هجوم شرکتهای هوش مصنوعی به بازار توربینهای گازی دست دوم
گسترش مراکز داده و افزایش تقاضا برای تأمین برق زیرساختهای هوش مصنوعی، بازار جهانی توربینهای گازی را با تحول تازهای روبهرو کرده است. طولانی شدن زمان تحویل تجهیزات جدید و محدودیت ظرفیت تولید شرکتهای بزرگ، فعالان صنعت انرژی و شرکتهای فناوری را به سمت خرید توربینهای دست دوم و بازسازیشده سوق داده است.
گسترش مراکز داده و افزایش تقاضا برای تأمین برق زیرساختهای هوش مصنوعی، بازار جهانی توربینهای گازی را با تحول تازهای روبهرو کرده است. طولانی شدن زمان تحویل تجهیزات جدید و محدودیت ظرفیت تولید شرکتهای بزرگ، فعالان صنعت انرژی و شرکتهای فناوری را به سمت خرید توربینهای دست دوم و بازسازیشده سوق داده است.
افزایش تقاضا و طولانی شدن زمان تحویل توربینهای جدید
بر اساس گزارشهای منتشرشده، زمان انتظار برای دریافت برخی توربینهای گازی جدید در بازار آمریکا به حدود شش سال رسیده و تحویل تعدادی از سفارشها به سالهای ۲۰۳۰ و ۲۰۳۱ موکول شده است. این شرایط در حالی رقم خورده که توسعه سریع مراکز داده، نیاز به برق پایدار و شبانهروزی را افزایش داده و شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی برای تأمین انرژی پروژههای خود به دنبال راهکارهای سریعتر هستند.
شرکتهای بزرگی مانند زیمنس انرژی، GE ورنووا و میتسوبیشی هوی اینداستریز با افزایش سفارشهای توربین گازی مواجه شدهاند. برآوردهای مؤسسه Wood Mackenzie نشان میدهد سفارشهای جهانی این تجهیزات از ۱۰۰ گیگاوات فراتر رفته است؛ درحالیکه ظرفیت تولید سالانه تولیدکنندگان حدود ۶۰ تا ۷۰ گیگاوات برآورد میشود. همچنین پیشبینی میشود تقاضای جهانی در سال ۲۰۲۸ به حدود ۱۲۹ گیگاوات برسد، درحالیکه ظرفیت تولید در همین سال حدود ۸۷ گیگاوات خواهد بود.
وضعیت عرضه و تقاضای جهانی توربینهای گازی
| شاخص | ظرفیت |
|---|---|
| سفارشهای جهانی ثبتشده | بیش از ۱۰۰ گیگاوات |
| ظرفیت تولید سالانه فعلی | ۶۰ تا ۷۰ گیگاوات |
| ظرفیت تولید پیشبینیشده در ۲۰۲۸ | ۸۷ گیگاوات |
| تقاضای پیشبینیشده در ۲۰۲۸ | ۱۲۹ گیگاوات |
| شکاف عرضه و تقاضای پیشبینیشده در ۲۰۲۸ | ۴۲ گیگاوات |
منبع: برآوردهای Wood Mackenzie؛ ارقام پیشبینیشده مربوط به سال ۲۰۲۸ هستند.
این فاصله میان ظرفیت تولید و تقاضای مورد انتظار نشان میدهد که صنعت نیروگاهی با چالش جدی در تأمین تجهیزات جدید روبهرو است؛ شرایطی که اهمیت بازار توربینهای دست دوم را برای سرمایهگذاران افزایش داده است.
توربینهای دست دوم به گزینهای اقتصادی برای شرکتها تبدیل شدند
افزایش فاصله میان عرضه و تقاضا باعث شده توربینهای کارکرده و بازسازیشده به گزینهای جدی برای سرمایهگذاران تبدیل شوند. در یکی از معاملات قابلتوجه این بازار، دو توربین گازی ۱۴.۵ مگاواتی ساخت شرکت Solar Turbines با مجموع ظرفیت ۲۹ مگاوات و قیمت ۱۲.۵ میلیون دلار به فروش رسیدهاند. بر اساس اطلاعات منتشرشده، خرید تجهیزات نو با ظرفیت مشابه میتوانست حدود ۳۵ میلیون دلار هزینه داشته باشد و تحویل آن نیز نزدیک به پنج سال زمان ببرد.
در کنار توربینهای نیروگاهی دست دوم، استفاده مجدد از موتورهای جت بازنشسته هواپیماها نیز بهعنوان یکی از راهکارهای جایگزین تولید برق مورد توجه قرار گرفته است. این موتورها با انجام تغییرات فنی و اتصال به ژنراتور میتوانند برای تولید برق مورد استفاده قرار بگیرند؛ هرچند هزینه بازسازی، نگهداری و عمر عملیاتی تجهیزات از عوامل تعیینکننده در اقتصادی بودن این روش است.
رونق بازار تعمیر و بازسازی تجهیزات نیروگاهی
همزمان، شرکتهای فعال در زمینه تعمیر و بازسازی تجهیزات نیروگاهی نیز از افزایش فرصتهای فعالیت در این بازار برخوردار شدهاند. شرکتهایی مانند EthosEnergy و Sulzer در حوزه تعمیرات، تأمین قطعات و بازسازی توربینها فعالیت میکنند. از سوی دیگر، شرکت فنلاندی Wärtsilä نیز از دریافت حدود ۳ گیگاوات سفارش از مراکز داده آمریکایی برای واحدهای تولید برق مبتنی بر موتورهای گازسوز خبر داده است.
با وجود افزایش تقاضا برای تجهیزات کارکرده، این بازار بهتنهایی نمیتواند کمبود جهانی توربینهای گازی را جبران کند. محدودیت تعداد تجهیزات آماده به کار، هزینه تعمیرات اساسی و دشواری تأمین قطعات از جمله موانع استفاده گسترده از توربینهای قدیمی هستند. همچنین تأمین برق مراکز داده تنها به خرید توربین وابسته نیست و دسترسی به سوخت، زیرساخت انتقال انرژی و مجوزهای لازم نیز در اجرای این پروژهها نقش دارند.
روند شکلگرفته نشان میدهد توسعه هوش مصنوعی علاوه بر افزایش تقاضا برای تراشه و تجهیزات پردازشی، بازار سنتی صنعت انرژی را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ بهطوریکه توربینهای گازی دست دوم و بازسازیشده بار دیگر به یکی از گزینههای مهم سرمایهگذاری در صنعت نیروگاهی تبدیل شدهاند.
بیشتر بخوانید