انتخاب رشته کنکور چقدر آب می‌خورد؟ + جزئیات کامل
در حالی که برخی خانواده‌ها از پرداخت ۱۵ تا ۴۰ میلیون تومان برای انتخاب رشته کنکور خبر می‌دهند، سامانه سازمان سنجش با هزینه ۲۴۵ هزار تومان و پایگاه‌های آموزش‌وپرورش با تعرفه حداکثر ۲ میلیون تومان خدمات مشاوره‌ای ارائه می‌کنند.
با آغاز فرایند انتخاب رشته کنکور سراسری، بازار خدمات مشاوره‌ای بار دیگر رونق گرفته است؛ بازاری که در آن برخی خانواده‌ها از دریافت پیشنهادهایی با هزینه‌های چندمیلیونی و حتی ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومانی خبر می‌دهند.
انتخاب رشته برای داوطلبان و خانواده‌هایشان تصمیمی مهم است که می‌تواند مسیر تحصیلی و شغلی سال‌های آینده را تحت تأثیر قرار دهد. همین حساسیت، نگرانی از دست دادن فرصت‌های تحصیلی را افزایش داده و برخی خانواده‌ها را به سمت استفاده از خدمات مشاوره‌ای گران‌قیمت سوق داده است.
یکی از مادران داوطلبان کنکور تجربی که دخترش برای دومین سال در این آزمون شرکت کرده است، می‌گوید برای دریافت مشاوره مجازی انتخاب رشته، ۱۵ میلیون تومان پرداخت کرده است.
این مادر در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم توضیح داد که مشاور را از طریق اینستاگرام پیدا کرده و پس از یک تماس تلفنی کوتاه درباره علایق دخترش و شهرهای موردنظر خانواده، از آنها خواسته شده مبلغ ۱۵ میلیون تومان پرداخت کنند. به گفته او، پس از پرداخت این مبلغ، فرم انتخاب رشته مجازی در اختیارشان قرار گرفته است.
هزینه ۱۰ میلیون تومانی؛ مانع انتخاب رشته یک داوطلب
هزینه‌های بالای مشاوره برای برخی خانواده‌ها به مانعی جدی تبدیل شده است.
مادر یکی از داوطلبان کنکور تجربی در استان کرمان که فرزندش رتبه ۶۸۳ را کسب کرده، می‌گوید خانواده‌اش تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارد و توان پرداخت هزینه ۱۰ میلیون تومانی انتخاب رشته را ندارد.
او با اشاره به نگرانی خانواده درباره آینده تحصیلی فرزندش تأکید کرده است که تأمین چنین مبلغی با توجه به شرایط اقتصادی آنها دشوار است.
این روایت‌ها پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا برای انتخاب رشته اصولی باید هزینه‌های سنگین پرداخت کرد یا راهکارهای کم‌هزینه‌تری نیز وجود دارد؟
سامانه انتخاب رشته سازمان سنجش با هزینه ۲۴۵ هزار تومان
در مقابل مبالغ چندمیلیونی برخی مشاوران خصوصی، سازمان سنجش آموزش کشور سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ را با هزینه خرید کارت اعتباری ۲ میلیون و ۴۵۰ هزار ریال، معادل ۲۴۵ هزار تومان، در اختیار داوطلبان قرار داده است.
این سامانه با استفاده از اطلاعات علمی داوطلبان و داده‌های پذیرش سال‌های گذشته، امکان بررسی رشته‌محل‌های مختلف و ارزیابی احتمال قبولی را فراهم می‌کند.
البته نتایج سامانه جنبه راهنمایی دارد و قبولی در یک رشته‌محل را تضمین نمی‌کند. داوطلبان باید علاوه بر بررسی پیشنهادهای سامانه، دفترچه انتخاب رشته و شرایط اختصاصی دانشگاه‌ها و رشته‌ها را نیز مطالعه کنند.
رئیس سازمان سنجش: هزینه زیاد تضمین‌کننده موفقیت نیست
رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور، با تأکید بر استفاده از ابزارهای رسمی اعلام کرده است که این سازمان برای راهنمایی داوطلبان، سامانه انتخاب رشته مجازی، ویژه‌نامه راهنمای انتخاب رشته و محتوای آموزشی را فراهم کرده است.
به گفته وی، پرداخت هزینه‌های بالا لزوماً به موفقیت در انتخاب رشته منجر نمی‌شود و داوطلبان باید در ارائه اطلاعات شخصی و آزمونی خود به افراد و مؤسسات ناشناس احتیاط کنند.
وعده‌هایی مانند انتخاب رشته تضمینی یا افزایش قطعی شانس قبولی با پرداخت مبالغ بیشتر نیز باید با احتیاط بررسی شوند؛ چراکه هیچ مشاوری نمی‌تواند صرفاً با دریافت هزینه بالاتر، نتیجه قطعی پذیرش دانشگاه را تضمین کند.
سقف هزینه انتخاب رشته در پایگاه‌های آموزش‌وپرورش
سمیه ابراهیمی، مدیرکل دفتر مشاوره وزارت آموزش‌وپرورش، نیز درباره تعرفه پایگاه‌های انتخاب رشته این وزارتخانه توضیح داده است که هزینه خدمات در استان‌های مختلف متفاوت است، اما از ۲ میلیون تومان بیشتر نمی‌شود.
خانواده‌ها می‌توانند برای اطلاع از نشانی و نحوه فعالیت این پایگاه‌ها با مرکز مشاوره منطقه آموزش‌وپرورش محل سکونت خود تماس بگیرند یا اطلاعیه‌های رسمی منطقه و مدرسه را در شبکه شاد دنبال کنند.
به گفته ابراهیمی، مشاوران فعال در این مراکز باید شرایط تخصصی لازم را داشته باشند، آموزش‌های مربوط به انتخاب رشته را بگذرانند و پس از احراز شرایط و دریافت گواهی فعالیت، خدمات ارائه کنند.
وی همچنین با اشاره به اضطراب داوطلبان و خانواده‌هایشان در روزهای انتخاب رشته، درباره سوءاستفاده احتمالی از نگرانی خانواده‌ها و دریافت مبالغ کلان هشدار داده است.
آیا انتخاب رشته کنکور به مشاوره چندمیلیونی نیاز دارد؟
پرداخت هزینه‌های چندمیلیونی برای انتخاب رشته، ضرورتی عمومی برای همه داوطلبان نیست. میزان نیاز به مشاور به شرایط علمی داوطلب، آشنایی او با ضوابط پذیرش، سهمیه‌ها، دوره‌های دانشگاهی و اولویت‌های تحصیلی و جغرافیایی بستگی دارد.
خانواده‌ها می‌توانند پیش از پرداخت هزینه‌های سنگین، دفترچه و ویژه‌نامه سازمان سنجش را به‌دقت مطالعه کنند و از سامانه انتخاب رشته مجازی استفاده کنند. در صورت باقی ماندن ابهام‌های تخصصی، مراجعه به مشاور واجد صلاحیت نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد.
تفاوت مهمی میان دریافت مشاوره تخصصی و پرداخت مبالغ بالا با امید به تضمین قبولی وجود دارد. خانواده‌ها بهتر است پیش از پرداخت هزینه، جزئیات خدمات، نحوه ارائه مشاوره، سوابق و صلاحیت مشاور و شرایط بازپرداخت احتمالی را بررسی کنند تا نگرانی درباره آینده تحصیلی فرزندانشان به فشار مالی مضاعف تبدیل نشود.
