انفجار و آتشسوزی نفتکشها در تنگه هرمز / ماجرای مینهای دریایی چیست؟
گزارش تازه از برخورد چند نفتکش با مین دریایی و وقوع آتشسوزی در تنگه هرمز، نگرانی درباره امنیت یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را افزایش داده است. هنوز هویت تمام کشتیها و علت مستقل و قطعی حوادث مشخص نشده است.
به گزارش راهبرد فردا، روز شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ رسانههای بینالمللی به نقل از نیروی دریایی ارتش و سپاه پاسداران ایران از وقوع چند حادثه برای نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز خبر دادند. طبق بیانیههای منتشرشده، سه نفتکش پس از ورود به مسیرهایی که از سوی ایران ناامن یا ممنوع اعلام شدهاند، با مین دریایی برخورد کرده و دچار آتشسوزی شدهاند.
در یکی از این بیانیهها اعلام شده دو نفتکش با سامانههای ردیابی خاموش قصد عبور از مسیر غیرمجاز در جنوب تنگه هرمز را داشتهاند. در بیانیهای جداگانه نیز از حادثه برای یک نفتکش دیگر در بخش شرقی این آبراه خبر داده شده است.
با وجود انتشار این گزارشها، نام و پرچم کشتیهای حادثهدیده و جزئیات کامل خسارتها اعلام نشده و علت برخورد با مین نیز در همه موارد مستقلاً تأیید نشده است.
ماجرای برخورد نفتکشها با مین دریایی چیست؟
بر اساس روایت منتشرشده از سوی مقامهای نظامی ایران، کشتیهای حادثهدیده وارد مناطقی شدهاند که پیشتر درباره خطر عبور از آنها هشدار داده شده بود. یکی از کشتیها نیز پس از آتشسوزی ناچار به توقف شده است.
همزمان، گزارشهای دیگری از وقوع حمله یا انفجار در نزدیکی کشتیهای تجاری در روزهای گذشته منتشر شده است. با این حال، تمام حوادث دریایی یک علت مشترک ندارند و برخورد با مین، اصابت پرتابه یا انفجار ناشی از عوامل دیگر باید بهصورت جداگانه بررسی شود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در برخی گزارشهای اولیه، تنها وقوع آتشسوزی تأیید شده و منشأ دقیق آن همچنان نامشخص بوده است. بنابراین نمیتوان بدون شواهد فنی، همه انفجارهای اخیر در تنگه هرمز را ناشی از مین دریایی دانست.
مین دریایی چگونه نفتکش را منفجر میکند؟
مینهای دریایی از جمله تجهیزات نظامی هستند که برای تهدید یا جلوگیری از عبور شناورها در یک منطقه آبی به کار میروند. این تجهیزات ممکن است در بستر دریا یا در عمق مشخصی از آب قرار بگیرند و بر اثر تماس یا شناسایی برخی تغییرات محیطی فعال شوند.
انفجار در نزدیکی بدنه کشتی میتواند موجب آسیب به بخشهای زیر خط آب، نفوذ آب، اختلال در سامانه پیشران یا آتشسوزی شود. میزان آسیب نیز به محل انفجار، ویژگیهای شناور و شرایط حادثه بستگی دارد.
با این حال، مشاهده آتش یا آسیب در بدنه یک نفتکش بهتنهایی برای اثبات برخورد با مین کافی نیست. بررسی فنی شناور، آثار انفجار و گزارشهای مستقل دریایی برای تعیین علت حادثه ضروری است.
چرا انفجار نفتکشها در تنگه هرمز برای جهان مهم است؟
تنگه هرمز یکی از حساسترین مسیرهای انتقال نفت و گاز در جهان است و بنادر مهم صادرات انرژی خلیج فارس از طریق این آبراه به دریای عمان و بازارهای جهانی متصل میشوند.
هر حادثه امنیتی میتواند شرکتهای کشتیرانی را به تأخیر در عبور، تغییر برنامه حرکت یا پرداخت هزینه بیمه بیشتر وادار کند. حتی اگر مسیر بهطور کامل مسدود نشود، افزایش نااطمینانی میتواند هزینه حمل محمولههای نفتی و تجاری را بالا ببرد.
در چنین وضعیتی، میزان خسارت مستقیم یک حادثه تنها بخشی از پیامد اقتصادی آن است. تصمیم شرکتهای بیمه، مالکان کشتیها و خریداران انرژی برای ادامه فعالیت در مسیر پرریسک نیز اهمیت دارد.
بیشتر بخوانید: انفجار هزینه عبور از تنگه هرمز؛ حمل نفت تا ۱۲ برابر گران شد
آیا انفجار نفتکشها باعث افزایش قیمت نفت میشود؟
افزایش ریسک امنیتی در تنگه هرمز میتواند عامل افزایشی برای قیمت جهانی نفت باشد، اما شدت واکنش بازار به میزان اختلال واقعی در عرضه و مدتزمان ادامه تنش بستگی دارد.
اگر نفتکشها بتوانند با تأخیر یا هزینه بیشتر به مسیر خود ادامه دهند، اثر اقتصادی حادثه با شرایط توقف گسترده صادرات تفاوت خواهد داشت. از سوی دیگر، وضعیت تقاضای جهانی، ذخایر نفت و سیاستهای تولیدکنندگان بزرگ نیز بر قیمتها اثر میگذارد.
بنابراین صرف انتشار خبر برخورد کشتی با مین، بدون بررسی میزان واقعی کاهش صادرات، برای پیشبینی یک جهش مشخص در قیمت نفت کافی نیست.
آخرین وضعیت تردد کشتیها در تنگه هرمز
گزارشهای اخیر نهادهای پایش امنیت دریایی از استمرار خطر برای شناورهای تجاری در منطقه حکایت دارد. در اطلاعیههای امنیتی روزهای گذشته، مواردی از اصابت پرتابه، آتشسوزی و تخلیه خدمه کشتیها ثبت شده است.
با این حال، گزارش حادثه به معنای توقف کامل رفتوآمد همه کشتیها از تنگه هرمز نیست. وضعیت عبور شناورها همچنان تابع هشدارهای امنیتی، مقررات اعلامشده و ارزیابی شرکتهای کشتیرانی است.
در مجموع، مهمترین پیامد حوادث تازه، افزایش نااطمینانی درباره امنیت حملونقل انرژی است. مشخص شدن هویت نفتکشها، میزان خسارت و نتیجه بررسی مستقل علت انفجارها میتواند تصویر دقیقتری از ابعاد این حادثه ارائه کند.