دردسر تازه کالابرگ برای مردم و فروشگاه‌ها / چرا بعضی مغازه‌ها کالابرگ قبول نمی‌کنند؟ دولت درباره مطالبات چه گفت؟
هم‌زمان با شارژ مرحله جدید کالابرگ آبان ۱۴۰۵، تأخیر در پرداخت مطالبات فروشگاه‌های طرف قرارداد به یکی از چالش‌های اجرای این طرح تبدیل شده است. گزارش‌های صنفی از انتظار چند هفته‌ای برخی فروشندگان برای دریافت پول کالاهای فروخته‌شده حکایت دارد و شرکت مجری کالابرگ نیز اعلام کرده تسویه مطالبات به تأمین منابع از سوی سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی وابسته است.
به گزارش راهبرد فردا، در حالی که مرحله جدید کالابرگ الکترونیکی برای گروه نخست مشمولان از جمعه ۱۵ آبان فعال شده، بخشی از شبکه فروشگاهی همچنان با مسئله تأخیر در دریافت مطالبات روبه‌روست.
موضوعی که در ظاهر به روابط مالی دولت و فروشندگان مربوط می‌شود، در عمل می‌تواند بر توان خرید خانوارها نیز اثر بگذارد؛ زیرا اعتبار کالابرگ تنها زمانی برای مردم قابل استفاده است که فروشگاه‌های طرف قرارداد بتوانند کالا را عرضه کنند.
در هفته‌های گذشته، گزارش‌هایی درباره توقف پذیرش کالابرگ در برخی فروشگاه‌های کوچک منتشر شده است. مهم‌ترین دلیل مطرح‌شده از سوی این فروشندگان، تأخیر در تسویه وجه فروش و کمبود سرمایه در گردش بوده است.
چرا فروشگاه‌ها پول کالابرگ را دیر دریافت می‌کنند؟
شرکت فناوری اطلاعات رفاه ایرانیان، معروف به فارا، روز ۱۳ آبان درباره فرآیند تسویه حساب فروشگاه‌های طرف قرارداد توضیح داد.
بر اساس این اطلاعیه، در دوره جدید طرح کالابرگ، پرداخت مطالبات فروشگاه‌ها به تأمین منابع مالی و واریز اعتبار از سوی سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی به حساب شرکت مجری وابسته است.
این شرکت اعلام کرده پس از دریافت منابع مالی از دستگاه‌های مربوط، تسویه مطالبات فروشندگان را در سریع‌ترین زمان ممکن انجام خواهد داد.
با این حال، در اطلاعیه جدید تاریخ مشخصی برای پرداخت کامل مطالبات اعلام نشده است.
مطالبات فروشگاه‌های کالابرگ چند روز عقب افتاده است؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در ماه‌های اخیر، برخی فروشندگان از تأخیرهایی بیش از دو هفته و حتی در مواردی حدود یک ماه در دریافت پول کالاهای فروخته‌شده خبر داده‌اند.
این وضعیت برای تمام فروشگاه‌های کشور یکسان نیست و ممکن است بعضی پذیرندگان مطالبات خود را دریافت کرده باشند، اما گروهی دیگر همچنان منتظر تسویه باشند.
در چهارم آبان نیز مسئولان وزارت کار اعلام کردند مطالبات ثبت‌شده تا ۱۲ مهر تسویه شده است؛ با وجود این، ادامه خریدهای کالابرگی باعث ایجاد مطالبات جدید می‌شود.
بنابراین تسویه بدهی‌ها تا یک تاریخ مشخص لزوماً به معنای پایان مشکلات مالی فروشگاه‌ها در دوره‌های بعد نیست.
حدود ۶۰۰ هزار واحد صنفی در شبکه کالابرگ
شهاب ناصری، نایب‌رئیس اتاق اصناف ایران، در اظهارات منتشرشده از مشارکت نزدیک به ۶۰۰ هزار واحد صنفی در طرح کالابرگ خبر داده است.
به گفته او، تأخیر در پرداخت مطالبات طی دو ماه گذشته، فعالیت فروشگاه‌های کوچک را دشوار کرده و برخی واحدها از ادامه همکاری با طرح منصرف شده‌اند.
البته رقم ۶۰۰ هزار، برآورد تعداد واحدهای مشارکت‌کننده در طرح است و نباید آن را به معنای طلبکار بودن تمام این فروشگاه‌ها دانست.
تأخیر در تسویه چه بلایی سر مغازه‌های کوچک می‌آورد؟
برای درک مسئله، باید چرخه خرید و فروش یک سوپرمارکت را در نظر گرفت.
فروشگاه ابتدا کالا را از شرکت پخش یا عمده‌فروش تهیه می‌کند و برای تأمین موجودی، هزینه می‌پردازد. سپس محصول را با اعتبار کالابرگ به خانوار تحویل می‌دهد.
در این مرحله، مصرف‌کننده خرید خود را انجام داده، اما ممکن است وجه فروش با فاصله زمانی به حساب فروشنده واریز شود.
اگر این فاصله طولانی شود، فروشگاه باید بدون دریافت کامل پول فروش قبلی، برای خرید محموله جدید اقدام کند.
این شرایط برای واحدهایی که سرمایه در گردش محدودی دارند دشوارتر است. فروشگاه‌های عرضه مرغ، گوشت و لبنیات نیز به دلیل نیاز به تأمین پیوسته کالاهای فسادپذیر با حساسیت بیشتری روبه‌رو هستند.
در چنین وضعیتی ممکن است فروشنده برای جلوگیری از افزایش بدهی‌های وصول‌نشده، پذیرش کالابرگ را به‌طور موقت محدود کند.
آیا فروش مرغ و گوشت با کالابرگ ممنوع شده است؟
خیر؛ تأخیر در تسویه مطالبات فروشگاه‌ها به معنای حذف مرغ یا گوشت از فهرست کالاهای مجاز کالابرگ نیست.
با این حال، راهبرد فردا پیش‌تر نیز گزارش‌هایی درباره خودداری برخی فروشگاه‌ها از فروش مرغ با اعتبار کالابرگ منتشر کرده بود.
برای تشخیص علت، باید میان چند وضعیت تفاوت گذاشت: ممکن است فروشگاه به دلیل مشکل نقدینگی همکاری خود را محدود کرده باشد، دستگاه فروش دچار اختلال شده باشد یا کالا در آن واحد موجود نباشد.
بنابراین نمی‌توان همه موارد نپذیرفتن کالابرگ را صرفاً به یک علت نسبت داد.
بیشتر بخوانید:
اگر فروشگاه کالابرگ قبول نکرد چه کنیم؟
خانوارهایی که اعتبار فعال دارند اما نمی‌توانند در یک فروشگاه از آن استفاده کنند، ابتدا باید وضعیت موجودی خود را از مسیرهای رسمی بررسی کنند.
استعلام اعتبار از طریق اپلیکیشن شمیم، پیام‌رسان بله و کد دستوری اعلام‌شده وزارت رفاه امکان‌پذیر است.
همچنین مرکز پاسخ‌گویی کالابرگ با شماره ۰۲۱۶۳۶۹ برای پیگیری پرسش‌های مربوط به این طرح معرفی شده است.
در صورتی که مشکل تنها مربوط به یک فروشگاه باشد، مراجعه به فروشگاه فعال دیگری در شبکه پذیرندگان می‌تواند راه‌حل موقت باشد.
البته راه‌حل اصلی، رفع مشکلات مالی و عملیاتی شبکه فروش است تا خانوارها بتوانند بدون محدودیت غیرضروری از اعتبار حمایتی خود استفاده کنند.
دولت چه زمانی مطالبات فروشگاه‌ها را پرداخت می‌کند؟
در اطلاعیه ۱۳ آبان شرکت فارا، زمان قطعی پرداخت مشخص نشده و اعلام شده است تسویه پس از تأمین منابع مالی انجام خواهد شد.
این مسئله پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا زیرساخت مالی طرح می‌تواند هم‌زمان با شارژ اعتبار میلیون‌ها خانوار، تسویه منظم فروشگاه‌ها را نیز تضمین کند؟
اگر اعتبار مصرف‌کننده به‌موقع فعال شود اما فروشنده نتواند پول کالای تحویل‌داده‌شده را در زمان قابل پیش‌بینی دریافت کند، احتمال اختلال در دسترسی مردم به کالاهای اساسی افزایش پیدا می‌کند.
از این منظر، موفقیت طرح کالابرگ فقط به مبلغ اعتبار خانوار محدود نمی‌شود، بلکه سرعت تسویه با فروشندگان و حفظ توان تأمین کالا در شبکه توزیع نیز اهمیت دارد.
در مجموع، تازه‌ترین اطلاعیه شرکت مجری نشان می‌دهد پرداخت مطالبات فروشگاه‌ها به تأمین منابع از سوی نهادهای مسئول وابسته است؛ اما تا زمان اعلام جدول مشخص تسویه، نگرانی بخشی از فروشندگان درباره بازگشت سرمایه در گردش همچنان باقی خواهد ماند.
