پیشبینی بورس هفته آینده؛ صعود ادامه دارد یا وقت اصلاح بازار رسیده است؟
بورس تهران هفته منتهی به ۴ شهریور را با یکی از قدرتمندترین عملکردهای ماههای اخیر پشت سر گذاشت. شاخص کل در طول هفته بازدهی ۷.۲۹ درصدی را ثبت کرد و معاملات چهارشنبه نیز در شرایطی به پایان رسید که خریداران تقریباً کنترل کامل بازار را در اختیار داشتند؛ ۹۳ درصد نمادها در محدوده مثبت معامله شدند و تنها ۷ درصد بازار سرخپوش بود.
بانکیها و پالایشیها از مهمترین موتورهای رشد بازار در این مدت بودند و ورود نقدینگی به سهام بزرگ، شاخص کل را بار دیگر به قلههای تازه رساند. اما پس از چنین هفتهای، سؤال اصلی دیگر این نیست که بورس از کجا آمده؛ بلکه این است که آیا هنوز توان ادامه مسیر را دارد؟
بازار گران شده است؟
یکی از نخستین متغیرهایی که برای پاسخ به این سؤال میتوان بررسی کرد، نسبت P/E TTM بازار است. این نسبت در حال حاضر در محدوده ۷.۹ واحد قرار دارد؛ سطحی که اگر از منظر تاریخی به آن نگاه کنیم، نه میتوان آن را بسیار ارزان دانست و نه نشانهای از حباب جدی در کل بازار تلقی کرد.
جزئیات زمان واریز سود سهام عدالت ۱۴۰۵ اعلام شد؛ بر اساس برنامه اعلامشده، مرحله نخست سود از دوم تا هشتم شهریورماه به حساب سهامداران واریز میشود و مرحله دوم نیز در پایان سال پرداخت خواهد شد.
البته از سال ۱۴۰۳ به این سو بازار عمدتاً نتوانسته برای مدت طولانی P/E بالاتر از ۹ واحد را تحمل کند. بنابراین با ادامه رشد قیمت سهام، حساسیت بازار به سودآوری شرکتها نیز بیشتر خواهد شد.
اما بورس بیش از آنکه آیینه گذشته باشد، بازار انتظارات آینده است. سؤال اصلی این نیست که شرکتها در گذشته چقدر سود ساختهاند؛ مسئله این است که سرمایهگذاران انتظار دارند سود آنها در ماههای آینده چه مسیری را طی کند.
سه موتور ادامهدهنده رشد
بخشی از صعود اخیر بورس را میتوان با تغییر چند متغیر بنیادی توضیح داد. نزدیک شدن نرخ ارز حواله به بازار آزاد، افزایش نرخ فروش متناسبتر با تورم در برخی صنایع و عقبماندگی چندساله قیمت بسیاری از سهام نسبت به سایر داراییها، زمینهای فراهم کرد تا پس از بازگشایی بازار بعد از جنگ، بخشی از سرمایهها بار دیگر به بورس برگردد.
نتیجه آن بوده که تا اینجای سال بازار سهام به یکی از برندگان اصلی بازارهای دارایی تبدیل شده است. با این حال، پس از چندین سقفشکنی متوالی طبیعی است که بخشی از سرمایهگذاران انتظار توقف یا اصلاح بازار را داشته باشند. سه عامل اما همچنان میتوانند مانع از خاموش شدن سریع موج تقاضا شوند.
عامل نخست نقدینگی است. تجربه بازارهای دارایی در ایران نشان داده زمانی که موج بزرگی از پول وارد یک بازار میشود، این جریان لزوماً با نخستین نشانههای افزایش قیمت متوقف نمیشود. بازدهی بالاتر یک بازار خود میتواند سرمایههای تازهای را جذب کند و رفتارهای مومنتومی و گلهای به تداوم روند کمک کنند.
عامل دوم، ترس سرمایه از تورم است. اقتصاد ایران همچنان با مجموعهای از عوامل تورمزا از جمله کسری بودجه، رشد نقدینگی، ناترازی شبکه بانکی و ریسکهای ناشی از تحریم و تنشهای خارجی روبهرو است. حتی براساس آمار اعلامشده از سوی بانک مرکزی، تورم ماهانه مرداد ۱۴۰۵ با وجود کاهش شتاب، همچنان ۳.۷ درصد بوده است. در چنین محیطی نگهداری ریال برای بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران جذابیت چندانی ندارد و سرمایه دائماً به دنبال پناهگاههایی برای حفظ قدرت خرید میگردد.
عامل سوم، ارزندگی نهفته در بخشی از بازار است. همه صنایع بورس نسبت به تحولات سیاسی واکنش یکسانی ندارند. برخی صنایع حتی در سناریوی تداوم تنش میتوانند سودآوری خود را تا حد زیادی حفظ کنند، در حالی که گروههایی مانند بانک، خودرو، حملونقل و برخی صنایع صادراتی ممکن است از کاهش ریسک سیاسی و بهبود روابط خارجی منفعت بیشتری ببرند.
همین تفاوت باعث میشود سرمایهگذار بتواند به جای شرطبندی کامل روی یک سناریوی سیاسی، ترکیب پرتفوی خود را متناسب با چند سناریوی مختلف بچیند.
هفته آینده چه میشود؟
با فرض اینکه تا آغاز معاملات هفته آینده شوک سیاسی منفی تازهای به بازار وارد نشود، کفه احتمالات همچنان به نفع شروع مثبت بازار سنگینی میکند. قدرت تقاضای باقیمانده از چهارشنبه، ورود نقدینگی و قرار گرفتن بسیاری از سرمایهگذاران در سمت خرید میتواند معاملات روزهای ابتدایی هفته را همچنان مثبت نگه دارد.
اما انتظار تکرار هفته گذشته چندان واقعبینانه نیست.
پس از رشد سریع قیمتها، عرضه از سوی سهامداران کوتاهمدت و شناسایی سود طبیعی خواهد بود. هرچه شاخص بالاتر میرود، تعداد سرمایهگذارانی که ترجیح میدهند بخشی از سود خود را تثبیت کنند نیز افزایش پیدا میکند. در نتیجه احتمالاً بازار در طول هفته با دورههایی از افزایش عرضه و دستبهدست شدن سهام مواجه خواهد شد.
از سوی دیگر، ابهام درباره محدودیت گاز صنایع در زمستان، ریسکهای خارجی و نامشخص بودن مسیر تحولات سیاسی میتواند بهانه لازم برای افزایش عرضه در برخی روزها را فراهم کند
بنابراین سناریوی پایه برای هفته آینده را میتوان «ادامه روند صعودی همراه با افزایش نوسان و عرضههای مقطعی» دانست؛ بازاری که احتمالاً دیگر مانند هفته گذشته یکدست سبز نخواهد بود و بهتدریج انتخاب سهم و صنعت اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
اگر هفته گذشته زمان غلبه تقریباً کامل خریداران بود، هفته آینده میتواند زمان نخستین آزمون جدی آنها باشد. آزمونی که مشخص خواهد کرد نقدینگی تازهوارد تنها به دنبال یک موج کوتاهمدت بوده یا بورس واقعاً وارد فاز تازهای از بازقیمتگذاری داراییها شده است.