یارانه آبان چه کسانی ممکن است قطع شود؟ / این ۶ تغییر را قبل از واریز بررسی کنید
یارانه نقدی آبان ۱۴۰۵ برای کدام خانوارها ممکن است قطع شود؟ با نزدیک شدن به زمان پرداخت یارانه آبان، تغییر در وضعیت درآمد، مالکیت خودرو، ارزش املاک، دارایی‌های مالی و حتی اطلاعات اعضای خانواده می‌تواند باعث بازبینی وضعیت اقتصادی خانوارها شود. بررسی آخرین مقررات نشان می‌دهد دولت در شیوه‌نامه جدید شناسایی خانوارها، معیارهای دقیق‌تری برای تشخیص افراد برخوردار در نظر گرفته است. با این حال، تغییر وضعیت اقتصادی یا جابه‌جایی دهک به معنای قطع خودکار یارانه در آبان نیست.
به گزارش راهبرد فردا، نگرانی درباره حذف یارانه نقدی در آبان ۱۴۰۵ در شرایطی افزایش یافته که تازه‌ترین آمار پرداخت‌های مهرماه از کاهش تعداد افراد مشمول در دهک‌های چهارم تا نهم حکایت دارد. براساس اطلاعات سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، تعداد یارانه‌بگیران این گروه از ۴۵ میلیون و ۳۲۸ هزار نفر در شهریور به ۴۵ میلیون و ۳۱ هزار نفر در مهر کاهش یافته است. این تغییر حدود ۲۹۸ هزار نفری نشان می‌دهد ترکیب خانوارهای مشمول ثابت نیست، اما لزوماً به معنای حذف دائمی یارانه تمام این افراد نیست.
آیا یارانه آبان ۱۴۰۵ دوباره قطع می‌شود؟
دولت در ماه‌های اخیر فرایند شناسایی خانوارهای پردرآمد و بررسی وضعیت اقتصادی یارانه‌بگیران را ادامه داده است. در همین چارچوب، شیوه‌نامه جدید گروه‌بندی اقتصادی خانوارها در ۲۱ مهر ابلاغ شد که معیارهایی فراتر از درآمد ماهانه را در نظر می‌گیرد.
براساس این شیوه‌نامه، خانوارها از نظر وضعیت اقتصادی در سه گروه دارای وسع بالا، متوسط و پایین قرار می‌گیرند. ارزش املاک، خودروها، دارایی‌های بورسی، میزان مصرف انرژی و برخی اطلاعات مالی در این گروه‌بندی نقش دارند.
با وجود این، هنوز فهرست قطعی تازه‌ای از خانوارهایی که مشخصاً در آبان ۱۴۰۵ یارانه نقدی آن‌ها قطع خواهد شد اعلام نشده است. بنابراین، خانوارها باید میان تغییر گروه اقتصادی، تغییر دهک و حذف نهایی یارانه تفاوت قائل شوند.
۱. درآمد خانوار نسبت به ماه‌های قبل افزایش پیدا کرده است
یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در بررسی وضعیت یارانه‌بگیران اهمیت دارد، مجموع درآمد اعضای خانوار است.
ممکن است سرپرست خانوار شغل جدیدی پیدا کرده باشد، یکی از اعضا وارد بازار کار شده باشد یا مجموع درآمد رسمی خانواده نسبت به دوره قبلی افزایش پیدا کرده باشد.
در ضوابط اعلام‌شده برای رسیدگی به اعتراض برخی خانوارهای حذف‌شده، سقف درآمد ماهانه خانوار یک‌نفره ۳۰ میلیون تومان، دونفره ۳۶ میلیون تومان و سه‌نفره ۴۲ میلیون تومان عنوان شده بود.
برای خانوارهای بزرگ‌تر نیز به ازای هر عضو اضافه، شش میلیون تومان به سقف درآمدی مربوط افزوده می‌شود.
جدول سقف درآمد اعلام‌شده برای رسیدگی به اعتراض یارانه
| تعداد اعضای خانوار | سقف درآمد ماهانه |
|---|---|
| یک نفر | ۳۰ میلیون تومان |
| دو نفر | ۳۶ میلیون تومان |
| سه نفر | ۴۲ میلیون تومان |
| چهار نفر | ۴۸ میلیون تومان |
| پنج نفر | ۵۴ میلیون تومان |
| شش نفر | ۶۰ میلیون تومان |
این ارقام مربوط به ضوابط اعلام‌شده برای رسیدگی به اعتراض یارانه‌های قطع‌شده هستند و نباید آن‌ها را فرمول قطعی حذف تمام یارانه‌بگیران در آبان تلقی کرد.
۲. خودرو جدید خریده‌اید یا ارزش خودروهای خانوار افزایش یافته است
خودرو از جمله دارایی‌هایی است که در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار مورد توجه قرار می‌گیرد.
براساس شیوه‌نامه جدید شناسایی خانوارها، مجموع ارزش خودروهای سواری و وانت دوکابین دارای پلاک شخصی در صورتی که از هفت میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بیشتر باشد، یکی از معیارهای قرار گرفتن خانوار در گروه دارای وسع اقتصادی بالاست.
نکته مهم این است که فقط خودروی سرپرست خانوار بررسی نمی‌شود، بلکه مجموع ارزش خودروهای مشمول متعلق به اعضای خانوار اهمیت دارد.
برای مثال، ممکن است خانواده‌ای چند خودرو داشته باشد که ارزش هرکدام به‌تنهایی کمتر از حد تعیین‌شده باشد، اما مجموع ارزش آن‌ها از سقف اعلامی فراتر برود.
البته داشتن یک خودرو معمولی یا خرید خودرو جدید، به‌تنهایی به معنای قطع قطعی یارانه نیست.
۳. خانه یا ملک جدیدی به نام اعضای خانواده ثبت شده است
مالکیت املاک نیز در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها نقش دارد. براساس مقررات جدید، ارزش واحدهای مسکونی و زمین‌ها با توجه به نوع کاربری و مبنای قانونی ارزش‌گذاری مورد بررسی قرار می‌گیرد.
برای واحد مسکونی، ارزش بیش از ۷۵ میلیارد تومان یکی از معیارهای شناسایی خانوار دارای وسع اقتصادی بالاست.
همچنین مجموع ارزش زمین‌های دارای کاربری مسکونی در صورتی که از ۵۰ میلیارد تومان فراتر برود، مشمول معیار مربوط خواهد شد.
جدول معیارهای جدید املاک و خودرو
| نوع دارایی | معیار شناسایی وسع اقتصادی بالا |
|---|---|
| واحد مسکونی | ارزش هر واحد بیش از ۷۵ میلیارد تومان |
| زمین با کاربری مسکونی | مجموع ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان |
| زمین غیرمسکونی یا فاقد کاربری | ارزش هر قطعه بیش از ۷۵ میلیارد تومان |
| خودروهای سواری و وانت دوکابین شخصی | مجموع ارزش بیش از ۷.۵ میلیارد تومان |
مبنای ارزش‌گذاری املاک در این شیوه‌نامه ضوابط قانونی مربوط است و لزوماً با قیمت پیشنهادی فروش ملک در سایت‌های آگهی یکسان نیست.
بنابراین، صرف مالک بودن یک خانه به معنای حذف یارانه نیست و برای تشخیص وضعیت اقتصادی، ارزش دارایی مطابق ضوابط مربوط اهمیت دارد.
۴. ارزش سهام و دارایی‌های مالی خانوار تغییر کرده است
یکی از تفاوت‌های مقررات جدید با ارزیابی‌های گذشته، توجه بیشتر به دارایی‌های مالی خانوارهاست.
براساس شیوه‌نامه جدید، خانوارهایی که از نظر ارزش سبد سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه در میان پنج درصد خانوارهای دارای بالاترین ارزش دارایی قرار بگیرند، مشمول یکی از معیارهای وسع اقتصادی بالا خواهند بود.
همچنین قرار گرفتن در میان ۲.۵ درصد خانوارهای دارای بالاترین مانده تسهیلات بانکی از دیگر شاخص‌های اعلام‌شده است.
این موضوع به معنای قطع یارانه تمام سهامداران یا افرادی که وام بانکی دارند نیست. داشتن سهام عدالت، مقدار محدودی سهام بورسی یا تسهیلات متعارف بانکی به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره حذف یارانه کافی نیست.
آنچه در این مقررات اهمیت دارد، جایگاه اقتصادی خانوار براساس شاخص‌های تعیین‌شده و اطلاعات تجمیع‌شده در سامانه‌های مربوط است.
۵. مصرف انرژی یا وضعیت اقتصادی خانوار در سامانه‌ها تغییر کرده است
در شیوه‌نامه جدید، میزان مصرف انرژی نیز به‌عنوان یکی از شاخص‌های ارزیابی وسع اقتصادی خانوارها مطرح شده است.
براساس این مقررات، قرار گرفتن در میان پنج درصد خانوارهای دارای بیشترین میزان مصرف انرژی می‌تواند یکی از معیارهای شناسایی خانوارهای برخوردار باشد.
این شاخص براساس اطلاعات و تشخیص دستگاه‌های مسئول حوزه انرژی بررسی می‌شود و صرف افزایش مبلغ یک قبض در یک ماه به معنای قرار گرفتن قطعی خانوار در گروه پردرآمد نیست.
همچنین به‌روزرسانی اطلاعات بانکی، دارایی و سایر داده‌های اقتصادی می‌تواند باعث شود وضعیت ثبت‌شده یک خانوار نسبت به ماه‌های قبل تغییر کند؛ حتی اگر سرپرست خانواده مستقیماً برای تغییر دهک یا وضعیت یارانه درخواست نداده باشد.
۶. تعداد اعضای خانواده یا وضعیت سرپرستی تغییر کرده است
ازدواج، طلاق، فوت، تولد فرزند و تغییر سرپرست خانوار از جمله اتفاقاتی هستند که می‌توانند ترکیب خانواده را تغییر دهند.
از آنجا که بررسی درآمد و دارایی در سطح خانوار انجام می‌شود، اضافه شدن یا جدا شدن اعضا ممکن است وضعیت اقتصادی ثبت‌شده خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.
برای مثال، اگر فردی پس از ازدواج از خانوار قبلی جدا شده باشد، وضعیت یارانه او به اطلاعات خانوار جدید و تکمیل فرایندهای قانونی مربوط خواهد بود.
همچنین اگر خودرویی فروخته شده اما انتقال رسمی مالکیت آن تکمیل نشده باشد، ممکن است دارایی همچنان در اطلاعات ثبتی به نام مالک قبلی دیده شود.
بنابراین، خانوارهایی که در ماه‌های اخیر تغییراتی در ترکیب اعضا یا وضعیت مالکیت دارایی‌های خود داشته‌اند، بهتر است از ثبت صحیح اطلاعات اطمینان پیدا کنند.
آیا یارانه دهک هشتم و نهم در آبان قطع می‌شود؟
یکی از پرسش‌های پرتکرار خانوارها این است که آیا یارانه تمام افراد حاضر در دهک‌های هشتم و نهم حذف خواهد شد.
آخرین پرداخت مهرماه نشان می‌دهد یارانه نقدی خانوارهای مشمول دهک‌های چهارم تا نهم همچنان واریز شده است.
به همین دلیل، نمی‌توان ادعا کرد صرف قرار گرفتن در دهک هشتم یا نهم باعث قطع قطعی یارانه در آبان خواهد شد.
از سوی دیگر، در فرایند جدید گروه‌بندی اقتصادی، صرف شماره دهک تنها معیار بررسی وضعیت خانوار نیست و مجموعه‌ای از اطلاعات اقتصادی مورد توجه قرار می‌گیرد.
تعداد یارانه‌بگیران چقدر کاهش یافته است؟
مقایسه آمار رسمی شهریور و مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تعداد افراد حاضر در فهرست دریافت‌کنندگان یارانه نقدی دهک‌های چهارم تا نهم کاهش یافته است.
جدول تغییر تعداد یارانه‌بگیران
| شاخص | شهریور ۱۴۰۵ | مهر ۱۴۰۵ |
|---|---|---|
| تعداد افراد مشمول دهک‌های چهارم تا نهم | ۴۵٬۳۲۸٬۸۱۸ نفر | ۴۵٬۰۳۱٬۲۲۳ نفر |
| تعداد سرپرستان دریافت‌کننده | ۱۵٬۷۰۲٬۵۰۳ نفر | ۱۵٬۵۹۳٬۰۱۲ نفر |
بر این اساس، تعداد افراد مشمول ۲۹۷ هزار و ۵۹۵ نفر و تعداد سرپرستان دریافت‌کننده ۱۰۹ هزار و ۴۹۱ نفر کاهش یافته است.
البته این تغییرات آماری الزاماً به معنای حذف دائمی همین تعداد نفر به دلیل پردرآمد بودن نیست. تغییر ترکیب خانوارها، اصلاح اطلاعات و جابه‌جایی وضعیت مشمولیت نیز می‌تواند بر این ارقام اثر بگذارد.
زمان واریز یارانه آبان ۱۴۰۵ چه روزی است؟
در صورت تداوم برنامه ماه‌های گذشته، انتظار می‌رود یارانه دهک‌های اول تا سوم در ۲۵ آبان و یارانه خانوارهای مشمول دهک‌های چهارم تا نهم در ۳۰ آبان پرداخت شود.
مبلغ پایه یارانه نقدی نیز برای سه دهک نخست ۴۰۰ هزار تومان و برای دهک‌های چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر است.
جدول زمان و مبلغ احتمالی یارانه آبان
| گروه مشمول | موعد مورد انتظار | مبلغ هر نفر |
|---|---|---|
| دهک‌های اول تا سوم | ۲۵ آبان ۱۴۰۵ | ۴۰۰ هزار تومان |
| دهک‌های چهارم تا نهم مشمول | ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | ۳۰۰ هزار تومان |
زمان‌بندی این جدول براساس روال پرداخت ماه‌های گذشته است و تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها نباید قطعی در نظر گرفته شود.
از کجا بفهمیم یارانه آبان قطع شده است؟
برای بررسی وضعیت یارانه، سرپرست خانوار باید میان اطلاعات اقتصادی، مشمولیت دریافت یارانه و وضعیت حساب بانکی تفاوت قائل شود.
اگر پس از موعد پرداخت، مبلغی به حساب خانوار واریز نشود، ابتدا باید مشخص شود که دلیل آن حذف از فهرست مشمولان است یا مشکل مربوط به اطلاعات حساب، تغییر سرپرست و سایر موارد اجرایی.
همچنین مبلغ واریزی ممکن است به دلیل کسر اقساط برخی تسهیلات و تعهدات مالی کمتر از مبلغ پایه باشد.
سامانه بررسی و اعتراض به وضعیت یارانه:
سامانه بررسی اطلاعات حساب بانکی یارانه:
سرپرستان خانوار باید برای ثبت درخواست بررسی مجدد، اطلاعات هویتی و مشخصات مربوط به پرونده خود را از مسیرهای رسمی ارائه کنند.
ثبت اعتراض به معنای بازگشت فوری و قطعی یارانه نیست و نتیجه به بررسی اطلاعات اقتصادی و احراز شرایط خانوار بستگی دارد.
چه کسانی قبل از واریز یارانه آبان باید اطلاعات خود را بررسی کنند؟
خانوارهایی که در ماه‌های اخیر خودرو یا ملک جدیدی خریداری کرده‌اند، درآمد اعضای آن‌ها تغییر کرده یا ترکیب خانوارشان دستخوش تغییر شده است، بهتر است از ثبت صحیح اطلاعات اقتصادی خود اطمینان حاصل کنند.
همچنین افرادی که پیش‌تر دارایی خود را فروخته‌اند اما انتقال رسمی آن کامل نشده، ممکن است با مغایرت اطلاعات ثبتی مواجه شوند.
با این حال، هیچ‌یک از این تغییرات به‌تنهایی به معنای صدور حکم قطعی حذف یارانه در آبان ۱۴۰۵ نیست.
در مجموع، مهم‌ترین موضوع برای یارانه‌بگیران این است که دولت علاوه بر درآمد، شاخص‌های جدیدتری برای بررسی وضعیت اقتصادی خانوارها در نظر گرفته است. به همین دلیل، وضعیت دریافت یارانه باید براساس اطلاعات رسمی هر خانوار بررسی شود، نه صرفاً شماره دهک یا خبرهای عمومی مربوط به حذف پردرآمدها.
تاریخ گزارش: چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵
بیشتر بخوانید
یارانه آبان ۱۴۰۵ این افراد قطع می‌شود؟ / معیارهای جدید حذف یارانه
هشدار جدید دولت به یارانه‌بگیران در آبان / یارانه این خانوارها در خطر قطع شدن قرار گرفت
زمان واریز یارانه نقدی آبان ۱۴۰۵ مشخص شد؟ / مبلغ و تاریخ پرداخت
