاد، سنوات و سایر پرداخت‌ها، حدود ۲۱ میلیون و ۸۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان می‌شود. مبلغ دریافتی خالص پس از کسورات قانونی می‌تواند متفاوت باشد.
حقوق کارگران در نیمه دوم سال چقدر افزایش پیدا می‌کند؟
یکی از پرسش‌های پرتکرار کارگران این است که در صورت تصویب ترمیم مزد، پایه حقوق آنها به چه مبلغی خواهد رسید.
هنوز درصد یا مبلغ مشخصی به‌عنوان افزایش جدید تصویب نشده است؛ اما می‌توان برای درک اثر افزایش احتمالی دستمزد، چند محاسبه فرضی انجام داد.
| افزایش فرضی پایه مزد | پایه حقوق ماهانه پس از افزایش |
|---|---|
| بدون افزایش جدید | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان |
| افزایش ۱۰ درصدی | حدود ۱۸٬۲۸۸٬۱۰۵ تومان |
| افزایش ۲۰ درصدی | حدود ۱۹٬۹۵۰٬۶۶۰ تومان |
| افزایش ۳۰ درصدی | حدود ۲۱٬۶۱۳٬۲۱۵ تومان |
این جدول فقط اثر ریاضی افزایش احتمالی بر پایه مزد را نشان می‌دهد و شامل تغییر مزایا یا کسورات نیست.
برای مثال، اگر پایه مزد ۲۰ درصد افزایش پیدا کند، حداقل حقوق پایه به حدود ۱۹ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان خواهد رسید. اما این عدد هنوز مصوب نیست و نباید آن را مبلغ قطعی حقوق مهر یا آبان کارگران معرفی کرد.
همچنین مشخص نیست اگر ترمیم مزد تصویب شود، افزایش تنها بر پایه دستمزد اعمال خواهد شد یا برخی مزایای مزدی نیز تغییر خواهند کرد.
آیا افزایش حقوق کارگران از اول مهر محاسبه می‌شود؟
در صورت تصویب افزایش جدید دستمزد، تاریخ اجرای آن یکی از مهم‌ترین موضوعاتی خواهد بود که باید در مصوبه نهایی روشن شود.
ممکن است یک تصمیم مزدی برای ماه‌های آینده اجرا شود یا تاریخ اجرای آن به ابتدای مهر بازگردد. اما نمی‌توان پیش از انتشار مصوبه درباره پرداخت مابه‌التفاوت ماه‌های گذشته اظهارنظر قطعی کرد.
اگر شورای عالی کار افزایش جدید را با تاریخ اجرای اول مهر تصویب کند، موضوع محاسبه معوقات و شیوه پرداخت آن نیز اهمیت پیدا می‌کند.
راهبرد فردا در گزارش «حقوق کارگران دوباره زیاد می‌شود؟ / ماجرای افزایش ۳ میلیون تومانی چیست؟» نیز تفاوت میان درخواست نمایندگان کارگری و افزایش قطعی حقوق را بررسی کرده است.
تفاوت افزایش حقوق کارگران و کارمندان چیست؟
اگرچه در اخبار عمومی از عبارت «افزایش حقوق کارگران و کارمندان» استفاده می‌شود، فرایند تعیین دستمزد این دو گروه متفاوت است.
| موضوع | کارگران مشمول قانون کار | کارمندان دولت |
|---|---|---|
| مرجع اصلی تعیین حقوق عمومی | شورای عالی کار | قوانین بودجه، مصوبات و ضوابط دولت |
| مبنای حقوق فعلی | مصوبه مزد ۱۴۰۵ | احکام و ضوابط حقوقی ۱۴۰۵ |
| موضوع در دست بررسی | ترمیم مزد نیمه دوم سال | افزایش یا حمایت معیشتی جدید از مهر |
| وضعیت افزایش جدید | بدون مصوبه عمومی تازه | اظهارات جدید مجلس، بدون جزئیات اجرایی قطعی |
| امکان تغییر فیش مهر | مزایا، اضافه‌کار یا تصمیم جدید | احکام فردی، مزایا یا تصمیم اجرایی جدید |
این تفاوت باعث می‌شود یک خبر درباره افزایش حقوق کارمندان دولت، به‌تنهایی به معنای افزایش حقوق کارگران بخش خصوصی نباشد. در مقابل، مصوبه شورای عالی کار نیز لزوماً تمام کارکنان دستگاه‌های دولتی را که تحت مقررات استخدامی متفاوت فعالیت می‌کنند، در بر نمی‌گیرد.
چرا ترمیم حقوق در نیمه دوم سال جدی شده است؟
بحث افزایش دوباره حقوق تنها به درخواست دریافت مبلغ بیشتر محدود نیست. مسئله اصلی، کاهش قدرت خرید دستمزد در برابر رشد هزینه‌های زندگی است.
برای خانواری که بخش بزرگی از درآمد ماهانه خود را صرف اجاره، خوراک، رفت‌وآمد و خدمات ضروری می‌کند، افزایش قیمت کالاهای اساسی می‌تواند بخش قابل توجهی از درآمد واقعی را از بین ببرد.
از همین رو، نمایندگان کارگری خواستار آن هستند که دستمزد در طول سال نیز با توجه به تحولات هزینه معیشت مورد بررسی قرار گیرد. در مقابل، هر تصمیم عمومی درباره افزایش مزد باید شرایط بنگاه‌ها، توان پرداخت کارفرمایان و آثار احتمالی آن بر اشتغال را نیز در نظر بگیرد.
در مورد کارمندان دولت نیز علاوه بر فشار معیشتی، تأمین منابع مالی و نحوه اجرای افزایش احتمالی اهمیت دارد. اظهارات تازه رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس نشان می‌دهد بحث افزایش حقوق از ابتدای مهر همچنان در سطح سیاست‌گذاری مطرح است؛ اما مرحله اجرا نیازمند روشن شدن جزئیات است.
اگر حقوق مهر افزایش پیدا نکرد، چه چیزی را در فیش بررسی کنیم؟
کارگران و کارمندان می‌توانند پس از دریافت فیش حقوقی مهر، مبلغ ناخالص و خالص دریافتی را با شهریور مقایسه کنند.
برای کارگران، پایه مزد، حق مسکن، بن کارگری، اضافه‌کار، حق اولاد، حق تأهل و پایه سنوات از مهم‌ترین اقلامی هستند که باید بررسی شوند. در مورد کارکنان دولت نیز علاوه بر حقوق مبنا، فوق‌العاده‌های شغلی، مزایای مستمر و غیرمستمر و کسورات می‌تواند بر مبلغ نهایی اثر بگذارد.
اگر مبلغ خالص دریافتی کاهش یافته باشد، علت آن الزاماً کاهش حقوق مصوب نیست. افزایش کسورات، تغییر اضافه‌کار یا حذف یک مزیت غیرمستمر نیز ممکن است چنین اثری داشته باشد.
از سوی دیگر، در صورت صدور احکام جدید یا ابلاغ افزایش عمومی حقوق، لازم است تاریخ اجرای حکم و نحوه محاسبه مابه‌التفاوت نیز بررسی شود.
جمع‌بندی؛ حقوق مهر ۱۴۰۵ بالاخره افزایش پیدا می‌کند؟
تا جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، هنوز نمی‌توان از افزایش قطعی و سراسری دوباره حقوق کارگران و کارمندان در فیش مهر خبر داد. با این حال، دو تحول مهم وجود دارد: نخست، ادامه مطالبه ترمیم دستمزد کارگران در شورای عالی کار و دوم، اظهارات تازه رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس درباره لزوم افزایش حقوق کارمندان دولت از ابتدای مهر.
برای کارگران، حداقل پایه مزد همچنان ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان در ماه ۳۰روزه است و تغییر عمومی این رقم به تصمیم تازه نیاز دارد. برای کارمندان دولت نیز تا روشن شدن درصد، دامنه مشمولان و زمان اجرای تصمیم احتمالی، نمی‌توان مبلغ جدیدی را به‌صورت قطعی اعلام کرد.
بنابراین حقوق‌بگیران باید میان سه موضوع تفاوت بگذارند: مطرح شدن پیشنهاد افزایش حقوق، تصویب آن در مرجع مسئول و اعمال افزایش در فیش حقوقی. تنها پس از طی این مراحل می‌توان از تغییر قطعی حقوق مهر یا پرداخت مابه‌التفاوت سخن گفت.
